"Trăm mưu, nghìn kế" chữa viêm họng, sổ mũi cho con

Đau đầu vì “bệnh định kỳ” của con

Chị Nguyệt (Linh Đàm, Hà Nội) gọi đùa bệnh hô hấp là bệnh định kỳ của con. Chị tâm sự: “Mình sinh thường, ấy vậy mà Cu Tí nhà mình liên tục bị viêm tai mũi họng. Nặng nhất là đợt gần đây con bị viêm phổi nặng”. 

Chị bảo, cứ khi nào chuyển mùa hoặc trời trở lạnh là y như rằng Cu Tí nhà chị bị ốm sốt. Nguyên nhân sốt là do con bị nghẹt mũi rồi viêm họng gây nên hiện tượng sốt. Mấy hôm vừa rồi, trời trở lạnh thất thường cũng khiến Cu Tí nhà chị bị sốt. Chị kể, đang đi làm thì cô giáo gọi điện thông báo chị đến đón bé về. Nhìn con sốt xình xịch đến 39 độ C mà chị chán nản vô cùng. 

Kèm với đau họng, sốt, Cu Tí thường xuyên bị ho. Chị biết, ho là một biểu hiện mà gần như có mặt trong mọi bệnh viêm đường hô hấp trên. Khi bị viêm mũi họng, họng của trẻ rất nhạy cảm cộng với tình trạng tiết dịch nhiều nên ho thường là một triệu chứng khá phổ biến. Những khi thấy con phát “bệnh định kỳ”, chị Nguyệt thường chạy đi mua kháng sinh ngay cho bé. Thế nhưng càng ngày, con bị sốt kéo dài càng lâu. 

Cũng là một bà mẹ có con hay bị viêm mũi họng lúc chuyển mùa hoặc trời trở lạnh là chị Hồng Trang (Cầu Giấy, Hà Nội). Chị tâm sự: “Bé Phi Phi nhà mình hiện giờ là 11 tháng, vào dịch cúm vừa rồi bé bị lây từ mẹ. Đầu tiên là ho hung hắng, sau đó làm sốt và sổ mũi. Mình rất cuống, nên đưa bé đi khám, con bị viêm họng và bác sĩ tiến hành rửa sạch mũi”. 

Chị Hồng Trang và bé Phi Phi

Chị Trang chia sẻ, ban đầu bé ra rất nhiều nước mũi, trong loãng. Chị biết, dịch mũi về bản chất là một dịch bảo vệ mũi nhưng nó cũng là thủ phạm lan truyền mầm bệnh vì dịch mũi chứa rất nhiều mầm bệnh. Nếu không cẩn thận, dịch mũi sẽ khiến bé bị viêm đường hô hấp trên lan xuống đường hô hấp dưới. 

Khác với trường hợp trên, chị không mua thuốc kháng sinh cho bé, chị bảo thuốc - đặc biệt là kháng sinh phải được sự chỉ định của bác sĩ, cha mẹ không nên lạm dụng. Trước tình trạng này, chị chú ý hơn tới thực đơn ăn uống của con, ăn nhiều rau xanh, hoa quả, chất đạm vừa đủ để giúp bé tăng cường hệ miễn dịch tự nhiên. Ngoài ra, chị thường xuyên rửa mũi cho bé bằng nước muối sinh lý. 

Chị chia sẻ: “Hút rửa mũi bằng nước muối sinh lý từ mũi này sang mũi kia sẽ giúp cho mũi của bé sạch. Sau đó mình xịt thêm nước muối biển cho con để làm sạch sâu. Làm thường xuyên vài lần trong ngày sẽ giữ mũi con luôn khô”. Chị tâm sự: “Kiên trì sau 1 tuần là mũi bé khỏi hoàn toàn”.

Cha mẹ cần chăm sóc vệ sinh mũi họng cho bé thường xuyên

Đó là lời khuyên của Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng khoa Nhi – Bệnh viện Bạch Mai. Viêm hô hấp, mũi họng có những dấu hiệu ban đầu là ho hắng, sụt sịt, thở khò khè, hắt hơi, sốt… Những triệu chứng ho, sốt, ói, sổ mũi, biếng ăn là biểu hiện của rất nhiều bệnh lý ở trẻ nhỏ, do đó cha mẹ không nên quá chủ quan. Nếu không chăm sóc bé cẩn thận, bé rất dễ bị viêm nhiễm từ đường hô hấp trên lan xuống đường hô hấp dưới như viêm phổi.

Khi trẻ bị bệnh, cha mẹ tuyệt đối không nên tự ý dùng thuốc cho bé khi chưa có sự chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa. Trẻ mệt thường ăn ít, cha mẹ không nên ép bé ăn, nên chia nhỏ bữa ăn trong ngày cho bé, chế biến đồ ăn mềm mịn, dễ tiêu hóa.

Cha mẹ cần chú ý tăng cường miễn dịch tự nhiên cho trẻ thông qua dinh dưỡng. Cha mẹ cần bổ sung cho con một số chất quen thuộc như sắt, kẽm, DHA, omega 3,… trong bánh mì, một số loại nấm, hạt ngũ cốc… Nên cho bé ăn nhiều rau xanh, hoa quả tươi để giúp hệ miễn dịch của bé  được tăng cường. 

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng khoa Nhi – Bệnh viện Bạch Mai (Ảnh: Chí Toàn)

Nếu trẻ bị nghẹt mũi do đờm nhớt, cha mẹ nên thường xuyên rửa mũi cho bé bằng nước muối sinh lý. Trong tiết trời lạnh, cha mẹ nên mặc ấm cho bé, giữ ấm cổ cho bé trước khi ra khỏi nhà, hạn chế đưa bé tới chỗ đông người. Cho bé tiêm chủng đầy đủ theo lịch tiêm phòng của Quốc gia. 

Thường xuyên vệ sinh chân tay cho bé. Không nên cho bé ăn đồ ăn lưu cữu từ lâu vì khả năng có vi khuẩn trong đó là rất cao. Nếu bé sốt, cha mẹ cần đưa bé tới bệnh viện.

* Các mẹ có thể xem video do bác sĩ bệnh viện Việt Pháp hướng dẫn cách sửa mũi chuẩn cho con tại đây.

---

Đặc điểm của viêm đường hô hấp cấp tính do virut thường khởi phát rất rầm rộ như sốt cao (rất dễ dẫn đến trẻ bị co giật), trẻ vật vã, có thể có rối loạn tiêu hoá, đặc biệt là mọi thuốc kháng sinh nếu dùng sẽ không có tác dụng.

Những kỹ năng “vàng” cho mẹ khi trẻ bị hóc - sặc

Hóc - sặc là những hiện tượng thường gặp ở trẻ. Đôi khi trong những trường hợp nặng, nếu cha mẹ không biết cách và không kịp xử lý trong vòng từ 5 đến 10 phút thì tính mạng trẻ có thể bị đe dọa. 

Về nguyên nhân trẻ hóc – sặc thì chủ yếu là do trẻ còn nhỏ, cơ thể chưa hoàn thiện để có những phản xạ đóng nắp thanh quản khi nuốt dẫn tới thức ăn lạc xuống và chặn đường thở.

Hóc dị vật đường thở nói chung là một trong những tai nạn cực kỳ nguy hiểm và thường xảy ra ở trẻ trong khi ăn, khi chơi. Sặc sữa, sặc cháo, sặc canh nói riêng là hiện tượng sữa, thực phẩm lỏng mềm trào vào đường thở khiến trẻ bị bịt đường thở, khó thở, sặc sụa, tím tái có thể gây tử vong.

Nhận biết khi trẻ bị hóc - sặc

Dấu hiệu cơ bản để các mẹ có thể nhanh chóng nhận ra con mình đang bị hóc - sặc là khi trẻ đang bú, đang ăn, thậm chí đang chơi đùa đột ngột bé ho dữ dội, da tái xanh, sặc sụa, tím tái, chân tay cứng đờ, không thể khóc, ú ớ. Trong trường hợp nặng thì có thể xuất hiện nước, sữa, canh… trào ra từ mũi, miệng của bé. Trường hợp nặng nhất, bé có thể xuất hiện những cơn ngừng thở và tử vong ngay lúc đó. Đối với trường hợp bị hóc - sặc nhẹ hơn thì trẻ có thể trở lại bình thường nhưng theo các chuyên gia y tế thì sau đó trẻ dễ bị viêm phế quản, tái phát nhiều lần. Bệnh sẽ dai dẳng, đôi khi phải soi khí phế quản vài lần để hút mủ và bột còn sót lại.

Hóc - sặc là một trong những tai nạn cực kỳ nguy hiểm và thường xảy ra ở trẻ trong khi ăn (Ảnh minh họa)

Những kỹ năng cơ bản để mẹ sơ cứu khi bé bị hóc - sặc 

Trả lời về vấn đề này, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng khoa Nhi – bệnh viện Bạch Mai cho biết, việc sơ cứu trẻ hóc dị vật vô cùng quan trọng, nếu xử lý đúng cách và kịp thời sẽ cứu được bé trong gang tấc. Nếu không kịp thời chỉ sau 5-6 phút, dị vật chèn đường thở sẽ khiến bé ngừng thở, suy hô hấp dẫn tới tử vong. 

Khi thấy trẻ có dấu hiệu sặc sữa, sặc cháo, hay hóc dị vật (thực phẩm cứng, đồ vật nhỏ…), cha mẹ hoặc người giữ trẻ cần bình tĩnh và xử lý thật nhanh những thao tác như sau: 

Một tay giữ bé, một tay dùng lòng bàn tay vỗ thật mạnh 5 – 7 cái vào lưng bé – chỗ giữa hai xương bả vai, hành động này sẽ khiến áp lực trong lồng ngực trẻ tăng lên để tống đẩy dị vật ra ngoài. 

Sau khi làm xong nếu trẻ vẫn khó thở, tím tái, cha mẹ cần đặt bé nằm ngửa, dùng hai ngón trỏ ấn nhanh, mạnh, đột ngột vào xương ức. 

Nếu thấy cháo, sữa, canh… chảy từ mũi, miệng ra thì cha mẹ cần hút kỹ chúng để thông đường thở cho con. Việc này cần làm sớm để tránh sữa không ứ đọng trong mũi, miệng. 

Bên cạnh đó, cha mẹ có thể làm cách khác. Với trẻ dưới 2 tuổi, cha mẹ có thể dùng phương pháp vỗ lưng ấn ngực.

Lấy 3 ngón tay ấn mạnh 5 lần vào vùng thượng vị (vùng trên rốn và dưới xương ức). Làm động tác này tới khi nào bé thấy đỡ hơn, tỉnh táo hơn. Song song với việc đó là gọi xe cấp cứu. 

Với trẻ trên 2 tuổi, cha mẹ và người trông trẻ có thể dùng biện pháp ép bụng (phương pháp Heimlich). Với những bé còn tỉnh táo, nói được, cha mẹ nên để trẻ đứng thẳng. Một người đứng ra sau lưng, ôm ngang thắt lưng bé, một tay tạo thành nắm đấm ấn mạnh lên vùng thượng vị, dưới xương ức của trẻ. Ấn mạnh theo hướng từ dưới lên trên liên tiếp. 

Minh họa biện pháp ép bụng

Trường hợp trẻ hôn mê, cha mẹ cần đặt bé nằm ngửa. Người sơ cứu quỳ gối, nắm 2 bàn tay thành 2 nắm đấm, đột ngột ấn vào dưới xương ức của trẻ. Ấn mạnh liên tiếp tới khi nào bé tỉnh.

Sau đó đưa bé ngay vào viện.

Phòng tránh sặc sữa, cháo, hóc dị vật  

Khi cho bé bú: Bế bé đúng tư thế, đầu cao hơn thân. Trong suốt quá trình cho ăn, cha mẹ cần quan sát con thật kỹ, động tác mút sữa và nuốt xuống một cách nhịp nhàng. Khuyến khích con nuốt xong thức ăn lại bú tiếp, hạn chế bé bú liên tiếp rất dễ bị sặc. 

Sau khi bú xong, cha mẹ hoặc người trông trẻ cần bế bé lên vai, giúp bé ợ hơi, vỗ lưng nhẹ tránh gây sặc sau khi ăn.

Nếu bé bú bình, cha mẹ nên lưu ý kiểm tra núm vú sao cho lỗ thông núm ti không nên quá rộng khiến sữa chảy xuống dồn dập bé không nuốt kịp. Không nên cho bé bú khi đang nằm, khóc, chơi, ho…

Khi bé ăn dặm, ăn cháo: không nên ép bé ăn nhiều, không cho bé ăn khi đang chơi đùa, nói chuyện, chạy nhảy. 

Người lớn cần bình tĩnh trước tình huống này, nhiều cha mẹ khi phát hiện ra trẻ tự ý cho hạt hay đồ chơi vào miệng, cha mẹ hét lên hốt hoảng, cố gắng móc họng bé, điều này làm con sợ hãi và khiến dị vật chui vào càng sâu hơn. 

Trong mọi trường hợp, lời khuyên tốt nhất đó là các bậc phụ huynh và người chăm sóc trẻ cần thiết phải để mắt tới trẻ trong lúc, mọi nơi. Bậc phụ huynh nên thiết kế cho bé một môi trường sống an toàn để chạy nhảy, chơi đùa. Tránh tuyệt đối những vật nhỏ, nguy hiểm trong tầm với của trẻ. 

Tai nạn hóc sặc có thể xảy ra ở mọi tuổi nhưng thường ở trẻ nhỏ từ 6 tháng đến dưới 3 tuổi. Ở độ tuổi này, bé thường sẽ rất tò mò, những thứ tưởng như vô hại với người lớn lại vô cùng nguy hiểm với trẻ nhỏ (hạt nhãn, hạt điều, kim may, đinh gim, hạt dẻ, hạt dưa, bỏng ngô, kẹo cứng,…) – chúng đều có thể trở thành thủ phạm gây tổn thương bé. 

Các phản xạ đóng mở thanh quản để bảo vệ đường thở khi ăn uống và khi hít thở chưa thuần thục như người lớn nên trẻ con càng dễ bị hóc sặc. 

Cha mẹ và người trông trẻ cần lưu ý khi chế biến đồ ăn cho bé đặc biệt với những thực phẩm có xương sống. 

---

Hóc dị vật đường thở là một tai nạn rất thường gặp ở trẻ từ dưới 3 tuổi vì vậy cha mẹ nên hết sức cảnh giác với vấn đề này.

Con gặp họa vì cha mẹ tự bắt bệnh, kê đơn thuốc cho con

Cha mẹ hồn nhiên khi tự ý kê đơn thuốc cho con

Sau khi đi học mẫu giáo được mấy buổi đầu, bé Bin (2 tuổi) ho hắng, sổ mũi, chân tay lại nổi mẩn. Mẹ Bin tự ý mua cho bé thuốc kháng sinh về uống. Chị tâm sự: “Vào viện vừa đông, xếp hàng từ sáng tới trưa mới tới lượt, mà bác sĩ chỉ nhìn nhìn, nghe nghe, mấy triệu chứng đơn giản này mình tự chữa cho con cũng được”.

Thế nhưng sau 1 hôm bé không đỡ mà có dấu hiệu của sự khó thở, người sốt cao, chị lại tiếp tục cho con uống thuốc hạ sốt. Nhưng đến chiều, khi thấy con tím tái, thở hắt ra, chị mới thật sự lo lắng, khi đưa con vào viện khám bệnh chị mới hay con bị ngộ độc thuốc. 

Cũng tin vào “kinh nghiệm làm mẹ” của mình, chị Thái (Hòa Mã, Hà Nội) khi thấy con bị cảm, thay vì đưa con đi khám để bác sĩ chẩn đoán và chỉ định thuốc, chị lại tự khám bệnh và mua thuốc cho con dùng. 

Không chỉ hai bà mẹ trên mà việc tự ý dùng thuốc cho con là tâm lý của rất nhiều bậc phụ huynh. Trong một số ít trường hợp, may mắn trẻ dùng thuốc sai không dẫn tới sự nguy hiểm nào, trẻ chỉ bị rối loạn nhẹ, thế nhưng sau khi “thoát hiểm” mà không hay biết, phụ huynh cứ thế tiếp tục "phát huy" điều này mà không biết rằng việc tự ý kê thuốc chữa bệnh sẽ khiến trẻ đối diện với hậu quả khôn lường. 

Con gặp họa vì cha mẹ “hồn nhiên” tự ý bắt bệnh cho con (Ảnh minh họa: Chí Toàn)

Khi Bông bị cảm, chị Thái cho con dùng kháng sinh liều cao trong một thời gian dài, khiến bé bị thiếu máu nặng, và suýt tử vong nếu không được các bác sĩ phát hiện kịp thời. 

Chị Cúc (Lò Đúc, Hà Nội) cũng tự ý mua thuốc đau bụng cho con khi thấy con đi tiêu ra máu. Nhưng uống thuốc vài hôm chưa khỏi, rồi tình cờ chị đọc một bài báo về việc trẻ con bị bệnh viêm ruột hoại tử. Nhìn triệu chứng bệnh trong bài báo, chị lo đứng lo ngồi khi thấy cu Sơn nhà mình cũng có vài biểu hiện tương tự: trướng bụng, đầy hơi, đi tiêu ra máu. 

Chị tức tốc cho con tới khám bệnh, hóa ra do chị lo thái quá, bé uống quá ít nước nên mới bị vậy. Thêm vào đó, bác sĩ Tiến Dũng ở viện Bạch Mai cũng khẳng định, với những bé 3 tuổi như Sơn thì việc bị bệnh này là hoàn toàn khó xảy ra.

Sai lầm khi tự ý làm bác sĩ

Trả lời về vấn đề này, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng khoa Nhi – bệnh viện Bạch Mai cho rằng vì thiếu hiểu biết của cha mẹ mà không ít trẻ con gặp họa, bệnh trở nên trầm trọng hơn và có thể nguy hiểm đến tính mạng của trẻ. 

Bác sĩ Dũng tâm sự về chuyên ngành Y của mình, đó là một ngành khoa học thu nhận thông tin từ rất nhiều kênh. Trước hết là kênh từ cha mẹ và bệnh nhân, qua những lời nói của bậc phụ huynh, các bác sĩ phải chắt lọc thông tin xem điều gì có thể sử dụng được, điều gì thì không cần. 

Kênh thứ 2 đó là công việc thăm khám bệnh nhân, từ nhìn nét mặt, nghe giọng nói của bệnh nhân, rồi dùng đến ống nghe để khám, kỹ năng thăm khám của bác sĩ. Kênh thứ 3 là nhờ máy móc (siêu âm, X quang, xét nghiệm, thăm dò…) phụ thuộc nhiều vào máy móc, người đọc, kết quả xét nghiệm về máu, dịch cơ thể. 

Sau khi có trong tay 3 kênh thông tin này, người thầy thuốc sẽ ra kết luận chẩn đoán cho bệnh nhi. Có những bệnh ra ngay được kết luận cuối cùng, song có những bệnh cần phải theo dõi thêm cả một quá trình để biết chắc chắn đó là bệnh gì, để ra được kết luận bệnh lúc bấy giờ cần sự phối hợp của bệnh nhân và bác sĩ để theo dõi diễn biến bệnh.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng khoa Nhi – bệnh viện Bạch Mai.

Chẩn đoán, khám chữa bệnh là một công việc phức tạp liên quan tới con người mà trẻ con khác, người lớn khác, trẻ nông thôn sẽ khác trẻ ở thành phố, bé trai khác bé gái khác... Vì vậy, nếu cha mẹ chỉ thu thập những thông tin ở trên mạng (có thể do thầy thuốc cung cấp, báo dịch) thì đó là những phần quá nhỏ để kết luận con mình có mang bệnh thực sự hay không.

Có một nghiên cứu khoa học ở Anh công bố khi thống kê 19 trang web về y học sâu, chẩn đoán bệnh thì có tới 10 trang tin là cung cấp cho người đọc là những thông tin sai hoàn toàn. Các chuyên gia y tế lắc đầu, không hiểu những thông tin đó trang mạng này lấy từ nguồn nào. Còn lại 8 trang tin thì có cái đúng có cái sai, chỉ có 1 trang tin là chứa đựng thông tin chuẩn. 

Tuy nhiên, giữa hàng bao nhiêu trang tin thì việc lựa chọn trang tin chứa đựng thông tin chuẩn lại không đơn giản, thường chỉ có người có chuyên môn mới nắm được. Vậy, những ông bố bà mẹ không có chuyên môn, không có sự hiểu biết thì không thể biết được và "lo lắng thái quá cho con" là điều dễ hiểu. 

Tuy nhiên, sẽ vô cùng sai lầm khi tự ý kê đơn cho con, điều này có khả năng ảnh hưởng tới sức khỏe, tính mạng của trẻ. Bác sĩ Dũng khuyên cha mẹ nên là người đọc có trình độ, bình tĩnh, tỉnh táo, tìm hiểu thông tin từ những tờ báo, trang tin có uy tín, chất lượng. 

Chính bậc phụ huynh cần phải thay đổi, người mẹ không nên nghĩ ra bệnh của con. Việc tự chữa cho con sẽ khiến con bị biến chứng bệnh cao. Nếu thấy con có biểu hiện lạ, người mẹ cần bình tĩnh theo dõi con và đưa con ngay tới bác sĩ để kịp thời chữa trị. 

---

Kinh nghiệm nhớ đời từ một lần tự chữa bệnh cho con.

Phát hoảng với các mẹ “trưng” ảnh hỏi bệnh của con trên diễn đàn

Rung đùi chờ chẩn đoán bệnh con từ... Facebook

Khi thấy con có lốm đốm những vết mụn đỏ dưới cánh tay, ban đầu chị Thùy Chi (Bình Thạnh, TP HCM) cho rằng bé Sóc (15 tháng tuổi) bị muỗi đốt nhưng sau khi thấy vết mụn ngày càng lan ra thành đám trên da, rồi Sóc có dấu hiệu sốt, ho, theo thói quen, chị up ảnh rồi trưng hình đám mụn của con lên Hội chăm con trên Facebook. Rồi chị ngồi rung đùi chờ các "chuyên gia" trả lời như thường lệ. 

Quả nhiên sau vài phút chị đã có vài gợi ý cho mình: có mẹ cho rằng "con bị dị ứng thời tiết rồi, cứ để đấy, tự nhiên rồi sẽ khỏi", có mẹ lại bảo "con bị sốt phát ban rồi, ra hiệu thuốc mua 1 liều về uống là khỏi". 

Yên tâm vào những lời khuyên trên diễn đàn và bản năng làm mẹ của mình, chị Chi chạy đi mua thuốc chữa sốt phát ban cho Sóc uống. Thế nhưng sang ngày thứ 2, tình hình bé không đỡ chút nào thậm chí bệnh còn chuyển biến nặng hơn khi mụn chuyển thành những bóng nước li ti dày đặc trên tay, chân. Nhìn con khóc, sốt phừng phừng chị mới đành đưa con vào viện.

Tại bệnh viện, các bác sĩ chẩn đoán bé bị thủy đậu chứ không đơn giản chỉ là phát ban như chị Chi và các “chuyên gia” trên diễn đàn nhận xét. Bác sĩ khẳng định rằng nếu chị đưa bé tới viện chậm thêm một chút thì khả năng bé bị biến chứng nhiễm trùng là rất lớn. 

Hoặc trường hợp thấy con bị phỏng dạ, chị Giang (Mỹ Đình, Hà Nội) hồn nhiên hỏi các chuyên gia trên trên một vài diễn đàn, rồi mạng xã hội Facebook và chị cũng an tâm kiêng tắm cho bé, chị nghe theo đa số lời các bà mẹ khác chia sẻ kinh nghiệm rằng: "Da bé đang bị tổn thương nên phải kiêng nước, kiêng tắm". Thế nhưng sau 4 ngày, hậu quả là bệnh của bé ngày càng nặng, bé bị máu nhiễm khuẩn.

Bác sĩ Dũng khuyên cha mẹ nên là người có trình độ, bình tĩnh, tỉnh táo, tìm hiểu thông tin từ những người không có chuyên môn xung quanh (Ảnh: Chí Toàn)

Đến bệnh viện, chị ái ngại khi bác sĩ tỏ ra ngạc nhiên hỏi: “Tôi cứ tưởng đây chỉ là cách chăm con của các mẹ của thế hệ trước chứ”. Nghe bác sĩ giải thích, chị mới biết được mình hoàn toàn sai lầm khi kiêng tắm cho bé trong hoàn cảnh này, việc kiêng tắm đã khiến vi khuẩn trên người bé càng phát triển mạnh, chúng khiến bé bị ngứa ngáy, khó chịu và khi bé gãi sẽ khiến vi khuẩn có cơ hội xâm nhập thẳng và gây nhiễm trùng ngay tại chỗ đó. 

Bé Tot nhà chị Thuận (Cầu Giấy, Hà Nội) được bố mẹ đưa đến bệnh viện trong tình trạng sốt cao, sau khi tiến hành thăm khám và làm hàng loạt xét nghiệm, chị không tin vào tai mình khi các bác sĩ thông báo là Tot bị nhiễm khuẩn đường tiết niệu.

Chị khăng khăng đề nghị bác sĩ phải kiểm tra lại vì chị nghĩ có sự nhẫm lẫn nào đó ở đây, chị đưa ra hàng loạt dẫn chứng là "Bác sĩ ơi, sao lại thế được, bé nhà em chỉ bị sốt, tiêu chảy, thêm vào đó các mẹ trên Facebook chẳng ai bảo bị nhiễm khuẩn cả". 

Chị sụt sùi nhớ lại: “Khổ thân Tot, đúng là dạo này mình thường thấy con hay sờ chim, hỏi bệnh trên Facebook, mình được các mẹ bảo cách và mình lại áp dụng biện pháp dọa nạt và đánh không ngờ con bị bệnh nên mới vậy”.

Cũng không ít các bà mẹ vì ngại đưa con đến viện hoặc quá tin tưởng vào kinh nghiệm của các tiền bối đi trước cho nên các chị mạnh bạo chụp ảnh vùng kín của con upload lên mạng xã hội cùng với một vài dòng mô tả dấu hiệu để mong tìm kiếm được những lời tư vấn chữa bệnh nhanh nhất cho con. Chia sẻ quan điểm của mình về hiện tượng này, chị Linh Lan (Khương Đình - Hà Nội) cho biết: "Tôi không hiểu tại sao con bị nấm trắng toát cả hậu môn, hoặc bao quy đầu của bé sưng vù mà các chị vẫn kiên cường ngồi chụp và up ảnh nhạy cảm đó của con lên diễn đàn để mong tìm cách chữa trị bệnh. Thậm chí có những chị còn upload nguyên cả ảnh chất thải ban sáng của con lên chỉ để hỏi 'như thế này đã ngon lành chưa'. Trong khi điều cần phải làm là các chị nên đưa con đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Tôi cũng là một bà mẹ có con nhỏ, cũng cần học hỏi kinh nghiệm nhiều từ các chị đi trước. Tuy nhiên tôi không đồng tình với kiểu 'tham khảo' thế này một là vì có bệnh cần phải được điều trị khoa học, hai là những hình ảnh của các chị up lên diễn đàn có thể tiềm ẩn vài điều không tốt về mặt văn hóa ứng xử đối với cộng đồng mạng".

Cha mẹ nên là người có trình độ, tỉnh táo

Phụ huynh có con nhỏ quan tâm đến sức khoẻ của con trẻ là điều hết sức cần thiết, tuy nhiên nếu chỉ dựa vào kinh nghiệm bản thân, kinh nghiệm của các chị em khác trên các diễn đàn, Facebook thì chưa đủ. Đúng là hiện nay có một bộ phận không nhỏ chị em lạm dụng các hội, nhóm trên Facebook để bắt bệnh cho con. 

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng khoa Nhi – bệnh viện Bạch Mai cho rằng vì thiếu hiểu biết, không ít cha mẹ đã suýt khiến con gặp họa, khiến bệnh tật của con ngày càng trầm trọng hơn, thậm chí gây ảnh hưởng lớn tới tính mạng của trẻ. 

Bác sĩ cho rằng để chẩn đoán đúng bệnh cho một bệnh nhân thì người bác sĩ cần phải dựa vào rất nhiều thứ: kinh nghiệm, những thông tin từ cha mẹ, sự thăm khám, rồi qua thiết bị máy móc, các xét nghiệm... Vì vậy, nếu cha mẹ chỉ bắt bệnh cho con đơn giản qua việc chụp ảnh rồi post lên diễn đàn, lên Facebook thì để ra được vấn đề của con là việc làm hi hữu, nếu đúng là điều may mắn. Thêm vào đó, trên mạng xã hội thì 9 người 10 ý, việc lọc ra thông tin đúng, phù hợp cho mình là điều cũng không đơn giản.

Đúng là hiện tại có nhiều kênh thông tin cho bậc phụ huynh về khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho con song người mẹ, người bố cần phải là người có chuyên môn, có đầu óc tỉnh táo, nếu chỉ nghe vô tội vạ những lời khuyên từ kinh nghiệm bản thân của người khác thì vô tình cha mẹ đã đặt tính mạng của con vào tình huống nguy hiểm. Bác sĩ Dũng khuyên cha mẹ nên là người có trình độ, bình tĩnh, tỉnh táo, tìm hiểu thông tin từ những người không có chuyên môn xung quanh. 

Bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng khuyên chị em rằng mùa hè nắng nóng như hiện nay chứa rất nhiều tác nhân gây bệnh khiến trẻ bị lây nhiễm, mang mầm bệnh. Mỗi khi thấy con mình sốt dù là nhẹ, cha mẹ cũng không nên chủ quan mà cố gắng sát sao theo dõi tiến trình, diễn biến của bệnh. Đặc biệt khi trẻ sốt kéo dài không rõ nguyên nhân, ăn kém, ngủ khó thì bậc phụ huynh không nên chần chừ mà hãy đưa trẻ đi khám bệnh. 

---

Có nhiều bậc phụ huynh phạm sai lầm trong việc chăm sóc con mà họ không hề hay biết.

Bảo vệ bé yêu trước tình hình thời tiết thất thường

Buồn lòng vì “cứ hơi tí là con nhập viện”

Đó là nỗi lòng của chị Mến (Lào Cai). Nhìn bé Mi – cô con gái loắt choắt của chị không ai nghĩ bé đã 4 tuổi. “Ai cũng bảo cháu nó chỉ 2 tuổi vì cháu quá còi, ăn bao nhiêu chẳng biết đi đâu hết”, chị than thở. 

Thực ra bé Mi ăn không ít, mỗi ngày bé uống cũng được hơn 500ml sữa, 3 bát cơm thịt. Thế nhưng cứ beo béo lên được một chút gì bé lại bị tụt cân đáng kể mỗi khi trời chuyển mùa. 

Chị ví con mình cứ như máy dự báo thời tiết: "Nhìn nó hắt hơi, sổ mũi, sốt, cảm cúm là y như rằng mai thời tiết thất thường". 

Cũng phải nhập viện do thời tiết chuyển mùa, cậu bé Duy Anh 2 tuổi khóc lóc mếu máo kèm theo từng cơn ho rũ rượi, thở khò khè, sốt đùng đùng đến mệt lử tại khoa Nhi bệnh viện Bạch Mai. 

Thực ra bé Mi ăn không ít, mỗi ngày bé uống cũng được hơn 500ml sữa, 3 bát cơm thịt. Thế nhưng cứ beo béo lên được một chút gì bé lại bị tụt cân đáng kể mỗi khi trời chuyển mùa (Ảnh: Chí Toàn)

Chị Ngọc, mẹ của bé chia sẻ: “Cứ khi nào thời tiết chuyển mùa, sáng nắng, đêm lạnh, con mình lại vã mồ hôi ra như tắm, lau không trở tay”.

Mấy ngày trước, thấy con bị ngạt mũi, chảy nước mũi, ho, sốt, chị cho bé uống thuốc chống cảm cúm thế nhưng bệnh không đỡ mà có nguy cơ nặng hơn. 

Sốt ruột, chị đưa con đến bệnh viện, tại đây chị mới ngã ngửa ra khi bé bị viêm phổi cấp và phải nhập viện ngay. 

Theo ghi nhận của PV, tại một số bệnh viện lớn trên địa bàn Hà Nội, như bệnh viện Nhi trung ương, bệnh viện Xanh Pôn, bệnh viện Bạch Mai... số lượng bệnh nhân nhi tới khám và điều trị liên quan đến các bệnh hô hấp tăng lên theo ngày. 

Phòng tốt hơn chữa

Theo bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng (Trưởng khoa Nhi – bệnh viện Bạch Mai), những ngày vừa qua, bệnh nhi mà bệnh viện tiếp nhận tăng đột biến 1,5 lần so với ngày thường. Các bệnh thường gặp khi thời tiết chuyển mùa bao gồm bệnh cảm cúm, viêm đường hô hấp cấp tính, viêm phế quản, hen suyễn, tiêu chảy...

Bác sĩ Dũng cho rằng với thời tiết thất thường như hiện nay, những bệnh về đường hô hấp, tiêu hóa của trẻ có khả năng tăng cao và diễn biến phức tạp.

Nguyên nhân chính đó là do thời tiết lúc chuyển mùa thường lạnh về đêm, sáng nhưng lại nóng vào buổi trưa, nhiệt độ thất thường khiến bé (nhất là trẻ dưới 3 tuổi), sức đề kháng kém không kịp thích nghi. Thêm vào đó, nhiệt độ này thích hợp cho những loại virus, vi khuẩn phát triển, lây lan. 

Theo bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng (Trưởng khoa Nhi – bệnh viện Bạch Mai), những ngày vừa qua, bệnh nhi nhập viện tăng 1,5 lần so với ngày thường (Ảnh: Nhã Đan)

Thậm chí có nhiều trường hợp bố mẹ ủ quá ấm cho con bằng lớp chăn, lớp áo dầy khi đi ngủ khiến mồ hôi thấm ngược vào trong gây viêm phổi... Trẻ bị lây bệnh từ môi trường xung quanh (nhà có người bị cảm cúm, bạn bè ở trường mẫu giáo)…

Việc ăn uống và bảo quản thức ăn không chuẩn, dẫn tới phát sinh bệnh lý tiêu hóa ở trẻ. 

Ở khoa Nhi viện Bạch Mai, bác sỹ thường gặp nhất ở trẻ trong thời tiết chuyển mùa là bệnh hô hấp và bệnh về tiêu hóa. Viêm đường hô hấp như: viêm họng, viêm mũi, viêm tai giữa, viêm thanh quản cấp, viêm phổi, viêm phế quản…

Bệnh về tiêu hóa như: Tiêu chảy cấp, ngộ độc thực ăn…

Bác sĩ khuyên bậc phụ huynh "phòng tốt hơn chữa", cha mẹ nên lưu ý khi mặc quần áo cho trẻ, bé cần được mặc thoáng mát, thay quần áo, lau mồ hôi kịp thời, tránh cảm lạnh. Cha mẹ nên đảm bảo chế độ dinh dưỡng hợp lý cho trẻ trong những ngày này, giúp trẻ tăng cường sức đề kháng đối với bệnh tật. Ví dụ: thực phẩm chứa nhiều protein, khoai tây, rau củ quả, hải sản…

Tạo cho trẻ thói quen rửa tay sạch sẽ thường xuyên hàng ngày, giúp loại bỏ các tác nhân gây bệnh nguy hiểm lây lan.

Không để đồ ăn qua đêm, nên ăn hết trong ngày. Chị em tránh dùng lò vi sóng hâm nóng đồ ăn cho con bởi chưa chắc hâm nóng bằng lò vi sóng đã đủ kỹ. Cách tốt nhất là đun sôi đồ ăn trước khi sử dụng. 

Bác sĩ Dũng cũng đưa ra khuyến cáo cho các bậc phụ huynh: Khi phát hiện trẻ bị bệnh, trẻ sốt cao, trên 38,5⁰C mà dùng thuốc hạ sốt không đỡ cộng với các triệu chứng như trẻ lơ mơ, li bì, ngủ nhiều, xuất hiện co giật, buồn nôn, nôn khan nhiều lần.. nên sớm đưa con đi khám tại cơ sở y tế gần nhất để được chữa trị kịp thời, tuyệt đối không tự kê đơn cho con uống khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Khi cha mẹ tự ý dùng thuốc kháng sinh khi chưa xác định được bệnh của trẻ, mặt khác việc cho uống không đúng liều lượng không những bệnh không khỏi mà còn dẫn tới kháng thuốc.

Tránh cho con trẻ tiếp xúc với những người bị ho cảm.

---

Việc sử dụng thực phẩm một cách khoa học cũng có tác dụng giúp phòng chống cảm cúm trong mùa lạnh cho trẻ nhỏ.

Lại chuyện con nghiện Iphone, Ipad

Tá hỏa vì con nghiện Iphone, Ipad

Khi bé Tít được hơn 1 tuổi, chị Nga (Hà Đông, Hà Nội) mừng khôn xiết khi bé tự biết gạt tay để mở phím điện thoại Iphone. Theo chị đó là điều không phải bé nào cũng biết làm. Gia đình chị cho rằng bé có tiềm năng thông minh sẵn trong người. Rồi chị hí hửng đi cài thêm nhiều phần mềm hữu ích cho bé như dạy bé đếm, nhận diện bảng chữ cái, đồ vật, con vật và chị khuyến khích cho bé chơi. 

Tít thích nhất là trò chặt chuối, bắn chim, chị cũng ủng hộ vì cho rằng chơi giỏi món này chứng tỏ cơ tay con phải rất khéo léo. Chị rất hài lòng khi cho bé ăn rất nhàn, cho thìa nào bé ăn thun thút thìa đó. Ông bà nội ở nhà già yếu nên chăm bé cũng vất vả nhưng chị đã có "chiến sĩ vú em" là những thiết bị di động này trong tay và chị yên tâm là bé có thể ngồi yên suốt cả ngày. 

Ngày thì như vậy, tới tối dù rất muốn dành thời gian cho con, chơi với con nhưng công việc của anh chị nhiều, hôm nào bận thì sau giờ ăn, anh chị lại lôi máy tính ra làm việc hoặc mệt quá thì ngủ sớm kệ cho Tít chơi game bên cạnh. 

Con nghiện Iphone, Ipad đã trở thành vấn nạn trong cuộc sống hiện đại ngày nay. Nhiều bậc phụ huynh không lường trước được những tác hại mà đồ công nghệ này gây ra cho con mình (Ảnh minh họa)

Chị chẳng để ý gì thậm chí còn hoan nghênh, hãnh diện khi con còn bé mà chơi trò gì cũng biết: "Bé xíu thế thôi nhưng bé phá đảo trò chặt chuối rồi nhé". Cho đến một ngày chị giật mình khi chị nhận thấy bé Tít hoàn toàn thu mình, khép kín, ít nói, cứ thấy người lạ là khóc, Tít sẽ nóng nảy hung hăng vô cùng nếu Iphone, Ipad hết pin. 

Đi tới thăm khám tại bệnh viện Nhi, chị xót xa khi biết con mình bị chứng tự kỷ thể nhẹ, các bác sĩ khẳng định Tít bị tự kỷ là do lạm dụng đồ chơi công nghệ khi còn quá sớm. 

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng khoa Nhi – bệnh viện Bạch Mai cho rằng rất nhiều trẻ em bị tự kỷ, chậm nói, ít nói là do cha mẹ tạo điều kiện cho con chơi những trò chơi này từ khi quá sớm. 

Nhiều bậc cha mẹ còn sung sướng, hãnh diện khi thấy con thành thạo khéo léo bấm trò chơi điện tử chíu chíu trên màn hình. 

Bé Mun nhà chị Thư (Lĩnh Nam, Hà Nội) là một ví dụ. Ngay từ nhỏ bé đã biếng ăn nên rất còi, mỗi bữa cho con ăn với nhà chị Thư là cả một sự đấu tranh cân não với con. Thế nhưng sau khi có trò chơi là Iphone, Ipad đặc biệt là trò chặt chuối, bé ăn rất ngon lành. Chị mừng húm khi cân của bé được cải thiện. Thế nhưng sau một thời gian cho con chơi, Thư tỏ ra thờ ờ với tất cả mọi thứ, thậm chí có xu hướng bạo lực với bố mẹ - điều mà bé chưa từng thể hiện trước đó. 

Cha mẹ nên cho bé tiếp xúc với con người thật, môi trường thật

Bác sĩ Dũng cho rằng nhiều trường hợp đưa con tới viện, bố mẹ nhận ra tình trạng của con thường đã muộn, khi những biểu hiện bệnh lý đã quá rõ ràng. Bé sẽ gặp bất lợi về tư duy, sự phát triển thể chất, trí tuệ khi dùng liên tục những thiết bị công nghệ này trong một thời gian dài. Chúng sẽ khiến bé khó khăn khi gặp vấn đề trong giao lưu, tiếp xúc, ngôn ngữ bị hạn chế. 

Theo chuyên gia tâm lý Hồng Hà, bậc phụ huynh không nên cho bé tiếp xúc với thiết bị công nghệ, tivi trước 3 tuổi. Để trẻ có thể phát triển một cách hài hòa về thể chất lẫn trí tuệ, cha mẹ cần phải là nhân tố quan trọng nhất để giúp bé hòa nhập với môi trường xung quanh, cho bé tiếp xúc với con người thật, việc thật chứ không đơn thuần là những đồ chơi ảo trên điện thoại, tivi. 

Sau 3 tuổi, cha mẹ có thể cho con xem tivi, chơi game trên điện thoại, thiết bị di động song cho con chơi phải có sự kiểm soát của cha mẹ về chương trình, trò chơi nào là hợp lý, trong khoảng thời gian là bao nhiêu…

Con nghiện Iphone, Ipad, tivi có xu hướng ngày càng nhiều trong xã hội hiện đại như ngày nay, nguyên nhân chủ yếu là do cha mẹ ít quan tâm, thiếu sự hiểu biết, phụ thuộc vào công nghệ. Người lớn còn có nguy cơ bị phụ thuộc chứ đừng nói đến là những đứa trẻ với sự hiểu biết còn ngây thơ. Nếu không có biện pháp kịp thời ngăn chặn, trẻ em sẽ bị ảnh hưởng tới sự phát triển toàn diện về thể lực và trí lực. 

Cha mẹ cần hiểu rằng khi bé liên tục ngồi yên để chăm chú chơi game, xem tivi sẽ khiến bé bị trì trệ, mệt mỏi, ảnh hưởng tới hệ thần kinh, ảnh hưởng tới thị lực của bé. Để có thể thay đổi thói quen xấu này ở trẻ trước hết người lớn cũng cần phải thay đổi cách tư duy suy nghĩ. 

Sau 3 tuổi, cha mẹ có thể cho con xem tivi, chơi game trên điện thoại, thiết bị di động song cho con chơi phải có sự kiểm soát của cha mẹ về chương trình, trò chơi nào là hợp lý, trong khoảng thời gian là bao nhiêu… (Ảnh minh họa)

Phụ huynh nên dành thời gian chơi với bé, kéo bé ra khỏi chỗ ngồi và cai nghiện dần dần Iphone, Ipad cho bé. Cha mẹ là người đưa cho bé phương tiện này để chơi, việc đánh mắng, tước đoạt đi đồ chơi của bé ngay lập tức là điều không nên làm. Cha mẹ cần phải "cai nghiện" cho bé dần dần, trò chuyện để bé hiểu, và tìm kiếm những trò chơi tích cực để bé cùng tham gia. 

Trên một diễn đàn về mẹ và bé, bé Bống 2,5 tuổi, nhà chị Thủy (Mỹ Đình, Hà Nội) cứ thấy bố mẹ sơ hở là cầm lấy Iphone, Ipad chơi miệt mài. Thời gian đầu chị cũng không quá sát sao bởi nhiều ứng dụng trên Ipad khá hay cho con nhưng khi con thấy con suốt ngày chìm đắm trong game, chị quyết định cất luôn đồ vật này. Chị cho rằng: "Tôi không phủ nhận Ipad có sức hấp dẫn với cả người lớn chứ đừng nói là trẻ con vì nhiều game có tính giáo dục cao song điều này không có nghĩa là mình phó mặc chuyện chơi với con, dạy dỗ con vào thiết bị công nghệ". 

---

Dạy cho trẻ biết cách chia sẻ, yêu thương ngay từ nhỏ sẽ là những bước nền tảng để con của bạn trở thành người có nhân cách tốt trong tương lai.

“Thi nhau” nhập viện vì mẹ cho bé nằm điều hòa không đúng cách

Trời nắng nóng gay gắt kéo dài như hiện nay khiến nhà nào dù muốn tiết kiệm điện cũng chẳng thể tiết kiệm được.

Xót xa vì con viêm phổi, viêm họng mùa hè

Cứ khi nào bé Tít đi học mẫu giáo về, chị Hoa (Yên Ninh, Hà Nội) lại cho bé ngay vào phòng điều hòa. Chị tâm sự: “Thời tiết nắng nóng kéo dài ngày như hiện nay, đến mình là người lớn còn chẳng chịu được oi bức nữa là trẻ nhỏ, vì vậy mình thường xuyên cho bé nằm điều hòa”. 

Nhà chị không thuộc diện khá giả nhưng “nhìn con nóng chảy mỡ, ăn không ngon, ngủ không yên, mình không nỡ” nên bắt đầu từ ngày nóng vừa rồi, ngày nào chị cũng bật điều hòa cho con. Thế là ngày ngày chị cho Tít ở tịt trong phòng, không ra phòng khác và càng không cho bé ra ngoài đường trừ khi phải đi học. 

Tít 3 tuổi rất nghịch, bé thường trèo leo, chạy nhảy khắp nơi trong phòng. Biết con nghịch nhiều, ra mồ hôi nhiều nhưng chị nghĩ: “Cho nó nghịch chán đi rồi thay áo luôn một thể, chứ 5 phút lại thay thế này thì mệt cả mẹ cả con”.Thế nhưng chị không biết rằng bật điều hòa 26 độ khiến bé bị cảm lạnh sau những lần ra mồ hôi như vậy.

Vì lạm dụng điều hòa quá mức mà nhiều cha mẹ đã phải khóc ròng

 khi con em mình bị viêm phổi, viêm họng (Ảnh: Chí Toàn)

Thấy con nước mũi chảy ròng ròng, người nóng hầm hập, nghĩ thế nào chị lại hạ tiếp nhiệt độ phòng xuống 23 độ cho mát, chị vẫn nghĩ chỉ là do thời tiết khó chịu, con quá nóng nên mới có phản ứng như vậy. Sáng hôm sau, chị giật mình khi cặp nhiệt độ thấy con sốt 40 độ, ho kèm đờm, khó thở, thở rít, thấy con thở rút lõm lồng ngực, đưa con đi khám chị mới biết con mình đã bị viêm phổi. 

Cũng thiếu hiểu biết khi sử dụng điều hòa nhiệt độ cho con mà chị Thương (Khuất Duy Tiến, Hà Nội) đã phải khóc dở mếu dở. Thời tiết ngoài trời đang là 39 độ, ngoài bật điều hòa 21 độ, chị còn bố trí thêm 1 cái quạt hơi nước thổi phành phạnh vào chính diện bé Ngọc. 

Bé Ngọc tuy mới 14 tháng nhưng khá hiếu động, cứ thấy mẹ hay bà lúi húi làm việc riêng là bé lại tự động mở cửa chạy sang phòng bên cạnh chơi. Cứ thế bé chạy ra chạy vào hai phòng có hai khoảng nhiệt độ chênh lệch nhau. Nhắc khản cổ con chẳng nghe, chị đành mặc kệ. Chị sẽ còn không để ý như vậy nếu không có vụ con sốt đùng đùng phải nhập viện trong tình trạng viêm phế quản. 

Chị nói: “Tất cả là do mình, thấy con bé mồ hôi mồ kê nhễ nhại, mình cứ nghĩ con nóng, bật thêm quạt cho con mát. Mình chưa từng nghĩ mùa hè, trời nóng như đổ lửa thế này mà con vẫn bị cảm lạnh”. Đưa con vào viện, chị vô cùng hoang mang, bế tắc khi nhìn con mới 14 tháng phải dùng kháng sinh liều cao. Cho bé uống 3 ngày chị không thấy đỡ mà còn sốt, ho rất nhiều. 

Sử dụng điều hòa nhiệt độ đúng cách rất quan trọng

PGS TS Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng khoa Nhi, bệnh viện Bạch Mai cho rằng: “Sử dụng điều hòa nhiệt độ đúng cách rất quan trọng”. Tiết trời nắng nóng kéo dài khiến nhiều người đặc biệt là trẻ nhỏ vô cùng khó chịu, sử dụng điều hòa nhiệt độ là một biện pháp “tránh nắng, tránh nóng” khá ổn mà nhiều người thực hiện. Tuy nhiên, sử dụng điều hòa như thế nào để cả nhà an toàn, khỏe mạnh là điều không phải ai cũng nắm được. 

Khi sử dụng diều hòa sai cách, cha mẹ sẽ thấy bé bị ảnh hưởng là rõ nét nhất, đặc biệt bé ngoài bị những bệnh liên quan tới đường hô hấp: viêm phổi, viêm phế quản, viêm họng, ho sốt… mà còn khiến cơ thể trẻ mất nước, khô da, khô môi, hệ miễn dịch bị yếu đi. 

Bác sĩ khuyên bậc phụ huynh không nên để nhiệt độ trong phòng quá chênh lệch so với ngoài trời. Nhiệt độ lý tưởng nhất nên ở 27 – 28 độ C. Không nên để bé bị thay đổi nhiệt độ đột ngột. Ví dụ, không cho bé vào phòng bật điều hòa khi đang ở ngoài trời nắng nóng, không cho bé đang ở trong phòng điều hòa đột ngột ra môi trường có nhiệt độ chênh lệch. Việc tiếp xúc đột ngột với nhiệt độ chênh lệch sẽ khiến trẻ dễ sốc, ốm vì chưa thích nghi môi trường. Hạn chế cho bé ngồi trong phòng điều hòa thường xuyên bởi điều này sẽ khiến trẻ bị khô da, mất nước, dẫn tới đau họng. 

Việc vệ sinh máy điều hòa và phòng ốc cũng vô cùng quan trọng, việc làm này sẽ giúp loại bỏ vi khuẩn, nấm mốc lưu trú trong phòng, trong máy điều hòa.  

Khi cho trẻ ngồi trong phòng bật máy điều hòa, cha mẹ cần khuyến khích trẻ uống nhiều nước, nước lọc, nước chanh, nước cam để giảm hiện tượng khô da, mất nước ở trẻ. 

Thêm vào đó, lưu ý đến thân nhiệt của trẻ thường xuyên, thường xuyên kiểm tra lưng bé xem có mồ hôi hay không, việc có mồ hôi lưng không lau kịp trong phòng điều hòa rất dễ khiến bé bị bệnh về hô hấp. Tránh để điều hòa thốc gió thẳng vào mặt bé. 

---

Thời tiết Hà Nội những ngày gần đây rất khắc nghiệt. Nhiều trẻ nhỏ không chịu nổi 

dẫn đến đổ bệnh, còn các mẹ được một phen tá hỏa ôm con tới bệnh viện.

Cha mẹ hết sức cảnh giác khi con bị hóc dị vật

Hóc, sặc là tình trạng mà rất nhiều trẻ mắc phải do nuốt các đồ vật hoặc thức ăn và chúng bị mắc ở đường thở. Nhiều khi, do sự chủ quan, sơ suất của cha mẹ, mà đã có rất nhiều trường hợp trẻ bị hóc, sặc dị vật gặp nguy hiểm về tính mạng hoặc tử vong. 

Trẻ hóc, sặc dị vật - nguy hiểm đến tính mạng

Chị Nga ở Ba Đình, Hà Nội đến giờ vẫn còn sợ đứng tim khi nhắc đến sự cố hạt hướng dương. Vụ việc khiến cả gia đình chị bị một phen tá hỏa khi cu H. (13 tháng tuổi) đang ngồi chơi rất ngoan bỗng dưng ho tím tái mặt mũi và có dấu hiệu khó thở. Nhận thấy tình trạng của bé có dấu hiệu nguy hiểm, chị vội vàng đưa con vào Bệnh viện Bạch Mai cấp cứu. Tại đây, sau khi tiến hành sơ cứu cho cháu, các y bác sĩ cho biết bé khó có dấu hiệu khó thở vì bị hóc hạt hướng dương.

Hỏi kỹ về tình hình khi đó, thì chị Nga cho biết, tối hôm trước gia đình có ăn hạt hướng dương và có thể do sơ ý để rơi và H. nhặt được rồi cho vào miệng nuốt chửng. Cũng may do chị phản ứng nhanh khi thấy dấu hiệu bất thường ở con, nên bé H. được sơ cứu kịp thời và không có điều gì đáng tiếc xảy ra.

Hóc dị vật đường thở là một tai nạn rất thường gặp ở trẻ dưới 5 - 6 tuổi (Ảnh minh họa)

Cũng là một trong những phụ huynh từng phải hối hận vì tính chủ quan, chị Lam (Thanh Oai - Hà Nội) vẫn còn nhớ như in cái ngày bế thốc con, chạy vào bệnh viện huyện. Chị cho biết, hôm đó là ngày nghỉ, chồng chị ở nhà nên tranh thủ tháo mấy chiếc quạt ra lau chùi. Thấy con quẩn quanh nghịch mấy con ốc vít của quạt, chị không hề nghĩ đến tình huống con sẽ cho vào miệng và nuốt. Thế nhưng, chỉ ít phút sau đó, chị nghe thấy tiếng chồng hốt hoảng quát con nhè ra rồi anh bế thằng bé lên, dùng tay đỡ cổ và phần cằm của con rồi vỗ bồm bộp vào lưng con. Tuy nhiên, dù anh cố gắng thế nào thì tình hình của thằng bé càng lúc càng xấu. Chị tím tái mặt mày, lúc này chỉ còn biết giằng lấy con rồi cứ thế chạy vào bệnh viện.

Khi tiếp nhận bệnh nhân và nắm rõ được bệnh sử, các bác sỹ đã nhanh chóng cấp cứu, chụp X-quang và mổ nội soi để lấy dị vật đang nằm trong phế quản của bé. Do được cấp cứu kịp thời nên sức khỏe của bé nhanh chóng hồi phục, còn anh chị được một phen "hồn bay, phách lạc".

Nhiều bậc phụ huynh chủ quan cứ ngỡ trẻ nhỏ tuổi mới bị hóc, bị nghẹn, họ không biết rằng trẻ 5 - 6 tuổi cũng có thể trở thành nạn nhân. Vừa qua, cháu T.C (5 tuổi) ở Quãng Ngãi phải nhập viện trong tình trạng toàn thân tím tái, khò khè, mặt mũi đỏ bừng. Tại bệnh viện Nhi Đồng 2, các bác sĩ đã tiến hành nội soi và gắp ra một dị vật nằm ở gốc phế quản trái của bé, đó là một hạt dưa có đường kính 4mm x 3mm. 

Được biết trước đó, bé có ăn dưa hấu cùng cả nhà, sau khi ăn bé không có biểu hiện gì lạ. Nhưng đến sáng hôm sau, bé  tím tái người, khò khè, khó thở. Qua các kết quả xét nghiệm ban đầu, các bác sĩ tại đây quyết định nội soi và phát hiện ra ngay dị vật. Dị vật tuy là một hạt dưa bé xíu nhưng nó đã khiến đường thở phế quản trái của bé bị viêm, sưng to, chảy mủ, dẫn đến nguy hiểm về tính mạng và sức khỏe của trẻ.

Có những nguyên nhân trẻ bị hóc là do sự vô tình của người lớn và bé V. - con của chị Hằng (Tuyên Quang) là một ví dụ. Do bận rộn công việc, sáng chị dạy sớm, đi chợ nấu cháo cả ngày cho con ăn. Hôm đó chị làm cháo lươn cho con nhưng vì vô tình, mải suy nghĩ công việc, chị không để ý nên làm sót một cái xương to ở mang lươn. 

Sau khi xong xuôi đến công ty làm việc, buổi chiều chị giật mình, hoảng loạn khi bà nội bé gọi giật về để đưa con vào viện “nó bị làm sao ấy, không thở được”. Đưa con tới viện, bé đã trong tình trạng thiếu ô xy nặng. Mặc dù được bác sĩ nội soi lấy dị vật ra nhưng bé vẫn bị biến chứng thiếu ô xy lên não, làm bé mất khả năng nhận thức. 

Còn chị Hồng (Bích Câu, Hà Nội) khi nghĩ lại vẫn không khỏi rùng mình, chị kể lại sự việc mình chứng kiến. Hôm đó chị về quê nghe mọi người nói về vụ có trẻ tử vong ngay tại chỗ khi nghịch dại. Chuyện là, có hai bé khoảng 5 - 6 tuổi chơi với nhau, hai bé ăn nhãn rồi thách đố nhau “há miệng ra để em ném hạt nhãn vào xem có trúng không”. Không may mắn, một bé bị ném trúng họng, nghẹt thở và tử vong ngay tại chỗ. 

Không cho trẻ chạy, chơi, nằm trong khi ăn (Ảnh minh họa)

Lưu ý để trẻ không bị hóc dị vật

Hóc dị vật đường thở là một trong những tai nạn cực kỳ nguy hiểm nhưng lại không được cha mẹ thật sự chú ý. Cha mẹ nên cảnh giác, tránh để những đồ vật có kích thước nhỏ trong tầm với của trẻ. Cha mẹ cũng nên thận trọng khi chế biến, lựa chọn thực phẩm cho trẻ ăn. Đối với những loại thực phẩm dễ có nguy cơ khiến trẻ bị hóc thì tuyệt đối không để trẻ tự ý ăn mà cần phải có sự kiểm soát và chế biến hợp lý. 

Một số thực phẩm điển hình mà trẻ dễ bị hóc: Nho, nho khô, nhãn; Các loại hạt (hạt điều, lạc rang, quả óc chó, hạt dẻ, hạt dưa, hạt hướng dương...); Các loại thực phẩm như xúc xích, kẹo cứng, bỏng ngô, cá, lươn...

Khi chế biến đồ ăn cho con, cha mẹ nên cắt đồ ăn thật nhỏ, điều này hạn chế sự nguy hiểm đối với trẻ. Tránh cho bé ăn các loại thực phẩm có nguy cơ cao, những thực phẩm tốt cho sức khỏe như cá, lươn thì cha mẹ nên lưu ý chế biến thật cẩn thận.

Tuyệt đối không được cho trẻ chạy, đùa nghịch hay nằm xuống trong khi ăn.

Những thức ăn có kích thước nhỏ, mềm sẽ an toàn hơn cho bé vì chúng không gây khó khăn cho cổ họng khi nuốt. 

Sơ cứu nhanh khi trẻ bị hóc dị vật

Thực tế, hóc dị vật trong đường thở đã khiến nhiều trẻ bị tử vong hoặc để lại những tai biến nặng nề. Nguy cơ trẻ bị hóc luôn rình rập từ rất nhiều tác nhân khác nhau, chưa kể tới những đồ vật xung quanh mà ngay cả những đồ ăn tưởng chừng như vô hại đều có thể biến thành thứ nguy hiểm có hại cho sức khỏe của bé. 

Việc sơ cứu vô cùng quan trọng, nó ảnh hưởng tới sự sống còn của trẻ chỉ trong gang tấc bởi nếu không sơ cứu kịp thời, dị vật sẽ chèn ép đường thở, chỉ sau 5 phút khiến bé bị ngừng thở.

Trả lời về vấn đề này, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng (Trưởng khoa nhi, bệnh viện Bạch Mai) cho biết, khi trẻ bị hóc dị vật, cha mẹ tuyệt đối không dùng tay móc họng trẻ. Điều này trong nhiều trường hợp sẽ khiến dị vật đi vào sâu hơn, trầy xước họng gây sưng tấy, trẻ càng khó thở hơn. 

Nếu bé tím tái, ngưng thở, cần sơ cứu bằng cách dốc ngược đầu trẻ xuống đất và dùng tay vỗ thật mạnh vào lưng để dị vật đi ra ngoài. Sau đó đưa trẻ đến trạm y tế gần nhất để được xử trí cấp cứu kịp thời. 

Cha mẹ nên dạy bé có thói quen tập trung cao độ khi ăn, tránh cười đùa, chạy nhảy, nằm ăn, và luôn để ý tới bé. 

Tuyệt đối không để bé tự ý bốc đồ ăn khi chưa có sự đồng ý, giám sát của cha mẹ. 

Cha mẹ lưu ý phải tiến hành sơ cứu trẻ ngay, không nên bế bé đi tới viện trong tình trạng tím tái, khó thở bởi nguy cơ tử vong ở bé lúc này rất cao. 

---

Trong rất nhiều tình huống trẻ gặp nạn thì tai nạn trong khi tham giao thông dễ gây nguy hiểm đến tính mạng của bé nhất.