5 mẹo dễ dàng giúp mẹ trị bé biếng ăn

“Con mình ăn ít lắm!”; “Bé nhà mình rất biếng ăn”; “Bé chẳng chịu ăn gì khác ngoài cơm trắng!”… Đó là những câu bạn thường nghe thấy ở các bà mẹ có con đang trong độ tuổi ăn dặm hoặc mẫu giáo.

Phần lớn các mẹ đều tìm đủ mọi cách để con ăn nhiều hơn, như cho con xem hoạt hình, xem ca nhạc, thậm chí đi ăn rong… Tuy vậy tất cả những cách đó chỉ là giải pháp tạm thời.

Muốn trị chứng biếng ăn của bé, bạn hãy thử 7 phương pháp đơn giản mà hiệu quả dưới đây nhé!

1. Thư giãn

Các bé thường có xu hướng thích tự kiểm soát cuộc sống của mình, điều đó khiến chúng cảm thấy thỏa mãn hơn, tự tin hơn – và cách chúng cư xử với đồ ăn là một trong những biểu hiện của xu hướng này. Bạn càng ép, trẻ càng chống đối và không muốn ăn. Muốn giải quyết tận gốc vấn đề, hãy tự thả lỏng bản thân mình trước.

Thay vì bắt trẻ phải ăn một loại đồ ăn nào đó vì chúng bổ dưỡng hay đắt tiền và bạn cảm thấy rất tiếc nếu trẻ không ăn; hãy đơn giản là cho trẻ lựa chọn vài loại đồ ăn trong một bữa, và để trẻ tự ăn. Bạn chỉ nên hướng dẫn trẻ cách ăn mà thôi. Đặt đồ ăn trước mặt bé, nếu bé không muốn ăn, bạn đừng ép, và cũng đừng căng thẳng về điều đó bởi các bé rất nhạy cảm và chúng sẽ nhận ra sự căng thẳng của bạn đấy!

Ngoài ra, sẽ thật tuyệt nếu bạn có thể làm gương cho trẻ trong việc ăn uống. Thay vì nói với trẻ “Con thử món này nhé, ngon lắm!” thì bạn hãy ăn món đó một cách thật ngon miệng – thậm chí bạn chẳng cần nói gì bé cũng sẽ tò mò mà đòi ăn thử đấy.

2. Khen ngợi

Mọi trẻ em đều thích được khen. Chính vì vậy, nếu bé thử một loại đồ ăn mới, hãy khen ngợi bé một cách nhiệt tình và vui vẻ. “Con vừa ăn thử cà rốt đấy, con ngoan quá! Mẹ rất vui!”.

Với cách này, bạn đã ngầm gửi một thông điệp tới bé rằng khi bé ăn thì mẹ sẽ vui và bé sẽ được khen. Lần sau muốn được khen bé lại sẽ thử những đồ ăn mới mà bạn đưa cho. Với cách làm này, việc muốn thử đồ ăn mới là việc sẽ xuất phát từ tự thân bé mà bạn không cần phải ép.

3. Cho phép bé chọn lựa

Không chỉ là chọn đồ ăn, bạn còn có thể khiến bé hứng thú hơn với bữa ăn hàng ngày khi bạn cho phép bé lựa chọn đĩa, bát ăn hay cốc uống nước. Bé sẽ mong đến bữa ăn để được tự mình lựa chọn xem hôm nay mình sẽ ăn bát có hình con thỏ hay con hổ? Màu đỏ hay màu xanh?

Tuy nhiên bạn cần lưu ý thỏa thuận với trẻ rằng việc này sẽ chỉ có thể thực hiện tại nhà thôi nhé, còn khi đi ăn tiệm hoặc tới nhà người khác thì bé phải “có gì dùng nấy” như người lớn đấy!

4. Bé không thích ăn thịt!

Các thớ thịt xơ và hơi dai khiến rất nhiều bé không có hứng thú với các món từ thịt, dẫn đến việc bé ăn nhả bã hoặc thậm chí nhất quyết không chịu ăn thịt. Đừng lo lắng quá về việc này, bạn có thể cho bé ăn thêm xúc xích – dễ nuốt hơn và hầu như bé nào cũng thích. Ngoài ra bạn cũng nên tăng cười thêm bơ, phô mai, trứng, bơ lạc, sữa chua và bánh mỳ cho bé.

Nếu vẫn lăn tăn về vấn đề bé không ăn thịt, bạn có thể làm khoai tây nghiền trộn thịt bằm rồi tẩm bột và chiên xù, thịt lẫn trong khoai tây sẽ dễ ăn hơn, và với hình thức đẹp mắt hẳn bé sẽ cảm thấy hứng thú hơn.

5. Bé không thích ăn rau!

Đây cũng là vấn đề của không ít bà mẹ. Để “dụ” bé ăn rau, thay vì một loại rau, hãy làm một khay rau đầy màu sắc thật bắt mắt và thử đủ các loại rau củ bạn có thể nghĩ ra. Có bé sẽ thích cà rốt, bé khác lại thích những hạt đậu Hà Lan xinh xinh hãy những chiếc bắp bao tử bé xíu mà bé có thể cầm trên tay.

Có những thứ bạn không thích và bạn nghĩ có thể bé cũng sẽ không thích; tuy nhiên ăn uống là một vấn đề rất riêng tư và bạn chẳng bao giờ có thể biết được bé có thích hay không nếu bé không được thử.

---

Tiết trời nóng bức của mùa hè thường khiến không chỉ người lớn mà các bé cũng biếng ăn hơn. Các mẹ đừng lo nhé nếu áp dụng những cách sau.

Con mang bệnh vì mẹ lạm dụng men tiêu hóa

Con mắc đủ thứ bệnh vì mẹ dại

Thấy cậu con trai đã tròn 1 tuổi mà mới chỉ nặng 9kg, chị Lan (Trần Phú, Hà Đông) đã không đưa con đi khám dinh dưỡng mà tự ý đi mua men tiêu hóa về cho con uống. Chị Lan cho biết: "Con của hàng xóm cũng biếng ăn, đã đưa đi khám dinh dưỡng rồi cả đông tây y mà có tác dụng gì đâu".

Suốt 2 tháng ròng rã cho con uống men tiêu hóa, tình trạng biếng ăn của cu Bin vẫn không cải thiện một chút nào. Chán vì thấy men tiêu hóa không có tác dụng gì, chị dừng lại không cho con uống nữa. Nhưng khi vừa dừng sử dụng men tiêu hóa thì cu Bin có hiện tượng đi ngoài bất thường, lúc thì táo bón, lúc lại xì xoẹt như tiêu chảy. Đưa con đi khám chị mới biết cu Bin bị loạn khuẩn đường ruột do phụ thuộc quá nhiều vào men tiêu hóa nên vi khuẩn có lợi và có hại trong ruột không tự cân bằng được.

Lúc này chị Lan mới ngớ người ra vì chị nhớ là rõ ràng trên gói men tiêu hóa ghi có tác dụng kích thích sự thèm ăn, giúp bé ăn ngon miệng, thậm chí dùng được cả khi trẻ bị tiêu chảy hay táo bón. Vậy mà cu Bin nhà chị lại ra nông nỗi này.

Thấy con biếng ăn, nhiều mẹ đã lạm dụng men tiêu hóa một các vô tội vạ. (Ảnh minh họa)

Còn chị Nhung (Tây Mỗ, Hà Đông) đang cho con đi cấp cứu ở khoa Nhi bệnh viện Bạch Mai vì tiêu chảy cấp cho biết: "Sau đợt con gái ốm dài, lại xuất hiện triệu chứng lười ăn, mệt mỏi, nghe lời chị dâu nên tôi đã đi mua men tiêu hóa về cho con uống. Nhưng sau khi uống men tiêu hóa con gái vẫn lười ăn và lại mệt mỏi hơn, nghĩ là cháu không hợp với loại men này nên tôi đã đổi sang loại khác, ai ngờ cháu bị tiêu chảy".

Nhập viện, các bác sĩ ở đây mới cho biết con gái chị bị tiêu chảy cấp vì lạm dụng men tiêu hóa. Chị Nhung phân trần: "Tôi thấy con của chị dâu cũng uống men tiêu hóa và ăn uống rất tốt, lại nghe quảng cáo trên tivi là nên thường xuyên bổ sung chế phẩm có chứa men vi sinh để kích thích hệ tiêu hóa nên tôi mới cho con uống, ai ngờ ra nông nỗi này".

Dùng thuốc phải có chỉ định của bác sĩ

PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng (Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai) cho biết: "Thực chất thì men tiêu hóa cũng là một loại thuốc, mà đã là thuốc thì phải có sự chỉ định của bác sĩ mới nên dùng. Nhiều bà mẹ quá lạm dụng men tiêu hóa vì nghĩ rằng nó tiêu hóa tốt các thức ăn và kích thích ăn ngon, chẳng có hại gì nên vô tư cho con sử dụng".

Bác sĩ Dũng giải thích: "Bản thân cơ thể con người đều có thể sản xuất ra men tiêu hóa để tiêu hóa thức ăn. Nếu cha mẹ  lạm dụng việc cho con uống men tiêu hóa dài ngày sẽ khiến cơ thể 'lười biếng' không sản sinh ra men tiêu hóa, lâu dần sẽ 'giảm công suất' và trở nên 'đình đốn'. Lúc này, cơ thể bé sẽ phải phụ thuộc suốt đời vào men tiêu hóa được đưa vào".

Men tiêu hóa cũng là thuốc, mà đã là thuốc thì phải có chỉ định của bác sĩ. (Ảnh minh họa)

Còn theo bác sĩ Lê Thị Hải (Giám đốc Trung tâm khám dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia) cũng cho biết thêm về thực trạng lạm dụng men tiêu hóa của các bà mẹ trẻ: "Hầu hết các trường hợp đưa con biếng ăn đến đây khám khi được hỏi đều trả lời rằng đã từng cho con uống men tiêu hóa trước đó".

Bác sĩ Hải cho biết thêm: "Biếng ăn ở trẻ có rất nhiều nguyên nhân như tiêu chảy kéo dài, suy dinh dưỡng, bị các bệnh bẩm sinh ở hệ tiêu hoá, tim mạch... Vì vậy, khi thấy bé lười ăn, cha mẹ cần đưa con đi khám bệnh xác định nguyên nhân và trước hết phải điều trị nguyên nhân dẫn đến bé lười ăn, bác sĩ có thể kê kèm theo một ít men tiêu hoá để kích thích bé ăn ngon miệng và chỉ sử dụng trong khoảng thời gian nhất định chứ không kéo dài".

"Việc lạm dụng men tiêu hóa và sử dụng nó như cơm bữa khi không có chỉ định của bác sĩ sẽ dẫn đến những hậu quả lâu dài và khó lường. Vì vậy các mẹ đừng bao giờ chỉ vì nghe lời khuyên truyền miệng hay nghe theo quảng cáo mà cho bé sử dụng men bừa bãi", bác sĩ Hải cảnh báo.

---

Dưới đây là những sai lầm điển hình của mẹ khi chăm con.

4 quan niệm sai về dinh dưỡng cho bé

1. Phải cho bé ăn nhiều thịt đỏ để tránh thiếu máu

Tất cả các bé đều cần sắt – chất cần thiết cho bộ não phát triển và khỏe mạnh. Sắt cũng quan trọng cho quá trình suy nghĩ và khả năng vận động. Rất nhiều mẹ lo lắng con mình bị thiếu máu. Trên thực tế thì đây không phải là lo lắng thừa vì thiếu sắt là nguy cơ lớn ở rất nhiều bé. Theo Trung tâm kiểm soát dịch bệnh ở Atlanta (Mỹ) tiết lộ, 9% các bé trong độ tuổi 1-2 thiếu sắt. Con số này giảm xuống khoảng 3% cho bé 3-5 tuổi và 2% cho bé 6-11 tuổi.

Vì lo sợ con thiếu máu nên nhiều mẹ đã ra sức bắt con ăn thịt nạc, thịt đỏ để ngăn ngừa chứng bệnh này. Tuy nhiên, theo các bác sĩ dinh dưỡng thì bé vẫn có thể nhận đủ sắt trong dinh dưỡng mà không cần ăn quá nhiều thịt đỏ. Với các bé lười ăn thịt, có thể đáp ứng nhu cầu sắt cho bé bằng sữa, trứng, thịt gia cầm, cá, đậu đỏ, bánh mì, hoa quả khô như nho khô...

Thịt đỏ, thịt nạc tuy có chứa dạng sắt dễ hấp thu nhưng có nhiều trẻ không thích vì nó khó nhai và dễ làm trẻ mắc nghẹn. Vì vậy nếu bé không thích thịt đỏ, thịt nạc thì mẹ hãy cho bé ăn các thực phẩm chứa sắt khác thay thế.

2. Nếu bé lười ăn rau thì mẹ phải bổ sung vitamin tổng hợp

Trong rau xanh chứa rất nhiều vitamin và khoáng chất vì vậy khi thấy con lười ăn rau nhiều mẹ đã rất lo lắng và tìm cách bổ sung vitamin tổng hợp cho con. Đây là quan niệm không hoàn toàn đúng. Theo Jo Ann Hattner (chuyên gia dinh dưỡng trẻ em tại Palo Alto, California) tiết lộ: "Hoa quả có thể sánh ngang với rau xanh về hàm lượng vitamin và chất xơ. Tuy nhiên, ngay cả khi con bạn lười ăn rau, bạn vẫn nên khuyến khích bé. Rau rất nhiều vitamin và khoáng chất quan trọng mà bé không nên bỏ lỡ".

Jo Ann Hattner gợi ý: "Nếu con bạn không chạm vào carrot thì quả mơ hoặc dưa hấu là giải pháp thay thế hợp lý vì chúng giàu vitamin A và caroten. Dâu tây hay quả cam đáp ứng lượng axit folic cho bé lười ăn rau bina. Chuối giúp bé lười ăn khoai tây có đủ kali và cam quýt có thể thay cho súp lơ xanh về hàm lượng vitamin C".

3. Nếu không uống sữa thì bé sẽ không có đủ canxi

Sữa là một trong những nguồn dồi dào canxi. Nhưng nếu con của bạn lười uống sữa, bé vẫn có thể nhận được đủ canxi từ những nguồn thực phẩm khác. Chúng bao gồm sữa chua, phômai, sữa đậu nành giàu canxi, súp lơ xanh, đậu phụ, rau có lá màu xanh đậm, nước quả như nước cam.

Điều quan trọng là bé được đáp ứng đủ lượng canxi mỗi ngày: 500mg canxi (1-3 tuổi); 800mg canxi (4-8 tuổi) và 1300mg canxi cho bé từ 9 tuổi trở lên.

4. Nước quả là đồ uống tuyệt vời

Dù nước quả tươi 100% giàu dinh dưỡng hơn soda nhưng không phải cứ khát là uống nước quả. Có những giới hạn về lượng nước quả với bé. Nếu không, bé sẽ giảm cảm giác thèm ăn với những thực phẩm khác. Hơn nữa, lượng đường cao trong nước quả có thể gây hỏng men răng và khó chịu trong dạ dày.

Nước quả là tốt khi nó là nước quả tươi 100% nhưng bé không cần nhiều, khoảng 100-120ml nước quả/ngày là đủ cho một bé tuổi mẫu giáo. Thức uống soda, đồ uống nhiều đường thường cung cấp một lượng kalo lớn. Nước lọc vẫn là đồ uống tốt nhất khi bé đang khát.

---

Dưới đây là 8 nguyên tắc dinh dưỡng bất cứ một bà mẹ thông thái nào cũng nên biết.

Giải đáp những khó khăn của mẹ khi cho con ăn

Các bác sĩ dinh dưỡng tập hợp và trả lời những câu hỏi mà các mẹ hay thắc mắc nhất trong quá trình chăm con và cho con ăn.

1. Con tôi dưỡng như không bao giơ có cảm giác thèm ăn. Tôi phải làm gì để kích thích bé ăn ngon miệng?

Điều đầu tiên các mẹ cần làm là hãy điều chỉnh lịch ăn của con. Khoảng cách giữa các bữa ăn của bé nên được nới ra, để thức ăn kịp tiêu hóa và bé cảm thấy đói bụng thì mới có cảm giác thèm ăn và ăn ngon miệng.

Việc thứ hai mẹ cần làm là điều chỉnh lượng thức ăn trong bữa phụ và bữa chính. Mẹ không nên cho bé ăn no căng bụng trong bữa phụ với sữa, hoa quả và đồ ăn vặt vì làm như vậy khi tới bữa chính bé sẽ chán ăn.

Cách thứ 3 mẹ có thể áp dụng là nếu bé đủ lớn, mẹ hãy để bé cùng tham gia vào chuẩn bị thức ăn. Để bé nhặt rau, đập trứng, rửa thịt cùng mẹ… Cách này cũng kích thích cảm giác thèm ăn trong bé.

Thêm một cách mạnh tay hơn là mẹ hãy mạnh dạn bỏ đói con 1 bữa, thậm chí 2 bữa hoặc cả ngày. Nếu biện pháp cuối cùng này vẫn không có tác dụng thì mẹ nên đưa bé tới bác sĩ để tìm nguyên nhân thật sự của việc biếng ăn.

2. Con tôi ăn ít hơn so với lượng thức ăn được khuyến cáo cho lứa tuổi và ăn ít hơn so với các bạn cùng lứa. Liệu bé có bị thiếu dinh dưỡng?

Trên thực tế, không phải đứa trẻ nào cũng ăn đủ lượng thực phẩm theo khuyến cáo. Các mẹ không nên quá lo lắng về vấn đề này và đừng bao giờ so sánh con mình với con người khác. Mẹ hãy học cách tôn trọng dạ dày của trẻ. Nếu bản thân bạn bị ép ăn hoặc bị so sánh ăn nhiều/ ít hơn so với người khác chắc hẳn bạn cũng không vui.

Cho nên thay vì phải ép con ăn đủ bữa, đủ số lượng, mẹ hãy học cách cho con ăn uống lành mạnh và cân bằng. Mọi thứ bé ăn hàng ngày nên hướng vào yêu cầu dinh dưỡng (có những bé ăn nhiều nhưng chưa chắc đã đủ dinh dưỡng do bé ăn vặt nhiều đồ ăn thiếu lành mạnh). Mỗi bữa ăn của con, bạn nên học cách ước lượng đủ kalo và dinh dưỡng cho bé.

Ảnh minh họa

3. Bé nhà tôi không thích ăn món mới, lần nào cho con thử món mới bé cũng lắc đầu không chịu ăn, bố mẹ có ép thế nào cũng chịu thua. Tôi phải làm thế nào để bé ăn uống đa dạng hơn?

Có những bé cực kì dễ ăn nhưng bên cạnh đó lại có những bé rất khảnh ăn. Để bé chịu thử các món mới thì lời khuyên đắt giá dành cho cha mẹ là phải kiên nhẫn và cực kì kiên nhẫn.

Các bé đang ở độ tuổi tập đi có đặc trưng là sợ món mới. Vì thế cách đầu tiên mẹ nên áp dụng là hãy cho bé thử những món mà bạn nghĩ bé sẽ thích khi ăn uống cùng cả nhà. Trẻ con rất thích ăn những gì người lớn ăn cho nên hãy tận dụng cơ hội này để bé thử món mới.

Khi cho bé thử món mới, mẹ đừng nản lòng khi thấy con từ chối. Hãy tiếp tục cho bé thử thêm n lần nữa. Mẹ hãy xúc một ít thức ăn vào bát của bé để con tự "xử lý". Bé sẽ có hứng thú hơn khi được tự mình xúc ăn.

Để không bị mất nhiều công sức, khi làm món mới cho bé mẹ hãy làm với số lượng ít, hoặc những món mà không yêu cầu nấu nướng phức tạp hoặc không trộn lẫn các hương vị nồng, khó chịu để bé dễ chấp nhận.

Khi bé đã chịu nếm món mới, hãy trấn an bé rằng nếu con không thích thì mẹ cũng không ép nên con không phải sợ. Thông thường, phải mất rất nhiều tháng để bé mở rộng khẩu vị của mình, chấp nhận sự đa dạng của thức ăn. Cho đến lúc đó, bạn nên tỏ thái độ chấp nhận và thân thiện với con ở mỗi bữa ăn, để bé biết rằng, bạn rất hài lòng nếu bé thích ăn cùng bữa với cha mẹ và thông cảm cho những món bé không thích ăn.

4. Mỗi bữa ăn của bé nhà tôi thường kéo dài cả tiếng đồng hồ. Làm thế nào để cho con ăn nhanh hơn và tôi không mất quá nhiều thời gian cho bữa ăn của bé?

Nếu bạn không có nhiều thời gian, bạn nên cho bé ăn những phần nhỏ hơn để bé không cảm thấy bị áp lực. Các đồ ăn nhẹ, lành mạnh vào giữa buổi luôn tốt cho bé mới biết đi. Ở độ tuổi này, dạ dày của bé vẫn còn nhỏ và bé tiêu hóa tốt hơn nếu được ăn ít nhưng thường xuyên hơn là chỉ có 3 bữa trong ngày.

Ngoài ra, cần xác định những dấu hiệu bé đã no hay chán ăn. Nếu bé bắt đầu nghịch đồ ăn hoặc cố gắng ăn thật chậm chạp thì đó có thể là thời điểm bạn kết thúc bữa ăn cho con.

Cuối cùng, hãy chắc chắn là bé nhà bạn không bị phân tâm bởi những thứ đang diễn ra xung quanh, ví dụ như đồ chơi hay tivi. Nếu bé có thói quen vừa ăn vừa chơi thì rõ ràng, bé không thể ăn nhanh hơn được.

---

Một vài lưu ý trong cách chế biến đồ ăn dưới đây sẽ giúp bé yêu của bạn luôn được khỏe mạnh và an toàn…