Mẹo hay khi con lười ăn trái cây

Trái cây không phải qua quá trình nấu nướng nên giữ được hàm lượng vitamin và khoáng chất cao. Nhưng theo BS Phan Bích Nga (Viện Dinh dưỡng Quốc gia), mỗi loại trái cây đều có đặc thù khác nhau, vì thế khi cho bé ăn các bà mẹ nên cho bé ăn một cách khoa học. 

 

Cho bé ăn trái cây thế nào?

 

Mỗi ngày, mẹ chỉ nên cho trẻ khoảng 113gr đến 170gr nước trái cây và thường xuyên thay đổi thực đơn nước trái cây cho bé. Bé 2, 3 tháng tuổi nên cho uống nước trái cây, bé từ 4 tháng tuổi trở lên có thể ăn, uống sinh tố và hơn nữa là trái cây dạng nguyên chất, tùy theo độ tuổi và bộ máy tiêu hóa của bé. Mẹ hãy cho bé ăn trái cây ngay khi vừa cắt hay ép, vì nếu để lâu chúng sẽ có tính axit và mất nhiều vitamin và thường xuyên thay đổi trái cây để bé không bị “nghiện” hoặc “ám ảnh”. Mẹ nên cho bé uống nước ép trái cây hoặc rau quả 100%, không dùng loại có sẵn hay đóng hộp. 

 

Thời điểm tốt nhất để cho bé ăn trái cây là khoảng thời gian giữa hai bữa ăn, hoặc sau khi bé ngủ trưa dậy. Mẹ không nên cho bé ăn trái cây trước hoặc ngay sau khi bé ăn no. Đặc biệt, khi bé uống sữa, sau 1 giờ mẹ mới nên cho bé ăn cam, quýt, vì chất chua (axit) trong loại hoa quả này khi gặp protein trong sữa có thể bị ngưng động, kết tủa, ảnh hưởng đến quá trình cơ thể bé hấp thụ chất dinh dưỡng từ cam, quýt.

 

 

Nên cho bé ăn trái cây nào? 

 

Khi bắt đầu tập ăn trái cây, bạn nên cho trẻ ăn táo. Táo cung cấp các loại vitamin A, C, E… Mẹ có thể ép táo lấy nước cho trẻ uống để phòng ngừa những bệnh về đường hô hấp. Chất xơ của táo còn giúp ngăn ngừa táo bón. 

 

Một loại quả dành cho những trẻ ít tháng tuổi đó là đu đủ. Đây là loại trái cây có chứa vitamin C (100g đu đủ chứa 54mg vitamin C) và nhiều enzyme rất phù hợp cho hoạt động của hệ tiêu hóa ở trẻ nhỏ. 

 

Tiếp đến là các loại cam quýt. Loại quả này chứa nhiều vitamin C có tác dụng giúp tăng cường khả năng miễn dịch của trẻ.100g quýt chứa 55 mg vitamin C, 100g cam chứa 40mg… trong khi nhu cầu vitamin C ở trẻ một tuổi là khoảng 30mg/ngày. Một ngày mẹ có thể cho bé ăn một quả quýt 60g là có thể đảm bảo nhu cầu vitamin C mỗi ngày cho trẻ. Các loại quả chứa nhiều vitamin C nên ăn sau bữa ăn chính. 

Khi bé được 6 tháng tuổi mẹ có thể cho bé ăn kiwi. Một trái kiwi cung cấp nhiều gấp hai lượng sinh tố C cho nhu cầu tối thiểu hàng ngày. Hàm lượng chất xơ và chất nhầy đặc biệt của nó rất tốt cho trẻ, giúp nhuận tràng, nhất là trẻ bị táo bón.

 

Quả chuối được cho là nguồn cung cấp chất dinh dưỡng tuyệt vời và an toàn dành cho trẻ nhỏ, cung cấp chất dinh dưỡng, vitamin B và giúp trẻ tiêu hóa tốt, nhuận tràng.

 

Ngoài ra mẹ có thể cho bé ăn nho, xoài, dưa hấu... Nho chứa nhiều hợp chất tăng sức đề kháng cho cơ thể, được gọi là polyphenol, phần lớn hợp chất này tập trung ở vỏ và có ở nhiều nho đen hơn nho xanh và rất giàu kali và vitamin C (100g nho ta có chứa 45mg vitamin C). Xoài cũng là loại quả chứa nhiều vitamin C ngang hàng với cam quýt. Đồng thời là loại trái cây chứa nhiều tiền vitamin A (bêta carotene) đóng vai trò quan trọng đối với thị lực và tăng khả năng kháng viêm cho cơ thể. Còn khi thời tiết nóng bức, dưa hấu là loại quả có tác dụng giải khát rất tốt dành cho trẻ em. Dưa hấu có tính mát, lại nhuận tràng, rất tốt cho trẻ khi bị táo bón.

 

Để bé thích trái cây

 

Trái cây khi chín thường rất thơm ngon và hấp dẫn, nhưng nhiều bé lại rất sợ trái cây do bị mẹ ép ăn nhiều, hoặc do bé chưa quen với hương vị của chúng. Để bé hào hứng với trái cây, việc đầu tiên là mẹ có thể tập cho bé ăn trái cây bằng cách cho bé ăn loại trái ngọt giống sữa hoặc trái cây xay. Bé lớn hơn, hãy để bé tham gia vào việc lựa chọn loại trái cây bé thích và hãy cắt trái cây thành những hình thù đáng yêu, sống động. 

 

Mẹ hãy xay trái cây thành những cốc sinh tố màu sắc cuốn hút để bé thích thú. Mẹ cũng cần làm gương cho trẻ, khiến bé yêu chịu ăn hoa quả và rau xanh khi chính mẹ nồng nhiệt với những món bổ dưỡng này. 

 

Ngoài ra, nếu bé không chịu ăn hoa quả mẹ cũng có thể bổ sung vitamin cho bé bằng các thực phẩm bổ sung hoa quả, ví dụ phô mai hoa quả Le Petit Plaisir. Thành phần dinh dưỡng có trong phô mai hoa quả gồm: váng sữa, phô mai tươi, hoa quả (chuối, mơ, dâu), canxi, bổ sung dinh dưỡng, hỗ trợ tiêu hoá tốt nhất cho trẻ em từ 6 tháng tuổi trở lên. Đây là một cách để các bà mẹ cho con ăn hoa quả khiến trẻ thích thú bởi những trải nghiệm về hương vị, đồng thời bổ sung dinh dưỡng đầy đủ cho con, trong đó có vitamin. 

 

 

Thông tin chi tiết vui lòng xem tại phoma-hoaqua.vn.

 

"Trăm mưu, nghìn kế" chữa viêm họng, sổ mũi cho con

Đau đầu vì “bệnh định kỳ” của con

Chị Nguyệt (Linh Đàm, Hà Nội) gọi đùa bệnh hô hấp là bệnh định kỳ của con. Chị tâm sự: “Mình sinh thường, ấy vậy mà Cu Tí nhà mình liên tục bị viêm tai mũi họng. Nặng nhất là đợt gần đây con bị viêm phổi nặng”. 

Chị bảo, cứ khi nào chuyển mùa hoặc trời trở lạnh là y như rằng Cu Tí nhà chị bị ốm sốt. Nguyên nhân sốt là do con bị nghẹt mũi rồi viêm họng gây nên hiện tượng sốt. Mấy hôm vừa rồi, trời trở lạnh thất thường cũng khiến Cu Tí nhà chị bị sốt. Chị kể, đang đi làm thì cô giáo gọi điện thông báo chị đến đón bé về. Nhìn con sốt xình xịch đến 39 độ C mà chị chán nản vô cùng. 

Kèm với đau họng, sốt, Cu Tí thường xuyên bị ho. Chị biết, ho là một biểu hiện mà gần như có mặt trong mọi bệnh viêm đường hô hấp trên. Khi bị viêm mũi họng, họng của trẻ rất nhạy cảm cộng với tình trạng tiết dịch nhiều nên ho thường là một triệu chứng khá phổ biến. Những khi thấy con phát “bệnh định kỳ”, chị Nguyệt thường chạy đi mua kháng sinh ngay cho bé. Thế nhưng càng ngày, con bị sốt kéo dài càng lâu. 

Cũng là một bà mẹ có con hay bị viêm mũi họng lúc chuyển mùa hoặc trời trở lạnh là chị Hồng Trang (Cầu Giấy, Hà Nội). Chị tâm sự: “Bé Phi Phi nhà mình hiện giờ là 11 tháng, vào dịch cúm vừa rồi bé bị lây từ mẹ. Đầu tiên là ho hung hắng, sau đó làm sốt và sổ mũi. Mình rất cuống, nên đưa bé đi khám, con bị viêm họng và bác sĩ tiến hành rửa sạch mũi”. 

Chị Hồng Trang và bé Phi Phi

Chị Trang chia sẻ, ban đầu bé ra rất nhiều nước mũi, trong loãng. Chị biết, dịch mũi về bản chất là một dịch bảo vệ mũi nhưng nó cũng là thủ phạm lan truyền mầm bệnh vì dịch mũi chứa rất nhiều mầm bệnh. Nếu không cẩn thận, dịch mũi sẽ khiến bé bị viêm đường hô hấp trên lan xuống đường hô hấp dưới. 

Khác với trường hợp trên, chị không mua thuốc kháng sinh cho bé, chị bảo thuốc - đặc biệt là kháng sinh phải được sự chỉ định của bác sĩ, cha mẹ không nên lạm dụng. Trước tình trạng này, chị chú ý hơn tới thực đơn ăn uống của con, ăn nhiều rau xanh, hoa quả, chất đạm vừa đủ để giúp bé tăng cường hệ miễn dịch tự nhiên. Ngoài ra, chị thường xuyên rửa mũi cho bé bằng nước muối sinh lý. 

Chị chia sẻ: “Hút rửa mũi bằng nước muối sinh lý từ mũi này sang mũi kia sẽ giúp cho mũi của bé sạch. Sau đó mình xịt thêm nước muối biển cho con để làm sạch sâu. Làm thường xuyên vài lần trong ngày sẽ giữ mũi con luôn khô”. Chị tâm sự: “Kiên trì sau 1 tuần là mũi bé khỏi hoàn toàn”.

Cha mẹ cần chăm sóc vệ sinh mũi họng cho bé thường xuyên

Đó là lời khuyên của Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng khoa Nhi – Bệnh viện Bạch Mai. Viêm hô hấp, mũi họng có những dấu hiệu ban đầu là ho hắng, sụt sịt, thở khò khè, hắt hơi, sốt… Những triệu chứng ho, sốt, ói, sổ mũi, biếng ăn là biểu hiện của rất nhiều bệnh lý ở trẻ nhỏ, do đó cha mẹ không nên quá chủ quan. Nếu không chăm sóc bé cẩn thận, bé rất dễ bị viêm nhiễm từ đường hô hấp trên lan xuống đường hô hấp dưới như viêm phổi.

Khi trẻ bị bệnh, cha mẹ tuyệt đối không nên tự ý dùng thuốc cho bé khi chưa có sự chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa. Trẻ mệt thường ăn ít, cha mẹ không nên ép bé ăn, nên chia nhỏ bữa ăn trong ngày cho bé, chế biến đồ ăn mềm mịn, dễ tiêu hóa.

Cha mẹ cần chú ý tăng cường miễn dịch tự nhiên cho trẻ thông qua dinh dưỡng. Cha mẹ cần bổ sung cho con một số chất quen thuộc như sắt, kẽm, DHA, omega 3,… trong bánh mì, một số loại nấm, hạt ngũ cốc… Nên cho bé ăn nhiều rau xanh, hoa quả tươi để giúp hệ miễn dịch của bé  được tăng cường. 

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng khoa Nhi – Bệnh viện Bạch Mai (Ảnh: Chí Toàn)

Nếu trẻ bị nghẹt mũi do đờm nhớt, cha mẹ nên thường xuyên rửa mũi cho bé bằng nước muối sinh lý. Trong tiết trời lạnh, cha mẹ nên mặc ấm cho bé, giữ ấm cổ cho bé trước khi ra khỏi nhà, hạn chế đưa bé tới chỗ đông người. Cho bé tiêm chủng đầy đủ theo lịch tiêm phòng của Quốc gia. 

Thường xuyên vệ sinh chân tay cho bé. Không nên cho bé ăn đồ ăn lưu cữu từ lâu vì khả năng có vi khuẩn trong đó là rất cao. Nếu bé sốt, cha mẹ cần đưa bé tới bệnh viện.

* Các mẹ có thể xem video do bác sĩ bệnh viện Việt Pháp hướng dẫn cách sửa mũi chuẩn cho con tại đây.

---

Đặc điểm của viêm đường hô hấp cấp tính do virut thường khởi phát rất rầm rộ như sốt cao (rất dễ dẫn đến trẻ bị co giật), trẻ vật vã, có thể có rối loạn tiêu hoá, đặc biệt là mọi thuốc kháng sinh nếu dùng sẽ không có tác dụng.

Bắt bệnh cho con khi bé bị nôn trớ

Nôn trớ kèm tiêu chảy, sốt nhẹ

Nguyên nhân có thể là: Chứng viêm dạ dày - một trong những bệnh dạ dày phổ biến ở bé 6-24 tháng tuổi (hoặc ở mọi lứa tuổi). Viêm dạ dày có thể gây ra bởi virus rota, bé dễ bị lây từ những bé khác. Theo thống kê, có đến 4/5 số bé bị nhiễm virus rota dưới tuổi lên 5.

Các triệu chứng tiêu chảy, nôn kéo dài 1-2 ngày hoặc lâu hơn (3-5 ngày). Trường hợp nặng, bé phải nhập viện vì sốt và mất nước do tiêu chảy.

Sau khi bé đã ngừng nôn trớ, có thể cho bé một thìa cafe sữa khoảng vài phút một lần, trong một tiếng đồng hồ. Thực phẩm lỏng và nước bù điện giải cũng tốt cho bé bị tiêu chảy gây mất nước.

Nên đưa đi khám nếu bé tiêu chảy nặng, kéo dài, bé bị mất nước (khô lưỡi hoặc môi, tiểu ít, thóp trũng).

Nôn trớ ngay sau khi bú mẹ hoặc bú bình

Nguyên nhân có thể là: Hẹp môn vị - Cơ van giữa dạ dày và ruột dày lên. Thông thường, van này có độ rộng tương đương một cây bút chí nhưng khi cơ van này dày lên thì nó sẽ bị hẹp lại. Hẹp môn vị còn có thể khiến bé bị nôn thành vòi rồng.

Nếu bé sơ sinh nôn ngay sau khi bú, bạn nên đưa con đi khám sớm. Bác sĩ sẽ kiểm tra cho bé và bé có thể được phẫu thuật đơn giản để mở rộng cơ van này. Thường sau 2 ngày phẫu thuật, bé có thể trở về nhà.

Nôn trớ kèm phát ban

Nguyên nhân có thể là: Nếu bé nôn nhiều lần sau khi ăn, kèm nổi ban quanh miệng, cổ, sau đầu gối hoặc khuỷu tay, bé có thể bị dị ứng với sữa công thức hoặc thực phẩm như dâu tây, chocolate, lạc...

Cho bé đi khám ngay nếu bé khó thở, sưng miệng. Một phẩn ứng dị ứng nặng có thể khiến bé tử vong nếu không được can thiệp kịp thời.

Để giảm nguy cơ dị ứng, bạn nên cho con ăn dặm khi bé được 6 tháng. Chờ cho đến khi bé đủ một tuổi mới cho ăn sữa bò. Có thể hỏi bác sĩ về thời gian bé tập ăn các món nhất định. Khi cho bé ăn một món mới, nên kiểm tra phản ứng trong vài ngày rồi mới cho ăn món mới khác.

Nôn kèm máu

Nguyên nhân có thể do: Bất ổn ở dạ dày, như nhiễm khuẩn dạ dày khiến các mạch máu ở đó bị vỡ hoặc các mô trong dạ dày bị tổn thương do bé phải nôn gắng sức.

Cần cho bé đi khám ngay nếu bé bị nôn kèm máu. Không được tự ý dùng bất kỳ loại thuốc nào cho con.

Nôn ra dịch vàng xanh

Nguyên nhân có thể do: Dịch vàng xanh có thể do mật, gan bài tiết hoặc do dị tật bẩm sinh đường tiêu hóa, nghẽn phân su hoặc xoắn ruột.

Ở trường hợp này, bạn cần đưa con đi khám ngay vì nôn ra dịch vàng xanh là một trường hợp khẩn cấp. Bé có thể cần được phẫu thuật để khắc phục sự cố.

Nôn kèm sốt, gào hét thường xuyên (với bé nhỏ) hoặc cứng cổ (với bé lớn hơn)

Nguyên nhân có thể do: Vi khuẩn viêm màng não, nhiễm trùng não. Nên cho bé tiêm phòng Hib để ngăn ngừa viêm màng não.

Nên cho bé đi khám ngay néu bé nôn, sốt, dễ bị kích thích hoặc bé nôn kèm cứng cổ, đau đầu.

Nôn, kèm đau bụng nghiêm trọng

Nguyên nhân có thể do: Viêm ruột thừa (phổ biến hơn ở bé trên 10 tuổi). Ban đầu, bé bị đau nhẹ quanh rốn. Sau đó, cơn đau di chuyển đến dưới bên phải của bụng. Nếu không được cấp cứu, ruột thừa sẽ bị vỡ khiến chất độc lan khắp khoang bụng, gây tử vong.

---

Bác sĩ Lê Thị Hải (Viện Dinh dưỡng Quốc gia) sẽ hướng dẫn mẹ cách cho bé ăn để tránh nôn trớ.

Những thay đổi cơ thể sau sinh các mẹ nên biết

Những thay đổi cơ thể sau sinh này là hiện tượng sinh lý rất bình thường. Các mẹ cùng tìm hiểu để không quá lo lắng, ảnh hưởng đến sức khoẻ của mẹ và bé nhé!

1. Những thay đổi của cơ thể sau sinh

Sản dịch

Dù sinh thường hay sinh mổ, bạn vẫn sẽ có một lưu lượng máu từ âm đạo của bạn gọi là sản dịch. Các sản dịch lúc đầu có màu đỏ, sau có màu nâu cuối cùng là màu vàng trắng. Trong khoảng 10 ngày, lưu lượng sản dịch từ âm đạo còn nhiều, và ít dần trong khoảng 6 tuần tiếp theo rồi hết dần.

Sẽ có những cơn co thắt để đẩy sản dịch ra ngoài trong khi bạn đang cho con bú. (Ảnh minh họa)

Những cơn co thắt

Tử cung (dạ con) sẽ dần thu hẹp về kích thước và vị trí bình thường do đó sẽ xảy ra những cơn co thắt làm bạn cảm thấy đau và khó chịu. Tuy nhiên bạn đừng quá lo lắng vì những cơn co thắt thường xảy ra ở mức độ nhẹ, và xảy ra trong khi bạn đang cho con bú do hormone oxytocin kích thích tử cung của bạn dẫn đến các cơn co thắt trong khi bạn đang cho con bú.

Những cơn co thắt nếu trở nên thường xuyên và nặng hơn có thể làm bạn mất máu.

Cơ sàn chậu

Âm đạo sẽ dần co lại như cũ. Và cơ sàn chậu của bạn cũng trở lại vị trí bình thường. Bạn có thể giúp tăng tốc độ quá trình này bằng cách thực hiện các bài tập sàn chậu thường xuyên càng sớm càng tốt sau khi sinh em bé.

Âm đạo, môi âm hộ và đáy chậu thường sẽ lành nhanh chóng. Những trường hợp có vết thương từ cắt tầng sinh môn hoặc rách nghiêm trọng hơn sẽ cần thêm thời gian để chữa bệnh, đặc biệt là nghỉ ngơi tại giường trong hai tuần đầu tiên và cần sự chăm sóc cẩn thận hơn để trợ giúp trong quá trình điều trị. Những mũi khâu trong quá trình điều trị có thể gây đau đớn cho bạn vài ngày, thậm chí vài tuần.

Các bài tập về cơ sàn chậu có thể giúp giảm sưng và tăng tốc độ chữa lành xung quanh đáy chậu của bạn. Nếu quá đau đớn, bạn có thể dùng paracetamol (theo chỉ định của bác sĩ) hoặc dùng các gói gel lạnh để giúp giảm đau và sưng.

Ngực

Sau khi sinh, ngực bạn sẽ tiết ra một ít sữa non. Đây là những giọt sữa đầu tiên chứa các kháng thể giúp bảo vệ em bé của bạn khỏi bị nhiễm trùng. Sau một vài ngày ngực của bạn bắt đầu cho ra sữa, bạn sẽ cảm thấy ngực bị nóng và hơi sưng.

Có tới hơn 90% các bà mẹ gặp phải hiện tượng rụng tóc sau khi sinh. (Ảnh minh họa)

Tóc

Nhiều bà bầu còn có thể bị rụng tóc. Đừng quá lo lắng bởi đây là hiện tượng sinh lý bình thường và hơn 90% các mẹ sau sinh gặp phải hiện tượng này. Thông thường tóc sẽ mọc lại sau từ 4 – 9 tháng.

Sau sinh, mức độ của hormone progesterone trong cơ thể giảm, tuy nhiên vẫn có thể ảnh hưởng đến các khớp xương của bạn cho đến sáu tháng sau khi sinh, vì vậy hãy tập thể dục nhẹ nhàng trong vài tháng đầu tiên. Không nên vội vàng vì lấy lại vóc dáng mà tập những bài tập nặng, cường độ cao.

2. Mất bao lâu để giảm cân sau khi sinh?

Đây là vấn đề mà rất nhiều mẹ quan tâm. Trong vài ngày đầu tiên sau khi sinh, cơ thể bạn có thể dễ dàng xuống cân. Bạn sẽ thấy nhanh chóng “lại người” hơn nếu lượng lưu thông máu trở lại mức bình thường, và khi tử cung dần co hẹp lại.

Tuy nhiên, giảm cân sẽ có xu hướng dần chậm lại. Lượng mỡ dư thừa sẽ còn tồn tại một thời gian dài, bởi thời gian đầu sau sinh, bạn vẫn cần nạp đầy đủ dinh dưỡng để có đủ sức khoẻ cho con bú.

Bạn đã mất 9 tháng mang thai, cơ thể cũng cần lượng thời gian tương đương để lấy lại vóc dáng. Việc giảm cân sau khi sinh không thể nóng vội bởi có thể ảnh hưởng sức khoẻ của mẹ và bé.

Hãy bắt đầu nhẹ nhàng bằng các bài tập dành cho khung xương chậu và cơ bụng ngay khi sức khoẻ cho phép. Những bài tập này giúp vùng bụng sớm phục hồi và ngăn ngừa bệnh đau lưng.

Chế độ ăn uống và tập thể dục thường xuyên cũng rất quan trọng. Những bài tập đơn giản như đi bộ hoặc một lớp tập thể dục dành cho những bà mẹ sau sinh là một gợi ý hay cho bạn. Chỉ cần chút quyết tâm, cơ thể của bạn sẽ nhanh chóng trở về vóc dáng như xưa.

Bạn đã mất 9 tháng mang thai, cơ thể cũng cần lượng thời gian tương đương để lấy lại vóc dáng. (Ảnh minh họa)

3. Lưu ý chăm sóc cơ thể sau sinh

Đây là thời gian cần thiết để phục hồi sức khoẻ. Bạn sẽ bận bịu trong việc cho bé bú và chăm sóc bé vì thế hãy tranh thủ thủ nghỉ ngơi khi có thể.

Sau sinh 6 tuần, bạn nên tới bác sĩ để kiểm tra sức khoẻ. Nếu bạn có bất kỳ vấn đề gì, chẳng hạn như đau nhức từ vết khâu, hãy hỏi ngay bác sĩ của bạn để được giúp đỡ.

Các bác sĩ khuyên bạn nên cho con bú ít nhất là 6 tháng. Khi ngừng cho bú, các hormone sản xuất sữa, prolactin sẽ giảm do đó ngực của bạn sẽ phục hồi gần như trước khi mang thai cả về hình dạng và kích thước.

Nhiều mẹ lo lắng sợ ngực bị xấu do cho con bú, tuy nhiên những thay đổi về vòng 1 là do từ bên trong cơ thể khi bạn mang thai, không liên quan tới việc cho bé bú.

Sản phụ nên tắm rửa, vệ sinh hàng ngày. Nếu bạn sinh mổ hoặc bị vết cắt tầng sinh môn, nên hỏi nhân viên y tế cách vệ sinh phù hợp. Lưu ý lau rửa bầu vú và núm vú trước mỗi lần tắm, ko nên xoa xà phòng lên núm vú vì có thể gây khô da đầu núm vú.

Vào 14h ngày hôm nay (29/5) aFamily.vn sẽ có buổi giao lưu trực tuyến về vấn đề TRẺ BIẾNG ĂN VÀ KÉM HẤP THU DINH DƯỠNG. Buổi giao lưu trực tuyến sẽ có sự tham gia của các bác sĩ: Lê Thị Hải (Viện Dinh dưỡng Quốc gia), bác sĩ Vũ Văn Lực (Viện Bảo hộ lao động) và dược sĩ Lê Phương (Tổng đài tư vấn sức khỏe 1900.1259). Độc giả có thắc mắc về tình trạng biếng ăn và kém hấp thu dinh dưỡng của con có thể gửi câu hỏi về địa chỉ email: giaoluutructuyen@afamily.vn để được giải đáp.

---

Danh sách những việc cần làm trong 24 giờ sau sinh các mẹ không thể không biết.

Khảo sát thú vị về cách các bà mẹ đang nuôi con

Khi trở thành cha mẹ, chúng ta tự tìm ra cách để nuôi con cho thích hợp, đặc biệt là vào những năm đầu đời. Có một sự thật là không hề có một công thức chung nào cho việc nuôi dạy con cái. Các bậc cha mẹ phải linh hoạt hơn, kết hợp nhiều phương pháp, tùy vào tính tình của cả mẹ và con.

Bất kể khi nào bạn thiếu kinh nghiệm trong việc chăm sóc con cái, kinh nghiệm dùng thuốc… bạn lại tìm đến cha mẹ của bạn để tìm hiểu và thắc mắc. Đôi khi điều đó đúng, đôi khi điều đó chưa hẳn đã khoa học.

Nuôi dạy một em bé không thể là những thứ giáo điều, sách vở mà còn là thói quen và những lựa chọn lành mạnh. Và chúng ta hãy cũng phân tích từ đây.

 

Vào 14h ngày hôm nay (29/5) aFamily.vn sẽ có buổi giao lưu trực tuyến về vấn đề TRẺ BIẾNG ĂN VÀ KÉM HẤP THU DINH DƯỠNG. Buổi giao lưu trực tuyến sẽ có sự tham gia của các bác sĩ: Lê Thị Hải (Viện Dinh dưỡng Quốc gia), bác sĩ Vũ Văn Lực (Viện Bảo hộ lao động) và dược sĩ Lê Phương (Tổng đài tư vấn sức khỏe 1900.1259). Độc giả có thắc mắc về tình trạng biếng ăn và kém hấp thu dinh dưỡng của con có thể gửi câu hỏi về địa chỉ email: giaoluutructuyen@afamily.vn để được giải đáp.

---

Dưới đây là một trong những thắc mắc mẹ nào cũng muốn hỏi khi nuôi con.

Trẻ biếng ăn và kém hấp thu dinh dưỡng

Được chăm sóc tốt về dinh dưỡng là nhu cầu tối quan trọng để trẻ phát triển nhưng chưa đủ, vì thực tế, một số trẻ do chức năng tiêu hoá chưa hoàn chỉnh hoặc rối loạn tiêu hóa  dẫn đến lượng thức ăn đưa vào chỉ hấp thu được một phần nhỏ. Đây chính là vấn đề mà nhiều bậc phụ huynh băn khoăn và quan tâm.

Biếng ăn: Là một tình trạng phổ biến hay gặp hiện nay ở trẻ em, càng ở những gia đình quá quan tâm đến ăn uống của trẻ, bắt trẻ ăn quá nhiều thì trẻ lại càng biếng ăn.

Để xác định trẻ biếng ăn dựa vào 3 yếu tố sau :

- Thời gian trẻ ăn trong một bữa.

- Số bữa ăn và lượng thức ăn trong một ngày.

- Trạng thái tinh thần của trẻ trong bữa ăn.

Có rất nhiều nguyên nhân nhưng chủ yếu tập trung vào 3 nhóm nguyên nhân chính sau đây:

- Trẻ bị bệnh: Tất cả các bênh nhiễm khuẩn đều gây ra chứng biếng ăn, dù là nhiễm khuẩn nặng hay nhẹ, cấp tính hay mãn tính, một số bệnh lý toàn thân khác như còi xương, thiếu máu, suy dinh dưỡng, thiếu vitamin..)

- Do sai lầm về ăn uống: do thay đổi chế độ ăn, trẻ chưa quen với món ăn mới, cai sữa đột ngột hoặc quá chậm, cho trẻ ăn quá nhiều khiến trẻ không tiêu hoá hết thức ăn ăn vào, ăn quá ít, chế độ ăn không cân đối,  cách chế biến thức ăn không hợp với khẩu vị của trẻ, bắt trẻ ăn một loại thức ăn trong nhiều ngày, cách chế biến không phù hợp với lứa tuổi của trẻ.

- Do yếu tố tâm lý: Thường gặp ở các gia đình quan tâm lo lắng quá mức đến bữa ăn của trẻ, bắt trẻ ăn quá nhiều hoặc người cho ăn có thái độ không đúng (ép buộc) biến bữa ăn của trẻ thành nỗi sợ hãi kinh hoàng ảnh hưởng đến tâm sinh lý của trẻ, mỗi khi nhìn thấy bát bột, bình sữa là trẻ đã sợ hãi.

Ngoài ra yếu tố tâm lý còn do thay đổi môi trường sống, thay đổi người chăm sóc trẻ.

Biếng ăn dẫn đến suy dinh dưỡng, khi trẻ bị suy dinh dưỡng lại càng biếng ăn hơn nó tạo thành một vòng xoắn bệnh lý rất khó điều trị.

Trẻ kém hấp thu thường do thiếu men tiêu hóa, rối loạn tiêu hóa (loạn khuẩn ruột) hoặc chế độ ăn không hợp lý

Đối với trẻ nhỏ, khả năng hấp thu phụ thuộc vào 3 yếu tố chính: thứ nhất là cơ cấu của khẩu phần ăn phải cân đối; thứ hai là do rối loạn tiêu hóa, loạn khuẩn đường ruột; thứ ba là do trẻ không đủ các ezym tiêu hóa khiến việc chuyển hóa thức ăn trở nên kém.

Đặc biệt trẻ ở lứa từ 3 tháng đến 3 tuổi và trẻ ở độ tuổi ăn dặm, khi bắt đầu chuyển chế độ ăn từ sữa sang những thức khác sữa, do sự thay đổi chế độ ăn đột ngột nên thường thiếu men vi sinh giúp cho tăng khả năng hấp thu, dẫn đến rối loạn tiêu hóa thể hiện qua các triệu chứng như đầy hơi, trướng bụng, táo bón, tiêu chảy, phân sống.

Hậu quả của tình trạng này sẽ dẫn đến kém hấp thu nước, điện giải, các chất dinh dưỡng, các muối mật, sinh tố, các nguyên tố vi lượng. Nếu không điều trị kịp thời sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ do thể trạng suy sụp vì thiếu dinh dưỡng, thiếu máu.

Trong trường hợp này, trước hết phải đảm bảo chế độ ăn hằng ngày của trẻ được cung cấp đủ nhu cầu về năng lượng; có sự cân đối giữa các nhóm thực phẩm, cũng như bổ sung đầy đủ các vitamin và khoáng chất cần thiết. Đảm bảo vệ sinh ăn uống và vệ sinh an toàn thực phẩm cho trẻ. Bên cạnh đó, cần tăng cường khả năng hấp thu cho trẻ bằng cách bổ sung men vi sinh có ích vào chế độ ăn hàng ngày của bé.

Bác sĩ Lê Thị Hải cùng các bác sĩ khác sẽ tư vấn trong buổi giao lưu trực tuyến diễn ra vào 14h ngày hôm nay (29/5).

Trẻ kém hấp thu do hiện tượng không dung nạp sữa:

Đây là tình trạng bé có phản ứng bất lợi với thành phần dưỡng chất của sữa bao gồm: không hấp thu đường lactose và dị ứng đạm sữa. Trong đó, nguyên nhân gây không dung nạp đường lactose là do thiếu men lactase ở ruột bẩm sinh hoặc mắc phải. Trường hợp dị ứng đạm sữa (còn gọi là dị ứng protein sữa) là một trong những dị ứng thức ăn thường gặp nhất ở trẻ nhỏ.

Trẻ gặp hai tình trạng trên đều có triệu chứng khá giống nhau như: nôn ói, chướng bụng, đầy hơi, tiêu chảy, phân nhầy máu, kém bú, kém ngủ, tăng cân ít… Tuy nhiên, trẻ dị ứng đạm sữa còn có các triệu chứng ở da như: phát ban, chàm, hăm tã kéo dài, chảy nước mũi, ngứa mũi, nghẹt mũi, khò khè, khó thở….

Nếu không được phát hiện kịp thời, điều trị và điều chỉnh chế độ ăn thích hợp, bé có nguy cơ suy dinh dưỡng cùng nhiều hệ lụy khác do sức đề kháng kém dần.

Chúng ta đều biết rằng suy dinh dưỡng là hậu quả của sự nghèo đói và thiếu hiểu biết về dinh dưỡng. Câu hỏi đặt ra là tại sao ở những thành phố lớn, điều kiện kinh tế đã tốt lên rất nhiều mà tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng vẫn còn tương đối cao.

Vậy làm thế nào để tăng cường khả năng hấp thu cho bé???

Để giúp các bậc phụ huynh giải toả được những băn khoăn, lo lắng khi con biếng ăn, con kém hấp thu, chậm tăng cân, thiếu canxi... aFamily.vn cùng với nhãn hàng Golden Lab đồng tổ chức chương trình giao lưu tư vấn trực tuyến với sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành về Dinh dưỡng cho trẻ, các Bác sĩ, Dược sĩ chuyên khoa nhiều năm kinh nghiệm sẽ cung cấp thêm cho các bậc phụ huynh những kiến thức bổ ích về việc khắc phục chứng biếng ăn và giải pháp cải thiện hấp thu để trẻ tăng trưởng tốt.

Giao lưu trực tuyến chuyên đề: Trẻ biếng ăn, kém hấp thu dinh dưỡng Thời gian: 14h00 - Thứ 4 (22/05/2013) Chuyên gia tư vấn: Thạc sĩ, bác sĩ  Lê Thị Hải – Giám đốc Trung tâm tư vấn Dinh dưỡng - Viện Dinh dưỡng Quốc gia Thạc sĩ, Bác sĩ Vũ Văn Lực – Viện Bảo hộ Lao động Dược sĩ Lê Phương - Phụ trách tổng đài tư vấn sức khoẻ Sống Khoẻ Đẹp 24h (1900.1259) Chi tiết tại: http://afamily.vn hoặc http://duocphamvinhgia.vn

Những điều mẹ cần biết khi lần đầu cho con bú

Những lời khuyên sau đây sẽ giúp các mẹ thực hiện công việc này suôn sẻ hơn nhất là khi chưa có kinh nghiệm.

- Các mẹ nên tìm hiểu về cách cho trẻ sơ sinh bú mẹ qua sách vở, bài viết, video, các bà mẹ khác hoặc tham gia một lớp học. Một cách tiện lợi khác là có thể hỏi ngay chuyên gia tư vấn cho con bú hoặc y tá tại bệnh viện hoặc nơi bạn dự định sinh bé.

- Chuẩn bị một chiếc gối hoặc một vật mềm tương tự khác được thiết kế chuyên dùng cho con bú, hỗ trợ người mẹ dễ dàng đặt bé ở tư thế thoải mái nhất khi bé bú.

- Kết hợp tay và gối để đỡ em bé sao cho miệng bé ngậm vừa khít núm vú.

Cho con bú ở tư thế thoải mái nhất. (Ảnh minh họa)

- Bạn đừng mong đợi sữa sẽ ra nhiều ngay từ lần đầu tiên cho con bú. Thực tế, một lượng nhỏ sữa non giàu dinh dưỡng là tất cả những gì bé sơ sinh cần trong lần đầu tiên bú mẹ.

- Hãy ghi lại giờ bạn cho con bú, mỗi lần trong bao lâu, và con đã bú bên ngực nào để lần tiếp sau chuyển bên ngực khác cho bé bú đều.

- Hãy nạp năng lượng cho cơ thể bằng cách ăn đầy đủ và uống nhiều nước vì nuôi dưỡng con bằng sữa mẹ sẽ lấy đi rất nhiều năng lượng từ chính người mẹ.

- Nuôi con bằng sữa mẹ không đơn giản như nhiều người vẫn nghĩ, và những lần đầu có thể gây tổn thương đến cơ thể người mẹ. Núm vú bị đau là một triệu chứng điển hình. Khi đó người mẹ có thể dùng gạc nóng hoặc lạnh để vệ sinh núm vú sạch trước và sau khi cho con bú. Ngoài ra, bạn cũng có thể dùng kem xoa núm vú bị tổn thương theo hướng dẫn của bác sĩ.

Bé cũng có thể ngủ ngay giữa lúc đang bú mẹ. (Ảnh minh họa)

Với trẻ sơ sinh, bạn nên cho bé bú mẹ thường xuyên, trung bình từ 8 - 12 lần trong 24 giờ. Càng cho bé bú nhiều, cơ thể người mẹ sản xuất ra càng nhiều sữa.

Theo hướng dẫn của Viện Hàn lâm Nhi khoa Mỹ (AAP), không nhất thiết phải cho con ăn theo một lịch trình cứng nhắc, người mẹ nên cho con bú bất cứ khi nào bé có dấu hiệu đầu tiên của cơn đói, ví dụ như bỗng nhiên bé tỉnh táo hơn, hoạt động nhiều hơn, lần tìm núm vú của mẹ. Khi bé khóc là dấu hiệu bé đã đói điển hình nhất nhưng lại là dấu hiệu muộn, bạn nên bắt đầu cho bé bú trước khi bé khóc đòi ăn.

Trong vài ngày đầu tiên, bạn có thể nhẹ nhàng đánh thức bé để bắt đầu cho con bú, và bé cũng có thể ngủ ngay giữa lúc đang bú mẹ. Nếu muốn giữ cho bé tỉnh táo trong khi ăn, bạn có thể bỏ bớt tã lót hoặc các lớp khăn quấn đang bao bọc cơ thể bé. Để đảm bảo bé bú đủ sữa mẹ, bạn có thể đánh thức bé để cho ăn sau bốn tiếng đồng hồ kể từ lần gần nhất mà mẹ cho bé bú.

Một chiếc gối cho con bú sẽ là một trợ thủ đắc lực cho cả hai mẹ con. (Ảnh minh họa)

Vì mỗi lần cho bé ăn như vậy có thể lên tới 40 phút, đặc biệt trong những tháng mới sinh, vì vậy mà người mẹ nên chọn một nơi ấm cúng và thoải mái khi cho con bú. Lưu ý giữ bé ở tư thế thích hợp để tránh bị tê tay hoặc mỏi lưng cho mẹ. Một tư thế phổ biến nhất là dùng tay mẹ để đỡ sau đầu của bé, tuy nhiên quan trọng là hãy chọn tư thế mà bạn cảm thấy thoải mái.

Nếu bạn đang ngồi, một chiếc gối cho con bú sẽ là một trợ thủ đắc lực cho cả hai mẹ con. Nhiều bà mẹ cũng tự tìm ra những vị trí hay bệ đỡ giúp họ ở trong tư thế thoải mái. Và cho dù bạn ngồi hay nằm thì cũng cần đảm bảo rằng bạn và em bé cảm thấy dễ chịu nhất vì bạn sẽ phải giữ ở vị trí đó trong một thời gian nhất định.

Vào 14h hôm nay (ngày 29/50 aFamily.vn sẽ có buổi giao lưu trực tuyến về vấn đề TRẺ BIẾNG ĂN VÀ KÉM HẤP THU DINH DƯỠNG. Buổi giao lưu trực tuyến sẽ có sự tham gia của các bác sĩ: Lê Thị Hải (Viện Dinh dưỡng Quốc gia), bác sĩ Vũ Văn Lực (Viện Bảo hộ lao động) và dược sĩ Lê Phương (Tổng đài tư vấn sức khỏe 1900.1259). Độc giả có thắc mắc về tình trạng biếng ăn và kém hấp thu dinh dưỡng của con có thể gửi câu hỏi về địa chỉ email: giaoluutructuyen@afamily.vn để được giải đáp.

---

Video dưới đây sẽ chỉ cho các mẹ 4 tư thế cho con bú khoa học nhất.

Điều mẹ bầu phải biết khi ăn hải sản

Trong hải sản chứa nhiều dưỡng chất có lợi như  protein, acid omega 3. Đây là những chất giúp giảm trầm cảm sau sinh, giảm nguy cơ trẻ bị sinh non và nhẹ cân. Không chỉ thế, mẹ bầu ăn nhiều hải sản khi mang thai còn có thể giúp con sinh ra được thông minh. Vì những lý do trên mà khi mang bầu, các chị em không nên bỏ qua loại thực phẩm này trong chế độ ăn hàng ngày của mình.

Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) khuyến cáo rằng phụ nữ mang thai nên ăn khoảng 340 gram hải sản nấu chín mỗi tuần. Chú ý rằng cá phải được nấu chín trên 100 độ C và phải được vệ sinh diệt khuẩn trước khi chế biến.

Mặc dù ăn hải sản rất tốt, tuy nhiên cũng có một vài lưu ý quan trọng khi sử dụng loại thực phẩm này như sau:

1. Không ăn cá đã bị nhiễm  độc

Các loại cá bị cho là nhiễm độc bao gồm cá được nuôi ở vùng nước ô nhiễm, cá có chứa nhiều thủy ngân. Một số loại cá như cá thu, cá kiếm, cá kình… có lượng thủy ngân khá cao và được khuyến cáo là không nên ăn nhiều. Với mẹ bầu càng không nên sử dụng những loại cá này vì nó có thể ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe.

Nhiều nghiên cứu gần đây đã khẳng định rằng một số loài cá có chứa hàm lượng thủy ngân cao có thể tác động tới hệ thần kinh non yếu của bào thai và gây ra những dị tật không mong muốn. Bởi vậy, với phụ nữ đang mang thai, phụ nữ cho con bú và trẻ dưới 30 tháng tuổi tuyệt đối không nên dùng những loại cá này.

Một số loài cá như cá ngừ, cá chạch, cá tráp, cá vây chân, cá đuối, cá chào mào (phèn), cá bacbê, cá nhám mèo, cá hồi con, cá bơn cacđin, cá nhám gai... cũng được khuyến cáo là nên hạn chế sử dụng.

Khi chọn cá, mẹ bầu nên chọn cá tươi và phải được nấu chín trước khi ăn. Ngoài ra, mẹ bầu có thể ăn luân phiên với các loại thủy, hải sản khác như tôm, cua, trai, hến, ốc, sò… Một số loại thủy, hải sản giàu chất sắt, phòng chứng thiếu máu ở bà bầu: sò, tôm, cá mòi, trai…

2. Phụ nữ mang thai nên hạn chế ăn cua

Cua có tính hàn vá tác dụng chính của nó  là giúp lưu thông máu. Tuy nhiên nếu ăn cua nhiều, mẹ bầu sẽ có nguy cơ bị  sảy thai. Chính vì vậy, phụ nữ có thai cần lưu ý tới lượng cua phù hợp để đảm bảo sức khỏe và an toàn khi ăn.

GS.TS Bùi Minh Đức, Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho rằng, chưa có nghiên cứu nào chứng minh ăn cua đồng gây sẩy thai. Thực tế, cua đồng là món ăn bổ dưỡng, giàu canxi, nên tốt cho phụ nữ mang thai. Y học hiện đại đã phân tích thành phần dinh dưỡng cho thấy, trong 100g thịt cua đồng chứa 12,3% protit; 3,3% lipit; 5.040mg% canxi; 430mg% phốt pho; 4,7mg% Fe; 0,01mg% vitamin B1; 0,51mg% vitamin B2; 2,1mg% vitamin PP; 0,12mg% vitamin B6; 125mg% cholesterol; 0,25mg% melatonin...

Tuy nhiên, cua tính lạnh, không nên ăn hằng ngày. Khi ăn cua cần lưu ý, chọn cua sạch, còn sống, tuyệt đối không ăn cua chết bởi chất đạm trong cua sinh ra độc tố histamin gây ngộ độc, nguy hiểm. Không được uống nước cua giã để trị bệnh hoặc ăn cua chưa nấu chín dễ nhiễm ấu trùng giun sán, đặc biệt là sán lá phổi.

---

Trong suốt thai kỳ, mẹ bầu nên tránh 5 điều dưới đây khi uống nước để đảm bảo sức khỏe cho bản thân và em bé nhé!

Con còi cọc vì mẹ chăm sai cách

Chăm con sai cách, mẹ không biết gì!

Do thể chất, chị Ngọc (Yên Phụ, Hà Nội) buộc phải sinh non bé Cún ở tháng thứ 7. Nhìn con gầy yếu so với bạn bè cùng trang lứa, chị vô cùng lo lắng. Vậy là dù có rất nhiều sữa nhưng chị vẫn quyết định bắt đầu khi bé sang tháng thứ 3, “khi con cứng cứng một chút”, chị cho bé tập ăn dặm. 

Chị tâm sự: “Mình cứ nghĩ rằng sữa mẹ cũng chỉ đáp ứng cho con được một phần nào vì dù sao chúng là thức ăn lỏng, nhưng khi được ăn cháo, có thịt thà, rau củ quả thì con sẽ được đáp ứng tối đa hơn về dinh dưỡng”.

Thế nhưng khi bé được 11 tháng tuổi mà nặng có 7 cân, chị lo lắng vô cùng, đưa con đi khám chị hoảng hốt khi biết con mình bị suy dinh dưỡng.

Nghe bác sĩ tư vấn xong, chị mới biết tất cả là do mình thiếu hiểu biết, chăm sai cách mà vô tình làm ảnh hưởng tới sức khỏe, sự phát triển của con. 

Việc ăn dặm quá sớm không hề tốt đẹp như chị nghĩ, tại độ tuổi của con chị lúc bấy giờ (3 tháng), bộ máy tiêu hóa của bé còn quá non yếu, việc tiếp nhận khối lượng thức ăn hàng ngày mà chị Ngọc duy trì cho con ăn khiến hệ tiêu hóa của bé bị tổn thương nghiêm trọng, dẫn tới tình trạng hấp thu chất dinh dưỡng kém hoàn toàn. 

Dù ăn nhiều, nhưng nhiều trẻ vẫn bị suy dinh dưỡng do mẹ chăm sai cách (Ảnh minh họa)

Cũng chăm sai cách khi cho bé ăn dặm là chị Mơ (Trương Định, Hà Nội). Từ khi bé Tít được tròn 6 tháng, chị cũng hăm hở dậy sớm chế biến đồ ăn dặm cho con. 

Ngược lại với chị Ngọc, chị Mơ lại lo lắng thái quá, “trước đây, bé toàn ăn chất lỏng, mình sợ rằng ăn thịt, rau sẽ khiến bé khó tiêu”. Vậy là hàng ngày chị chỉ ninh nước xương hầm nhừ để nấu cháo cho bé. Rau củ thì chị ninh nhừ và xay nhuyễn như nước để bé ăn. 

Khi thấy con hơn 1 tuổi mà vẫn nhẹ cân, gầy trơ xương, nghe lời bạn bè gợi ý, chị cũng thử cho bé ăn cháo đặc hơn, với thịt, cua, cá (miếng nhỏ). Nhưng chị xanh mặt sợ con hóc khi thấy con ho khù khụ và chị lại cho bé về chế độ ăn như cũ. 

Chị không biết rằng, chính những điều này đã khiến chế độ ăn của con bị hao hụt chất dinh dưỡng nghiêm trọng. Đưa con đi khám tại Viện Dinh dưỡng, chị rất buồn phiền, lo ngại khi các bác sĩ tại đây cũng khẳng định bé bị suy dinh dưỡng. 

Bảo vệ sức khỏe và sự phát triển của con: Nuôi con đúng cách

Theo số liệu thống kê về tình trạng dinh dưỡng trẻ em qua các năm (1999-2011), tỷ lệ trẻ em bị suy dinh dưỡng thấp còi giảm từ 38,7% năm 1999 xuống còn 27,5% năm 2011 và vào khoảng gần 26% năm 2012 nhưng vẫn còn ở mức trung bình theo phân loại của WHO. 

Trong một hội thảo về sữa và chất dinh dưỡng, PGS.TS.Lê Bạch Mai, Phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho rằng việc chăm sai cách của nhiều phụ huynh đã ảnh hưởng lớn đến sự phát triển tầm vóc và trí tuệ của con trẻ.

Một số nguyên nhân gây suy dinh dưỡng là trẻ đó là: trẻ bị thiếu ăn, cách chế biến thức ăn không đảm bảo chất lượng, trẻ mắc nhiều bệnh nhiễm khuẩn, ăn dặm quá sớm hoặc quá trễ, bú mẹ không đúng cách, trẻ bị thiếu chất...

Biểu hiện của suy dinh dưỡng ở giai đoạn nhẹ là trẻ không tăng cân, chậm tăng cân,..., ở giai đoạn nặng hơn đó là trẻ gầy yếu, quấy khóc, thờ ờ với mọi thứ xung quanh. 

PGS.TS.Lê Bạch Mai và PGS.TS Nguyễn Thị Lâm (Ảnh: Thanh Bình)

Bà nhấn mạnh, trẻ em, thanh thiếu niên, các bà mẹ có thai, phụ nữ trong độ tuổi sinh sản... là những đối tượng nên sử dụng đa dạng các loại thực phẩm bổ sung vi chất trong bữa ăn hàng ngày. Để phòng chống suy dinh dưỡng, bà mẹ cần được chăm sóc từ lúc mang thai.

Trong đó, các vi chất dinh dưỡng cần có bao gồm các loại Vitamin A (cà rốt, gan, quả màu vàng, rau có màu xanh đậm...); vitamin D (sữa, lòng đỏ trứng, cá hồi, cá ngừ,..), khoáng chất kẽm (sò, đậu nành, thịt nạc...), sắt (thịt đỏ, các loại đậu, trái cây, rau xanh...), canxi (cải chíp, kiwi, rau chân vịt...),...

Cũng trong buổi hội thảo này, PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cũng đưa ra khuyến cáo các bà mẹ, ngoài bổ sung các thực phẩm giàu vi chất trong bữa ăn chính, các bà mẹ cần cho trẻ em sử dụng các thực phẩm bổ sung vi chất, điển hình là sữa.

Cần nuôi con bằng sữa mẹ đúng cách (bú hết bầu vú bên này, rồi mới chuyển sang vú còn lại), chú ý các tư thế cho con bú. 

Nên cho trẻ dặm đúng thời điểm, bắt đầu từ tháng thứ 6 trở đi với các thức ăn phù hợp, giàu dinh dưỡng, đầy đủ 4 nhóm chất cơ bản (nhóm tinh bột: gạo, mì, khoai, bắp; nhóm đạm: thịt, cá, trứng. sữa, cua, tôm,...; nhóm chất béo (dầu ăn, mỡ, mè, đậu phộng; nhóm vitamin và chất khoáng rau, củ, quả.

Trong quá trình nấu ăn, nên hạn chế sử dụng gia vị, mắm muối. Giữ gìn vệ sinh cho trẻ bằng cách: rửa tay cho bé thường xuyên, vệ sinh những đồ dùng tiếp xúc trực tiếp với bé. 

Khuyến khích, tạo niềm vui ăn uống cho bé: thông qua những câu truyện, đồ ăn bắt mắt, ăn cùng cả nhà...

---

Các bác sĩ khuyên rằng nên cho trẻ ăn cà chua sau bữa ăn. Như vậy, sẽ giúp làm giảm lượng axit có trong dạ dày,

 giúp bé không còn cảm thấy khó chịu và buồn nôn.

Con mang bệnh vì mẹ lạm dụng men tiêu hóa

Con mắc đủ thứ bệnh vì mẹ dại

Thấy cậu con trai đã tròn 1 tuổi mà mới chỉ nặng 9kg, chị Lan (Trần Phú, Hà Đông) đã không đưa con đi khám dinh dưỡng mà tự ý đi mua men tiêu hóa về cho con uống. Chị Lan cho biết: "Con của hàng xóm cũng biếng ăn, đã đưa đi khám dinh dưỡng rồi cả đông tây y mà có tác dụng gì đâu".

Suốt 2 tháng ròng rã cho con uống men tiêu hóa, tình trạng biếng ăn của cu Bin vẫn không cải thiện một chút nào. Chán vì thấy men tiêu hóa không có tác dụng gì, chị dừng lại không cho con uống nữa. Nhưng khi vừa dừng sử dụng men tiêu hóa thì cu Bin có hiện tượng đi ngoài bất thường, lúc thì táo bón, lúc lại xì xoẹt như tiêu chảy. Đưa con đi khám chị mới biết cu Bin bị loạn khuẩn đường ruột do phụ thuộc quá nhiều vào men tiêu hóa nên vi khuẩn có lợi và có hại trong ruột không tự cân bằng được.

Lúc này chị Lan mới ngớ người ra vì chị nhớ là rõ ràng trên gói men tiêu hóa ghi có tác dụng kích thích sự thèm ăn, giúp bé ăn ngon miệng, thậm chí dùng được cả khi trẻ bị tiêu chảy hay táo bón. Vậy mà cu Bin nhà chị lại ra nông nỗi này.

Thấy con biếng ăn, nhiều mẹ đã lạm dụng men tiêu hóa một các vô tội vạ. (Ảnh minh họa)

Còn chị Nhung (Tây Mỗ, Hà Đông) đang cho con đi cấp cứu ở khoa Nhi bệnh viện Bạch Mai vì tiêu chảy cấp cho biết: "Sau đợt con gái ốm dài, lại xuất hiện triệu chứng lười ăn, mệt mỏi, nghe lời chị dâu nên tôi đã đi mua men tiêu hóa về cho con uống. Nhưng sau khi uống men tiêu hóa con gái vẫn lười ăn và lại mệt mỏi hơn, nghĩ là cháu không hợp với loại men này nên tôi đã đổi sang loại khác, ai ngờ cháu bị tiêu chảy".

Nhập viện, các bác sĩ ở đây mới cho biết con gái chị bị tiêu chảy cấp vì lạm dụng men tiêu hóa. Chị Nhung phân trần: "Tôi thấy con của chị dâu cũng uống men tiêu hóa và ăn uống rất tốt, lại nghe quảng cáo trên tivi là nên thường xuyên bổ sung chế phẩm có chứa men vi sinh để kích thích hệ tiêu hóa nên tôi mới cho con uống, ai ngờ ra nông nỗi này".

Dùng thuốc phải có chỉ định của bác sĩ

PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng (Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai) cho biết: "Thực chất thì men tiêu hóa cũng là một loại thuốc, mà đã là thuốc thì phải có sự chỉ định của bác sĩ mới nên dùng. Nhiều bà mẹ quá lạm dụng men tiêu hóa vì nghĩ rằng nó tiêu hóa tốt các thức ăn và kích thích ăn ngon, chẳng có hại gì nên vô tư cho con sử dụng".

Bác sĩ Dũng giải thích: "Bản thân cơ thể con người đều có thể sản xuất ra men tiêu hóa để tiêu hóa thức ăn. Nếu cha mẹ  lạm dụng việc cho con uống men tiêu hóa dài ngày sẽ khiến cơ thể 'lười biếng' không sản sinh ra men tiêu hóa, lâu dần sẽ 'giảm công suất' và trở nên 'đình đốn'. Lúc này, cơ thể bé sẽ phải phụ thuộc suốt đời vào men tiêu hóa được đưa vào".

Men tiêu hóa cũng là thuốc, mà đã là thuốc thì phải có chỉ định của bác sĩ. (Ảnh minh họa)

Còn theo bác sĩ Lê Thị Hải (Giám đốc Trung tâm khám dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia) cũng cho biết thêm về thực trạng lạm dụng men tiêu hóa của các bà mẹ trẻ: "Hầu hết các trường hợp đưa con biếng ăn đến đây khám khi được hỏi đều trả lời rằng đã từng cho con uống men tiêu hóa trước đó".

Bác sĩ Hải cho biết thêm: "Biếng ăn ở trẻ có rất nhiều nguyên nhân như tiêu chảy kéo dài, suy dinh dưỡng, bị các bệnh bẩm sinh ở hệ tiêu hoá, tim mạch... Vì vậy, khi thấy bé lười ăn, cha mẹ cần đưa con đi khám bệnh xác định nguyên nhân và trước hết phải điều trị nguyên nhân dẫn đến bé lười ăn, bác sĩ có thể kê kèm theo một ít men tiêu hoá để kích thích bé ăn ngon miệng và chỉ sử dụng trong khoảng thời gian nhất định chứ không kéo dài".

"Việc lạm dụng men tiêu hóa và sử dụng nó như cơm bữa khi không có chỉ định của bác sĩ sẽ dẫn đến những hậu quả lâu dài và khó lường. Vì vậy các mẹ đừng bao giờ chỉ vì nghe lời khuyên truyền miệng hay nghe theo quảng cáo mà cho bé sử dụng men bừa bãi", bác sĩ Hải cảnh báo.

---

Dưới đây là những sai lầm điển hình của mẹ khi chăm con.