"Trăm mưu, nghìn kế" chữa viêm họng, sổ mũi cho con

Đau đầu vì “bệnh định kỳ” của con

Chị Nguyệt (Linh Đàm, Hà Nội) gọi đùa bệnh hô hấp là bệnh định kỳ của con. Chị tâm sự: “Mình sinh thường, ấy vậy mà Cu Tí nhà mình liên tục bị viêm tai mũi họng. Nặng nhất là đợt gần đây con bị viêm phổi nặng”. 

Chị bảo, cứ khi nào chuyển mùa hoặc trời trở lạnh là y như rằng Cu Tí nhà chị bị ốm sốt. Nguyên nhân sốt là do con bị nghẹt mũi rồi viêm họng gây nên hiện tượng sốt. Mấy hôm vừa rồi, trời trở lạnh thất thường cũng khiến Cu Tí nhà chị bị sốt. Chị kể, đang đi làm thì cô giáo gọi điện thông báo chị đến đón bé về. Nhìn con sốt xình xịch đến 39 độ C mà chị chán nản vô cùng. 

Kèm với đau họng, sốt, Cu Tí thường xuyên bị ho. Chị biết, ho là một biểu hiện mà gần như có mặt trong mọi bệnh viêm đường hô hấp trên. Khi bị viêm mũi họng, họng của trẻ rất nhạy cảm cộng với tình trạng tiết dịch nhiều nên ho thường là một triệu chứng khá phổ biến. Những khi thấy con phát “bệnh định kỳ”, chị Nguyệt thường chạy đi mua kháng sinh ngay cho bé. Thế nhưng càng ngày, con bị sốt kéo dài càng lâu. 

Cũng là một bà mẹ có con hay bị viêm mũi họng lúc chuyển mùa hoặc trời trở lạnh là chị Hồng Trang (Cầu Giấy, Hà Nội). Chị tâm sự: “Bé Phi Phi nhà mình hiện giờ là 11 tháng, vào dịch cúm vừa rồi bé bị lây từ mẹ. Đầu tiên là ho hung hắng, sau đó làm sốt và sổ mũi. Mình rất cuống, nên đưa bé đi khám, con bị viêm họng và bác sĩ tiến hành rửa sạch mũi”. 

Chị Hồng Trang và bé Phi Phi

Chị Trang chia sẻ, ban đầu bé ra rất nhiều nước mũi, trong loãng. Chị biết, dịch mũi về bản chất là một dịch bảo vệ mũi nhưng nó cũng là thủ phạm lan truyền mầm bệnh vì dịch mũi chứa rất nhiều mầm bệnh. Nếu không cẩn thận, dịch mũi sẽ khiến bé bị viêm đường hô hấp trên lan xuống đường hô hấp dưới. 

Khác với trường hợp trên, chị không mua thuốc kháng sinh cho bé, chị bảo thuốc - đặc biệt là kháng sinh phải được sự chỉ định của bác sĩ, cha mẹ không nên lạm dụng. Trước tình trạng này, chị chú ý hơn tới thực đơn ăn uống của con, ăn nhiều rau xanh, hoa quả, chất đạm vừa đủ để giúp bé tăng cường hệ miễn dịch tự nhiên. Ngoài ra, chị thường xuyên rửa mũi cho bé bằng nước muối sinh lý. 

Chị chia sẻ: “Hút rửa mũi bằng nước muối sinh lý từ mũi này sang mũi kia sẽ giúp cho mũi của bé sạch. Sau đó mình xịt thêm nước muối biển cho con để làm sạch sâu. Làm thường xuyên vài lần trong ngày sẽ giữ mũi con luôn khô”. Chị tâm sự: “Kiên trì sau 1 tuần là mũi bé khỏi hoàn toàn”.

Cha mẹ cần chăm sóc vệ sinh mũi họng cho bé thường xuyên

Đó là lời khuyên của Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng khoa Nhi – Bệnh viện Bạch Mai. Viêm hô hấp, mũi họng có những dấu hiệu ban đầu là ho hắng, sụt sịt, thở khò khè, hắt hơi, sốt… Những triệu chứng ho, sốt, ói, sổ mũi, biếng ăn là biểu hiện của rất nhiều bệnh lý ở trẻ nhỏ, do đó cha mẹ không nên quá chủ quan. Nếu không chăm sóc bé cẩn thận, bé rất dễ bị viêm nhiễm từ đường hô hấp trên lan xuống đường hô hấp dưới như viêm phổi.

Khi trẻ bị bệnh, cha mẹ tuyệt đối không nên tự ý dùng thuốc cho bé khi chưa có sự chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa. Trẻ mệt thường ăn ít, cha mẹ không nên ép bé ăn, nên chia nhỏ bữa ăn trong ngày cho bé, chế biến đồ ăn mềm mịn, dễ tiêu hóa.

Cha mẹ cần chú ý tăng cường miễn dịch tự nhiên cho trẻ thông qua dinh dưỡng. Cha mẹ cần bổ sung cho con một số chất quen thuộc như sắt, kẽm, DHA, omega 3,… trong bánh mì, một số loại nấm, hạt ngũ cốc… Nên cho bé ăn nhiều rau xanh, hoa quả tươi để giúp hệ miễn dịch của bé  được tăng cường. 

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng khoa Nhi – Bệnh viện Bạch Mai (Ảnh: Chí Toàn)

Nếu trẻ bị nghẹt mũi do đờm nhớt, cha mẹ nên thường xuyên rửa mũi cho bé bằng nước muối sinh lý. Trong tiết trời lạnh, cha mẹ nên mặc ấm cho bé, giữ ấm cổ cho bé trước khi ra khỏi nhà, hạn chế đưa bé tới chỗ đông người. Cho bé tiêm chủng đầy đủ theo lịch tiêm phòng của Quốc gia. 

Thường xuyên vệ sinh chân tay cho bé. Không nên cho bé ăn đồ ăn lưu cữu từ lâu vì khả năng có vi khuẩn trong đó là rất cao. Nếu bé sốt, cha mẹ cần đưa bé tới bệnh viện.

* Các mẹ có thể xem video do bác sĩ bệnh viện Việt Pháp hướng dẫn cách sửa mũi chuẩn cho con tại đây.

---

Đặc điểm của viêm đường hô hấp cấp tính do virut thường khởi phát rất rầm rộ như sốt cao (rất dễ dẫn đến trẻ bị co giật), trẻ vật vã, có thể có rối loạn tiêu hoá, đặc biệt là mọi thuốc kháng sinh nếu dùng sẽ không có tác dụng.

Những lỗi "kinh điển" khi cho con uống thuốc

Thuốc uống của trẻ em không nên dùng tùy tiện mà cần phải dùng đúng liều lượng theo chỉ dẫn. Đặc biệt, với những loại thuốc nước, siro, cần phải đong liều lượng bằng thìa, cốc của nhà sản xuất đi kèm theo với thuốc, không được dùng thìa ăn hàng ngày hoặc bất kì loại thìa, cốc nào khác.

Vội vã cho con uống thuốc hạ sốt

Rất ít người biết rằng khi cơ thể phát nhiệt (sốt) ở nhiệt độ phù hợp có tác dụng hỗ trợ cho hệ miễn dịch. Vì vậy, khi thấy con sốt, trước hết bạn nên ưu tiên biện pháp vật lí trước (như lau rửa người bằng nước ấm, mặc thoáng) để bé cảm thấy thoải mái hơn.

Đừng vội vã cho con uống thuốc hạ sốt ngay, khi nhiệt độ cơ thể bé lên quá 38 độ C thì mẹ mới nên cho con uống thuốc.

Sử dụng thuốc dị ứng không đúng cách

Các thuốc dị ứng có cách sử dụng và thời gian điều trị khác nhau, có thuốc nhìn thấy công hiệu sau vài giờ, nhưng cũng có loại thuốc phải sau vài ngày, thậm chí vài tuần mới hoàn toàn kháng bệnh thành công. Lại có một số loại thuốc gây ra các phản ứng phụ trong một vài trường hợp khi không được dùng đúng liều lượng. Vì vậy, đối với trẻ nhỏ, khi bị dị ứng dù xuất phát từ nguyên nhân nào (do thời tiết, thực phẩm, hóa chất…) cũng phải được bác sĩ thăm khám và kê đơn thuốc, không cho bé uống thuốc dị ứng của người lớn.

Không hiểu rõ đơn thuốc

Nhiều bà mẹ sau khi cầm đơn thuốc của bác sĩ là cứ yên tâm ra về mà không hỏi rõ một số chi tiết liên quan đến việc uống thuốc. Cũng có trường hợp bà mẹ không đọc kỹ hướng dẫn của bác sĩ đã cho con uống thuốc. Những lỗi như thế này tuy nhỏ nhưng cũng ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả trị bệnh của thuốc và có thể kéo dài thời gian uống thuốc của bé.

Khi cho con đi khám và được bác sĩ kê đơn thuốc, ngoài liều lượng thuốc đã được ghi trong đơn, các mẹ nên hỏi rõ một số vấn đề như: Thời gian cho con uống thuốc là trước, trong hay sau bữa ăn? Có cần kiêng loại thực phẩm nào không? Nên ăn gì để có tác dụng hỗ trợ hiệu quả cho thuốc?...

Một điều cần ghi nhớ là để trị tận gốc mầm bệnh và tránh nhờn thuốc, các mẹ cần cho bé uống thuốc đủ liều dù các biểu hiện bệnh đã chấm dứt, không nên tự ý cho con ngừng uống thuốc trước thời hạn bác sĩ kê trong đơn.

Để thuốc không đúng vị trí

Không phải ngẫu nhiên mà trên bao bì của rất nhiều loại thuốc lại nhấn mạnh “Để xa tầm tay với của trẻ em” trong phần hướng dẫn sử dụng, bởi trên thực tế không thiếu trường hợp các bé phải nhập viện do người lớn bất cẩn để thuốc ở nơi bé có thể lấy được nên các bé cho vào miệng nhai, nuốt vì tưởng đó là kẹo, hoặc vì muốn bắt chước người lớn uống thuốc.

Để phòng tránh trường hợp này, bạn nên tuân thủ nghiêm ngặt quy định phải cất thuốc vào tủ đựng thuốc gia đình được treo cao ngang tầm với của người lớn. Nếu không may bé uống nhầm thuốc, bạn cần nhanh chóng sơ cứu tại nhà rồi đưa đến cơ sở y tế gần nhất để tiến hành rửa ruột và thực hiện các biện pháp y tế khác.

Sử dụng đơn thuốc “truyền miệng”

Không thiếu các bà mẹ trị bệnh cho con, đặc biệt là các bệnh được xếp vào hàng “lặt vặt” như ho, sổ mũi, nghẹt mũi… bằng các đơn thuốc và phương pháp tìm được trên Internet, hoặc qua kinh nghiệm trị bệnh của các bà mẹ khác hay sử dụng luôn đơn thuốc của bé khác có biểu hiện bệnh tương tự con mình.

Cách làm này rất nguy hiểm vì rất có thể các mẹ chẩn bệnh không đúng do nhiều bệnh có một số biểu hiện bên ngoài giống nhau hoặc cho con uống thừa, thiếu liều lượng thuốc so với tình trạng bệnh.

---

PGS.TS. Phạm Duệ - Khoa chống độc - bệnh viện Bạch Mai sẽ hướng dẫn các mẹ giúp bé an toàn với thuốc.

Giải đáp 10 dấu hiệu của trẻ sơ sinh khiến bạn lo lắng

Nhưng bạn đừng nên lo lắng quá bởi vì hầu hết các biểu hiện đó đều hoàn toàn bình thường và theo thời gian mọi thứ sẽ thay đổi. Dưới đây là 10 dấu hiệu hàng đầu khiến bạn phải lo lắng.

1. Đổi da

Tại sao da của con tôi lại bong tróc như vậy? Không sao đâu, đó là quy trình chuẩn. Trong vòng một vài ngày sau khi sinh, nhiều bé - đặc biệt là những em bé sinh muộn - da của con bắt đầu bong tróc một chút. Bạn có thể nhìn thấy điều này rõ nét ở trên bàn tay và bàn chân của bé, nhưng cũng có thể là trên cả cơ thể.

Bạn không phải làm bất cứ điều gì cả, cứ để da thay đổi một cách tự nhiên. Nếu muốn, bạn có thể chà da của bé với một ít dầu ô liu, nó có tác dụng làm mềm da và cải thiện tình trạng bong tróc.

2. Khóc suốt ngày

 

Hàng ngày, ngôi nhà của bạn trở nên ồn ào một cách-không-bình-thường vì em bé khóc suốt. Điều này chỉ là nhắc bạn giải quyết mọi nhu cầu của bé, hãy nhớ rằng bé không phải luôn luôn khó chịu. Đặc biệt khi con khóc, nó chỉ là cách giao tiếp của con khi muốn nói một điều gì đó mà thôi.

 

3. Gây tiếng động kỳ lạ trong khi ngủ

 

Có một số lý do khiến trẻ sơ sinh có thể phát ra âm thanh cực kỳ lạ trong khi chúng ngủ - những âm thanh mà có thể bạn liên tưởng tới tiếng gầm gừ của loài động vật trong rừng. Không thể giải thích rõ lý do tại sao con lại làm điều đó. Có rất nhiều em bé gặp phải tình trạng tương tự, tuy nhiên theo thời gian hiện tượng này cũng dần kết thúc.

 

4. Tay và chân có những vệt màu xanh

Ở trẻ sơ sinh, việc tay và chân có những vệt màu xanh là khá phổ biến. Nó được gọi là xanh tím đầu chi (acrocyanosis) và dấu hiệu này cho thấy hệ thống tuần hoàn của bé chưa hoàn thiện. Thông thường, acrocyanosis sẽ biến mất sau 1 - 2 ngày, nhưng cũng có một số trẻ khác tình trạng này kéo dài lâu hơn một chút.

Thêm vào đó vệt xanh tím đầu chỉ này sẽ nổi bật hơn khi thời tiết lạnh. Vệt màu xanh thường chuyển sang màu hồng nhưng nếu trong trường hợp xuất hiện các vệt này ở mặt hoặc xung quanh môi của bé, thì bạn nên đưa con đến gặp bác sĩ.

 

5. Xuất hiện những đốm đen to trên da đầu của con

Nếu không biết trước, chắc chắn khi nhìn thấy những đốm đen này bạn sẽ sốc. Chúng có màu xanh lá thẫm hoặc gần như màu đen, to và dính chặt vào da đầu của con. Hãy dùng một quả bóng len ướt để loại bỏ vệt bẩn này. Những em bé có hiện tượng này là do trong bụng mẹ đã nuốt chất nhầy và nước ối của bạn. Đừng lo lắng, đó là một dấu hiệu cho thấy ruột của bé đang làm việc đúng theo chức năng của nó. Mọi thứ sẽ ổn định một cách nhanh chóng thôi.

 

6. Con "ị" liên tục

Một số em bé cứ khi ăn là "ị" và liên tục như vậy trong nhiều ngày. Số lượng và tần suất "ị" của con sẽ thay đổi từ tuần này qua tuần khác. Tuy nhiên đó là một dấu hiệu hết sức bình thường. Bạn cũng sẽ thấy phân của con thay đổi từ dạng hạt sang chất nhầy, từ xanh sang vàng. Nhưng miễn là con đi vệ sinh một cách dễ dàng thì bạn không có gì phải lo cả.

 

7. Trên đỉnh đầu của bé, có một vị trí mềm và luôn phập phồng

Có thể bạn đã biết vị trí đó gọi là thóp. Nhưng khi bạn có con bạn bắt đầu lo lắng, có được chạm vào nó không? Có nên lo lắng nếu ai đó vô tình chạm vào nó không? Đừng băn khoăn! Có một khoảng cách trong hộp sọ của bé, đó là một chút lỏng lẻo và mong manh giữa các khớp xương. Nhưng trên thực tế, trí não của bé được bảo vệ rất tốt bởi nhiều lớp mô và màng tế bào. Nó sẽ khớp lại từ sau 7 đến 12 tháng tuổi.

 

8. Trớ

Mỗi khi ăn con lại trớ và bạn lo lắng chẳng lẽ con bị bệnh gì đó? Nhưng điều này là hết sức bình thường ở trẻ em vì các van giữ sữa trong dạ dày của con phải mất một thời gian để có thể thực sự mạnh mẽ và hoạt động chính xác. Vì thế con dễ bị trớ, đặc biệt là khi con ăn quá no. Hãy bình tĩnh, khi con tăng cân cũng là lúc dấu hiệu này suy giảm dần dần.

 

9. Thở không đều

Bạn đã dành một vài giờ quan sát con ngủ chưa? Hầu hết các bậc cha mẹ đều làm vậy và cảm thấy lo lắng khi nhìn vào nhịp thở của con. Trẻ nhỏ dường như có mẫu hơi thở khá bất thường đặc biệt là khi chúng ngủ. Trên thực tế, con đang thay đổi từ hít thở ngắn và nông sang dài và sâu. Và đôi khi em bé thực sự có một hơi thở lên đến 10 giây, bạn nên coi đó là điều hết sức bình thường.

 

10. Xuất hiện những nốt mụn bất thường trên da con

Trong vài tuần đầu tiên, rất nhiều em bé xuất hiện những nốt nhỏ, trắng trên da. Nó có thể do kích thích tố của mẹ vẫn còn lưu lại trong khắp cơ thể nhỏ bé của con hoặc chỉ là tuyến bã nhờn trong da con cần ổn định vai trò của mình. Đốm trắng nhỏ được gọi là mụn sữa xuất hiện trên má, trán và cằm. Đôi khi mụn có thể chuyển sang màu đỏ và trông có vẽ như sưng tấy.

Khi đó bạn không cần làm bất kỳ điều gì cả. Chỉ cần rửa sạch với nước là được rồi. Và thường thì dấu hiệu này sẽ kết thúc khi bé được 6 tuần tuổi.

 

---

"Đột nhập" phòng tắm bé sơ sinh ở khoa Việt Nhật - viện Bạch Mai

Những kỹ năng “vàng” cho mẹ khi trẻ bị hóc - sặc

Hóc - sặc là những hiện tượng thường gặp ở trẻ. Đôi khi trong những trường hợp nặng, nếu cha mẹ không biết cách và không kịp xử lý trong vòng từ 5 đến 10 phút thì tính mạng trẻ có thể bị đe dọa. 

Về nguyên nhân trẻ hóc – sặc thì chủ yếu là do trẻ còn nhỏ, cơ thể chưa hoàn thiện để có những phản xạ đóng nắp thanh quản khi nuốt dẫn tới thức ăn lạc xuống và chặn đường thở.

Hóc dị vật đường thở nói chung là một trong những tai nạn cực kỳ nguy hiểm và thường xảy ra ở trẻ trong khi ăn, khi chơi. Sặc sữa, sặc cháo, sặc canh nói riêng là hiện tượng sữa, thực phẩm lỏng mềm trào vào đường thở khiến trẻ bị bịt đường thở, khó thở, sặc sụa, tím tái có thể gây tử vong.

Nhận biết khi trẻ bị hóc - sặc

Dấu hiệu cơ bản để các mẹ có thể nhanh chóng nhận ra con mình đang bị hóc - sặc là khi trẻ đang bú, đang ăn, thậm chí đang chơi đùa đột ngột bé ho dữ dội, da tái xanh, sặc sụa, tím tái, chân tay cứng đờ, không thể khóc, ú ớ. Trong trường hợp nặng thì có thể xuất hiện nước, sữa, canh… trào ra từ mũi, miệng của bé. Trường hợp nặng nhất, bé có thể xuất hiện những cơn ngừng thở và tử vong ngay lúc đó. Đối với trường hợp bị hóc - sặc nhẹ hơn thì trẻ có thể trở lại bình thường nhưng theo các chuyên gia y tế thì sau đó trẻ dễ bị viêm phế quản, tái phát nhiều lần. Bệnh sẽ dai dẳng, đôi khi phải soi khí phế quản vài lần để hút mủ và bột còn sót lại.

Hóc - sặc là một trong những tai nạn cực kỳ nguy hiểm và thường xảy ra ở trẻ trong khi ăn (Ảnh minh họa)

Những kỹ năng cơ bản để mẹ sơ cứu khi bé bị hóc - sặc 

Trả lời về vấn đề này, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng khoa Nhi – bệnh viện Bạch Mai cho biết, việc sơ cứu trẻ hóc dị vật vô cùng quan trọng, nếu xử lý đúng cách và kịp thời sẽ cứu được bé trong gang tấc. Nếu không kịp thời chỉ sau 5-6 phút, dị vật chèn đường thở sẽ khiến bé ngừng thở, suy hô hấp dẫn tới tử vong. 

Khi thấy trẻ có dấu hiệu sặc sữa, sặc cháo, hay hóc dị vật (thực phẩm cứng, đồ vật nhỏ…), cha mẹ hoặc người giữ trẻ cần bình tĩnh và xử lý thật nhanh những thao tác như sau: 

Một tay giữ bé, một tay dùng lòng bàn tay vỗ thật mạnh 5 – 7 cái vào lưng bé – chỗ giữa hai xương bả vai, hành động này sẽ khiến áp lực trong lồng ngực trẻ tăng lên để tống đẩy dị vật ra ngoài. 

Sau khi làm xong nếu trẻ vẫn khó thở, tím tái, cha mẹ cần đặt bé nằm ngửa, dùng hai ngón trỏ ấn nhanh, mạnh, đột ngột vào xương ức. 

Nếu thấy cháo, sữa, canh… chảy từ mũi, miệng ra thì cha mẹ cần hút kỹ chúng để thông đường thở cho con. Việc này cần làm sớm để tránh sữa không ứ đọng trong mũi, miệng. 

Bên cạnh đó, cha mẹ có thể làm cách khác. Với trẻ dưới 2 tuổi, cha mẹ có thể dùng phương pháp vỗ lưng ấn ngực.

Lấy 3 ngón tay ấn mạnh 5 lần vào vùng thượng vị (vùng trên rốn và dưới xương ức). Làm động tác này tới khi nào bé thấy đỡ hơn, tỉnh táo hơn. Song song với việc đó là gọi xe cấp cứu. 

Với trẻ trên 2 tuổi, cha mẹ và người trông trẻ có thể dùng biện pháp ép bụng (phương pháp Heimlich). Với những bé còn tỉnh táo, nói được, cha mẹ nên để trẻ đứng thẳng. Một người đứng ra sau lưng, ôm ngang thắt lưng bé, một tay tạo thành nắm đấm ấn mạnh lên vùng thượng vị, dưới xương ức của trẻ. Ấn mạnh theo hướng từ dưới lên trên liên tiếp. 

Minh họa biện pháp ép bụng

Trường hợp trẻ hôn mê, cha mẹ cần đặt bé nằm ngửa. Người sơ cứu quỳ gối, nắm 2 bàn tay thành 2 nắm đấm, đột ngột ấn vào dưới xương ức của trẻ. Ấn mạnh liên tiếp tới khi nào bé tỉnh.

Sau đó đưa bé ngay vào viện.

Phòng tránh sặc sữa, cháo, hóc dị vật  

Khi cho bé bú: Bế bé đúng tư thế, đầu cao hơn thân. Trong suốt quá trình cho ăn, cha mẹ cần quan sát con thật kỹ, động tác mút sữa và nuốt xuống một cách nhịp nhàng. Khuyến khích con nuốt xong thức ăn lại bú tiếp, hạn chế bé bú liên tiếp rất dễ bị sặc. 

Sau khi bú xong, cha mẹ hoặc người trông trẻ cần bế bé lên vai, giúp bé ợ hơi, vỗ lưng nhẹ tránh gây sặc sau khi ăn.

Nếu bé bú bình, cha mẹ nên lưu ý kiểm tra núm vú sao cho lỗ thông núm ti không nên quá rộng khiến sữa chảy xuống dồn dập bé không nuốt kịp. Không nên cho bé bú khi đang nằm, khóc, chơi, ho…

Khi bé ăn dặm, ăn cháo: không nên ép bé ăn nhiều, không cho bé ăn khi đang chơi đùa, nói chuyện, chạy nhảy. 

Người lớn cần bình tĩnh trước tình huống này, nhiều cha mẹ khi phát hiện ra trẻ tự ý cho hạt hay đồ chơi vào miệng, cha mẹ hét lên hốt hoảng, cố gắng móc họng bé, điều này làm con sợ hãi và khiến dị vật chui vào càng sâu hơn. 

Trong mọi trường hợp, lời khuyên tốt nhất đó là các bậc phụ huynh và người chăm sóc trẻ cần thiết phải để mắt tới trẻ trong lúc, mọi nơi. Bậc phụ huynh nên thiết kế cho bé một môi trường sống an toàn để chạy nhảy, chơi đùa. Tránh tuyệt đối những vật nhỏ, nguy hiểm trong tầm với của trẻ. 

Tai nạn hóc sặc có thể xảy ra ở mọi tuổi nhưng thường ở trẻ nhỏ từ 6 tháng đến dưới 3 tuổi. Ở độ tuổi này, bé thường sẽ rất tò mò, những thứ tưởng như vô hại với người lớn lại vô cùng nguy hiểm với trẻ nhỏ (hạt nhãn, hạt điều, kim may, đinh gim, hạt dẻ, hạt dưa, bỏng ngô, kẹo cứng,…) – chúng đều có thể trở thành thủ phạm gây tổn thương bé. 

Các phản xạ đóng mở thanh quản để bảo vệ đường thở khi ăn uống và khi hít thở chưa thuần thục như người lớn nên trẻ con càng dễ bị hóc sặc. 

Cha mẹ và người trông trẻ cần lưu ý khi chế biến đồ ăn cho bé đặc biệt với những thực phẩm có xương sống. 

---

Hóc dị vật đường thở là một tai nạn rất thường gặp ở trẻ từ dưới 3 tuổi vì vậy cha mẹ nên hết sức cảnh giác với vấn đề này.

Con gặp họa vì cha mẹ tự bắt bệnh, kê đơn thuốc cho con

Cha mẹ hồn nhiên khi tự ý kê đơn thuốc cho con

Sau khi đi học mẫu giáo được mấy buổi đầu, bé Bin (2 tuổi) ho hắng, sổ mũi, chân tay lại nổi mẩn. Mẹ Bin tự ý mua cho bé thuốc kháng sinh về uống. Chị tâm sự: “Vào viện vừa đông, xếp hàng từ sáng tới trưa mới tới lượt, mà bác sĩ chỉ nhìn nhìn, nghe nghe, mấy triệu chứng đơn giản này mình tự chữa cho con cũng được”.

Thế nhưng sau 1 hôm bé không đỡ mà có dấu hiệu của sự khó thở, người sốt cao, chị lại tiếp tục cho con uống thuốc hạ sốt. Nhưng đến chiều, khi thấy con tím tái, thở hắt ra, chị mới thật sự lo lắng, khi đưa con vào viện khám bệnh chị mới hay con bị ngộ độc thuốc. 

Cũng tin vào “kinh nghiệm làm mẹ” của mình, chị Thái (Hòa Mã, Hà Nội) khi thấy con bị cảm, thay vì đưa con đi khám để bác sĩ chẩn đoán và chỉ định thuốc, chị lại tự khám bệnh và mua thuốc cho con dùng. 

Không chỉ hai bà mẹ trên mà việc tự ý dùng thuốc cho con là tâm lý của rất nhiều bậc phụ huynh. Trong một số ít trường hợp, may mắn trẻ dùng thuốc sai không dẫn tới sự nguy hiểm nào, trẻ chỉ bị rối loạn nhẹ, thế nhưng sau khi “thoát hiểm” mà không hay biết, phụ huynh cứ thế tiếp tục "phát huy" điều này mà không biết rằng việc tự ý kê thuốc chữa bệnh sẽ khiến trẻ đối diện với hậu quả khôn lường. 

Con gặp họa vì cha mẹ “hồn nhiên” tự ý bắt bệnh cho con (Ảnh minh họa: Chí Toàn)

Khi Bông bị cảm, chị Thái cho con dùng kháng sinh liều cao trong một thời gian dài, khiến bé bị thiếu máu nặng, và suýt tử vong nếu không được các bác sĩ phát hiện kịp thời. 

Chị Cúc (Lò Đúc, Hà Nội) cũng tự ý mua thuốc đau bụng cho con khi thấy con đi tiêu ra máu. Nhưng uống thuốc vài hôm chưa khỏi, rồi tình cờ chị đọc một bài báo về việc trẻ con bị bệnh viêm ruột hoại tử. Nhìn triệu chứng bệnh trong bài báo, chị lo đứng lo ngồi khi thấy cu Sơn nhà mình cũng có vài biểu hiện tương tự: trướng bụng, đầy hơi, đi tiêu ra máu. 

Chị tức tốc cho con tới khám bệnh, hóa ra do chị lo thái quá, bé uống quá ít nước nên mới bị vậy. Thêm vào đó, bác sĩ Tiến Dũng ở viện Bạch Mai cũng khẳng định, với những bé 3 tuổi như Sơn thì việc bị bệnh này là hoàn toàn khó xảy ra.

Sai lầm khi tự ý làm bác sĩ

Trả lời về vấn đề này, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng khoa Nhi – bệnh viện Bạch Mai cho rằng vì thiếu hiểu biết của cha mẹ mà không ít trẻ con gặp họa, bệnh trở nên trầm trọng hơn và có thể nguy hiểm đến tính mạng của trẻ. 

Bác sĩ Dũng tâm sự về chuyên ngành Y của mình, đó là một ngành khoa học thu nhận thông tin từ rất nhiều kênh. Trước hết là kênh từ cha mẹ và bệnh nhân, qua những lời nói của bậc phụ huynh, các bác sĩ phải chắt lọc thông tin xem điều gì có thể sử dụng được, điều gì thì không cần. 

Kênh thứ 2 đó là công việc thăm khám bệnh nhân, từ nhìn nét mặt, nghe giọng nói của bệnh nhân, rồi dùng đến ống nghe để khám, kỹ năng thăm khám của bác sĩ. Kênh thứ 3 là nhờ máy móc (siêu âm, X quang, xét nghiệm, thăm dò…) phụ thuộc nhiều vào máy móc, người đọc, kết quả xét nghiệm về máu, dịch cơ thể. 

Sau khi có trong tay 3 kênh thông tin này, người thầy thuốc sẽ ra kết luận chẩn đoán cho bệnh nhi. Có những bệnh ra ngay được kết luận cuối cùng, song có những bệnh cần phải theo dõi thêm cả một quá trình để biết chắc chắn đó là bệnh gì, để ra được kết luận bệnh lúc bấy giờ cần sự phối hợp của bệnh nhân và bác sĩ để theo dõi diễn biến bệnh.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng khoa Nhi – bệnh viện Bạch Mai.

Chẩn đoán, khám chữa bệnh là một công việc phức tạp liên quan tới con người mà trẻ con khác, người lớn khác, trẻ nông thôn sẽ khác trẻ ở thành phố, bé trai khác bé gái khác... Vì vậy, nếu cha mẹ chỉ thu thập những thông tin ở trên mạng (có thể do thầy thuốc cung cấp, báo dịch) thì đó là những phần quá nhỏ để kết luận con mình có mang bệnh thực sự hay không.

Có một nghiên cứu khoa học ở Anh công bố khi thống kê 19 trang web về y học sâu, chẩn đoán bệnh thì có tới 10 trang tin là cung cấp cho người đọc là những thông tin sai hoàn toàn. Các chuyên gia y tế lắc đầu, không hiểu những thông tin đó trang mạng này lấy từ nguồn nào. Còn lại 8 trang tin thì có cái đúng có cái sai, chỉ có 1 trang tin là chứa đựng thông tin chuẩn. 

Tuy nhiên, giữa hàng bao nhiêu trang tin thì việc lựa chọn trang tin chứa đựng thông tin chuẩn lại không đơn giản, thường chỉ có người có chuyên môn mới nắm được. Vậy, những ông bố bà mẹ không có chuyên môn, không có sự hiểu biết thì không thể biết được và "lo lắng thái quá cho con" là điều dễ hiểu. 

Tuy nhiên, sẽ vô cùng sai lầm khi tự ý kê đơn cho con, điều này có khả năng ảnh hưởng tới sức khỏe, tính mạng của trẻ. Bác sĩ Dũng khuyên cha mẹ nên là người đọc có trình độ, bình tĩnh, tỉnh táo, tìm hiểu thông tin từ những tờ báo, trang tin có uy tín, chất lượng. 

Chính bậc phụ huynh cần phải thay đổi, người mẹ không nên nghĩ ra bệnh của con. Việc tự chữa cho con sẽ khiến con bị biến chứng bệnh cao. Nếu thấy con có biểu hiện lạ, người mẹ cần bình tĩnh theo dõi con và đưa con ngay tới bác sĩ để kịp thời chữa trị. 

---

Kinh nghiệm nhớ đời từ một lần tự chữa bệnh cho con.

Bảo vệ bé yêu trước tình hình thời tiết thất thường

Buồn lòng vì “cứ hơi tí là con nhập viện”

Đó là nỗi lòng của chị Mến (Lào Cai). Nhìn bé Mi – cô con gái loắt choắt của chị không ai nghĩ bé đã 4 tuổi. “Ai cũng bảo cháu nó chỉ 2 tuổi vì cháu quá còi, ăn bao nhiêu chẳng biết đi đâu hết”, chị than thở. 

Thực ra bé Mi ăn không ít, mỗi ngày bé uống cũng được hơn 500ml sữa, 3 bát cơm thịt. Thế nhưng cứ beo béo lên được một chút gì bé lại bị tụt cân đáng kể mỗi khi trời chuyển mùa. 

Chị ví con mình cứ như máy dự báo thời tiết: "Nhìn nó hắt hơi, sổ mũi, sốt, cảm cúm là y như rằng mai thời tiết thất thường". 

Cũng phải nhập viện do thời tiết chuyển mùa, cậu bé Duy Anh 2 tuổi khóc lóc mếu máo kèm theo từng cơn ho rũ rượi, thở khò khè, sốt đùng đùng đến mệt lử tại khoa Nhi bệnh viện Bạch Mai. 

Thực ra bé Mi ăn không ít, mỗi ngày bé uống cũng được hơn 500ml sữa, 3 bát cơm thịt. Thế nhưng cứ beo béo lên được một chút gì bé lại bị tụt cân đáng kể mỗi khi trời chuyển mùa (Ảnh: Chí Toàn)

Chị Ngọc, mẹ của bé chia sẻ: “Cứ khi nào thời tiết chuyển mùa, sáng nắng, đêm lạnh, con mình lại vã mồ hôi ra như tắm, lau không trở tay”.

Mấy ngày trước, thấy con bị ngạt mũi, chảy nước mũi, ho, sốt, chị cho bé uống thuốc chống cảm cúm thế nhưng bệnh không đỡ mà có nguy cơ nặng hơn. 

Sốt ruột, chị đưa con đến bệnh viện, tại đây chị mới ngã ngửa ra khi bé bị viêm phổi cấp và phải nhập viện ngay. 

Theo ghi nhận của PV, tại một số bệnh viện lớn trên địa bàn Hà Nội, như bệnh viện Nhi trung ương, bệnh viện Xanh Pôn, bệnh viện Bạch Mai... số lượng bệnh nhân nhi tới khám và điều trị liên quan đến các bệnh hô hấp tăng lên theo ngày. 

Phòng tốt hơn chữa

Theo bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng (Trưởng khoa Nhi – bệnh viện Bạch Mai), những ngày vừa qua, bệnh nhi mà bệnh viện tiếp nhận tăng đột biến 1,5 lần so với ngày thường. Các bệnh thường gặp khi thời tiết chuyển mùa bao gồm bệnh cảm cúm, viêm đường hô hấp cấp tính, viêm phế quản, hen suyễn, tiêu chảy...

Bác sĩ Dũng cho rằng với thời tiết thất thường như hiện nay, những bệnh về đường hô hấp, tiêu hóa của trẻ có khả năng tăng cao và diễn biến phức tạp.

Nguyên nhân chính đó là do thời tiết lúc chuyển mùa thường lạnh về đêm, sáng nhưng lại nóng vào buổi trưa, nhiệt độ thất thường khiến bé (nhất là trẻ dưới 3 tuổi), sức đề kháng kém không kịp thích nghi. Thêm vào đó, nhiệt độ này thích hợp cho những loại virus, vi khuẩn phát triển, lây lan. 

Theo bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng (Trưởng khoa Nhi – bệnh viện Bạch Mai), những ngày vừa qua, bệnh nhi nhập viện tăng 1,5 lần so với ngày thường (Ảnh: Nhã Đan)

Thậm chí có nhiều trường hợp bố mẹ ủ quá ấm cho con bằng lớp chăn, lớp áo dầy khi đi ngủ khiến mồ hôi thấm ngược vào trong gây viêm phổi... Trẻ bị lây bệnh từ môi trường xung quanh (nhà có người bị cảm cúm, bạn bè ở trường mẫu giáo)…

Việc ăn uống và bảo quản thức ăn không chuẩn, dẫn tới phát sinh bệnh lý tiêu hóa ở trẻ. 

Ở khoa Nhi viện Bạch Mai, bác sỹ thường gặp nhất ở trẻ trong thời tiết chuyển mùa là bệnh hô hấp và bệnh về tiêu hóa. Viêm đường hô hấp như: viêm họng, viêm mũi, viêm tai giữa, viêm thanh quản cấp, viêm phổi, viêm phế quản…

Bệnh về tiêu hóa như: Tiêu chảy cấp, ngộ độc thực ăn…

Bác sĩ khuyên bậc phụ huynh "phòng tốt hơn chữa", cha mẹ nên lưu ý khi mặc quần áo cho trẻ, bé cần được mặc thoáng mát, thay quần áo, lau mồ hôi kịp thời, tránh cảm lạnh. Cha mẹ nên đảm bảo chế độ dinh dưỡng hợp lý cho trẻ trong những ngày này, giúp trẻ tăng cường sức đề kháng đối với bệnh tật. Ví dụ: thực phẩm chứa nhiều protein, khoai tây, rau củ quả, hải sản…

Tạo cho trẻ thói quen rửa tay sạch sẽ thường xuyên hàng ngày, giúp loại bỏ các tác nhân gây bệnh nguy hiểm lây lan.

Không để đồ ăn qua đêm, nên ăn hết trong ngày. Chị em tránh dùng lò vi sóng hâm nóng đồ ăn cho con bởi chưa chắc hâm nóng bằng lò vi sóng đã đủ kỹ. Cách tốt nhất là đun sôi đồ ăn trước khi sử dụng. 

Bác sĩ Dũng cũng đưa ra khuyến cáo cho các bậc phụ huynh: Khi phát hiện trẻ bị bệnh, trẻ sốt cao, trên 38,5⁰C mà dùng thuốc hạ sốt không đỡ cộng với các triệu chứng như trẻ lơ mơ, li bì, ngủ nhiều, xuất hiện co giật, buồn nôn, nôn khan nhiều lần.. nên sớm đưa con đi khám tại cơ sở y tế gần nhất để được chữa trị kịp thời, tuyệt đối không tự kê đơn cho con uống khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Khi cha mẹ tự ý dùng thuốc kháng sinh khi chưa xác định được bệnh của trẻ, mặt khác việc cho uống không đúng liều lượng không những bệnh không khỏi mà còn dẫn tới kháng thuốc.

Tránh cho con trẻ tiếp xúc với những người bị ho cảm.

---

Việc sử dụng thực phẩm một cách khoa học cũng có tác dụng giúp phòng chống cảm cúm trong mùa lạnh cho trẻ nhỏ.

Con còi cọc vì mẹ chăm sai cách

Chăm con sai cách, mẹ không biết gì!

Do thể chất, chị Ngọc (Yên Phụ, Hà Nội) buộc phải sinh non bé Cún ở tháng thứ 7. Nhìn con gầy yếu so với bạn bè cùng trang lứa, chị vô cùng lo lắng. Vậy là dù có rất nhiều sữa nhưng chị vẫn quyết định bắt đầu khi bé sang tháng thứ 3, “khi con cứng cứng một chút”, chị cho bé tập ăn dặm. 

Chị tâm sự: “Mình cứ nghĩ rằng sữa mẹ cũng chỉ đáp ứng cho con được một phần nào vì dù sao chúng là thức ăn lỏng, nhưng khi được ăn cháo, có thịt thà, rau củ quả thì con sẽ được đáp ứng tối đa hơn về dinh dưỡng”.

Thế nhưng khi bé được 11 tháng tuổi mà nặng có 7 cân, chị lo lắng vô cùng, đưa con đi khám chị hoảng hốt khi biết con mình bị suy dinh dưỡng.

Nghe bác sĩ tư vấn xong, chị mới biết tất cả là do mình thiếu hiểu biết, chăm sai cách mà vô tình làm ảnh hưởng tới sức khỏe, sự phát triển của con. 

Việc ăn dặm quá sớm không hề tốt đẹp như chị nghĩ, tại độ tuổi của con chị lúc bấy giờ (3 tháng), bộ máy tiêu hóa của bé còn quá non yếu, việc tiếp nhận khối lượng thức ăn hàng ngày mà chị Ngọc duy trì cho con ăn khiến hệ tiêu hóa của bé bị tổn thương nghiêm trọng, dẫn tới tình trạng hấp thu chất dinh dưỡng kém hoàn toàn. 

Dù ăn nhiều, nhưng nhiều trẻ vẫn bị suy dinh dưỡng do mẹ chăm sai cách (Ảnh minh họa)

Cũng chăm sai cách khi cho bé ăn dặm là chị Mơ (Trương Định, Hà Nội). Từ khi bé Tít được tròn 6 tháng, chị cũng hăm hở dậy sớm chế biến đồ ăn dặm cho con. 

Ngược lại với chị Ngọc, chị Mơ lại lo lắng thái quá, “trước đây, bé toàn ăn chất lỏng, mình sợ rằng ăn thịt, rau sẽ khiến bé khó tiêu”. Vậy là hàng ngày chị chỉ ninh nước xương hầm nhừ để nấu cháo cho bé. Rau củ thì chị ninh nhừ và xay nhuyễn như nước để bé ăn. 

Khi thấy con hơn 1 tuổi mà vẫn nhẹ cân, gầy trơ xương, nghe lời bạn bè gợi ý, chị cũng thử cho bé ăn cháo đặc hơn, với thịt, cua, cá (miếng nhỏ). Nhưng chị xanh mặt sợ con hóc khi thấy con ho khù khụ và chị lại cho bé về chế độ ăn như cũ. 

Chị không biết rằng, chính những điều này đã khiến chế độ ăn của con bị hao hụt chất dinh dưỡng nghiêm trọng. Đưa con đi khám tại Viện Dinh dưỡng, chị rất buồn phiền, lo ngại khi các bác sĩ tại đây cũng khẳng định bé bị suy dinh dưỡng. 

Bảo vệ sức khỏe và sự phát triển của con: Nuôi con đúng cách

Theo số liệu thống kê về tình trạng dinh dưỡng trẻ em qua các năm (1999-2011), tỷ lệ trẻ em bị suy dinh dưỡng thấp còi giảm từ 38,7% năm 1999 xuống còn 27,5% năm 2011 và vào khoảng gần 26% năm 2012 nhưng vẫn còn ở mức trung bình theo phân loại của WHO. 

Trong một hội thảo về sữa và chất dinh dưỡng, PGS.TS.Lê Bạch Mai, Phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho rằng việc chăm sai cách của nhiều phụ huynh đã ảnh hưởng lớn đến sự phát triển tầm vóc và trí tuệ của con trẻ.

Một số nguyên nhân gây suy dinh dưỡng là trẻ đó là: trẻ bị thiếu ăn, cách chế biến thức ăn không đảm bảo chất lượng, trẻ mắc nhiều bệnh nhiễm khuẩn, ăn dặm quá sớm hoặc quá trễ, bú mẹ không đúng cách, trẻ bị thiếu chất...

Biểu hiện của suy dinh dưỡng ở giai đoạn nhẹ là trẻ không tăng cân, chậm tăng cân,..., ở giai đoạn nặng hơn đó là trẻ gầy yếu, quấy khóc, thờ ờ với mọi thứ xung quanh. 

PGS.TS.Lê Bạch Mai và PGS.TS Nguyễn Thị Lâm (Ảnh: Thanh Bình)

Bà nhấn mạnh, trẻ em, thanh thiếu niên, các bà mẹ có thai, phụ nữ trong độ tuổi sinh sản... là những đối tượng nên sử dụng đa dạng các loại thực phẩm bổ sung vi chất trong bữa ăn hàng ngày. Để phòng chống suy dinh dưỡng, bà mẹ cần được chăm sóc từ lúc mang thai.

Trong đó, các vi chất dinh dưỡng cần có bao gồm các loại Vitamin A (cà rốt, gan, quả màu vàng, rau có màu xanh đậm...); vitamin D (sữa, lòng đỏ trứng, cá hồi, cá ngừ,..), khoáng chất kẽm (sò, đậu nành, thịt nạc...), sắt (thịt đỏ, các loại đậu, trái cây, rau xanh...), canxi (cải chíp, kiwi, rau chân vịt...),...

Cũng trong buổi hội thảo này, PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cũng đưa ra khuyến cáo các bà mẹ, ngoài bổ sung các thực phẩm giàu vi chất trong bữa ăn chính, các bà mẹ cần cho trẻ em sử dụng các thực phẩm bổ sung vi chất, điển hình là sữa.

Cần nuôi con bằng sữa mẹ đúng cách (bú hết bầu vú bên này, rồi mới chuyển sang vú còn lại), chú ý các tư thế cho con bú. 

Nên cho trẻ dặm đúng thời điểm, bắt đầu từ tháng thứ 6 trở đi với các thức ăn phù hợp, giàu dinh dưỡng, đầy đủ 4 nhóm chất cơ bản (nhóm tinh bột: gạo, mì, khoai, bắp; nhóm đạm: thịt, cá, trứng. sữa, cua, tôm,...; nhóm chất béo (dầu ăn, mỡ, mè, đậu phộng; nhóm vitamin và chất khoáng rau, củ, quả.

Trong quá trình nấu ăn, nên hạn chế sử dụng gia vị, mắm muối. Giữ gìn vệ sinh cho trẻ bằng cách: rửa tay cho bé thường xuyên, vệ sinh những đồ dùng tiếp xúc trực tiếp với bé. 

Khuyến khích, tạo niềm vui ăn uống cho bé: thông qua những câu truyện, đồ ăn bắt mắt, ăn cùng cả nhà...

---

Các bác sĩ khuyên rằng nên cho trẻ ăn cà chua sau bữa ăn. Như vậy, sẽ giúp làm giảm lượng axit có trong dạ dày,

 giúp bé không còn cảm thấy khó chịu và buồn nôn.

Con mang bệnh vì mẹ lạm dụng men tiêu hóa

Con mắc đủ thứ bệnh vì mẹ dại

Thấy cậu con trai đã tròn 1 tuổi mà mới chỉ nặng 9kg, chị Lan (Trần Phú, Hà Đông) đã không đưa con đi khám dinh dưỡng mà tự ý đi mua men tiêu hóa về cho con uống. Chị Lan cho biết: "Con của hàng xóm cũng biếng ăn, đã đưa đi khám dinh dưỡng rồi cả đông tây y mà có tác dụng gì đâu".

Suốt 2 tháng ròng rã cho con uống men tiêu hóa, tình trạng biếng ăn của cu Bin vẫn không cải thiện một chút nào. Chán vì thấy men tiêu hóa không có tác dụng gì, chị dừng lại không cho con uống nữa. Nhưng khi vừa dừng sử dụng men tiêu hóa thì cu Bin có hiện tượng đi ngoài bất thường, lúc thì táo bón, lúc lại xì xoẹt như tiêu chảy. Đưa con đi khám chị mới biết cu Bin bị loạn khuẩn đường ruột do phụ thuộc quá nhiều vào men tiêu hóa nên vi khuẩn có lợi và có hại trong ruột không tự cân bằng được.

Lúc này chị Lan mới ngớ người ra vì chị nhớ là rõ ràng trên gói men tiêu hóa ghi có tác dụng kích thích sự thèm ăn, giúp bé ăn ngon miệng, thậm chí dùng được cả khi trẻ bị tiêu chảy hay táo bón. Vậy mà cu Bin nhà chị lại ra nông nỗi này.

Thấy con biếng ăn, nhiều mẹ đã lạm dụng men tiêu hóa một các vô tội vạ. (Ảnh minh họa)

Còn chị Nhung (Tây Mỗ, Hà Đông) đang cho con đi cấp cứu ở khoa Nhi bệnh viện Bạch Mai vì tiêu chảy cấp cho biết: "Sau đợt con gái ốm dài, lại xuất hiện triệu chứng lười ăn, mệt mỏi, nghe lời chị dâu nên tôi đã đi mua men tiêu hóa về cho con uống. Nhưng sau khi uống men tiêu hóa con gái vẫn lười ăn và lại mệt mỏi hơn, nghĩ là cháu không hợp với loại men này nên tôi đã đổi sang loại khác, ai ngờ cháu bị tiêu chảy".

Nhập viện, các bác sĩ ở đây mới cho biết con gái chị bị tiêu chảy cấp vì lạm dụng men tiêu hóa. Chị Nhung phân trần: "Tôi thấy con của chị dâu cũng uống men tiêu hóa và ăn uống rất tốt, lại nghe quảng cáo trên tivi là nên thường xuyên bổ sung chế phẩm có chứa men vi sinh để kích thích hệ tiêu hóa nên tôi mới cho con uống, ai ngờ ra nông nỗi này".

Dùng thuốc phải có chỉ định của bác sĩ

PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng (Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai) cho biết: "Thực chất thì men tiêu hóa cũng là một loại thuốc, mà đã là thuốc thì phải có sự chỉ định của bác sĩ mới nên dùng. Nhiều bà mẹ quá lạm dụng men tiêu hóa vì nghĩ rằng nó tiêu hóa tốt các thức ăn và kích thích ăn ngon, chẳng có hại gì nên vô tư cho con sử dụng".

Bác sĩ Dũng giải thích: "Bản thân cơ thể con người đều có thể sản xuất ra men tiêu hóa để tiêu hóa thức ăn. Nếu cha mẹ  lạm dụng việc cho con uống men tiêu hóa dài ngày sẽ khiến cơ thể 'lười biếng' không sản sinh ra men tiêu hóa, lâu dần sẽ 'giảm công suất' và trở nên 'đình đốn'. Lúc này, cơ thể bé sẽ phải phụ thuộc suốt đời vào men tiêu hóa được đưa vào".

Men tiêu hóa cũng là thuốc, mà đã là thuốc thì phải có chỉ định của bác sĩ. (Ảnh minh họa)

Còn theo bác sĩ Lê Thị Hải (Giám đốc Trung tâm khám dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia) cũng cho biết thêm về thực trạng lạm dụng men tiêu hóa của các bà mẹ trẻ: "Hầu hết các trường hợp đưa con biếng ăn đến đây khám khi được hỏi đều trả lời rằng đã từng cho con uống men tiêu hóa trước đó".

Bác sĩ Hải cho biết thêm: "Biếng ăn ở trẻ có rất nhiều nguyên nhân như tiêu chảy kéo dài, suy dinh dưỡng, bị các bệnh bẩm sinh ở hệ tiêu hoá, tim mạch... Vì vậy, khi thấy bé lười ăn, cha mẹ cần đưa con đi khám bệnh xác định nguyên nhân và trước hết phải điều trị nguyên nhân dẫn đến bé lười ăn, bác sĩ có thể kê kèm theo một ít men tiêu hoá để kích thích bé ăn ngon miệng và chỉ sử dụng trong khoảng thời gian nhất định chứ không kéo dài".

"Việc lạm dụng men tiêu hóa và sử dụng nó như cơm bữa khi không có chỉ định của bác sĩ sẽ dẫn đến những hậu quả lâu dài và khó lường. Vì vậy các mẹ đừng bao giờ chỉ vì nghe lời khuyên truyền miệng hay nghe theo quảng cáo mà cho bé sử dụng men bừa bãi", bác sĩ Hải cảnh báo.

---

Dưới đây là những sai lầm điển hình của mẹ khi chăm con.

“Thi nhau” nhập viện vì mẹ cho bé nằm điều hòa không đúng cách

Trời nắng nóng gay gắt kéo dài như hiện nay khiến nhà nào dù muốn tiết kiệm điện cũng chẳng thể tiết kiệm được.

Xót xa vì con viêm phổi, viêm họng mùa hè

Cứ khi nào bé Tít đi học mẫu giáo về, chị Hoa (Yên Ninh, Hà Nội) lại cho bé ngay vào phòng điều hòa. Chị tâm sự: “Thời tiết nắng nóng kéo dài ngày như hiện nay, đến mình là người lớn còn chẳng chịu được oi bức nữa là trẻ nhỏ, vì vậy mình thường xuyên cho bé nằm điều hòa”. 

Nhà chị không thuộc diện khá giả nhưng “nhìn con nóng chảy mỡ, ăn không ngon, ngủ không yên, mình không nỡ” nên bắt đầu từ ngày nóng vừa rồi, ngày nào chị cũng bật điều hòa cho con. Thế là ngày ngày chị cho Tít ở tịt trong phòng, không ra phòng khác và càng không cho bé ra ngoài đường trừ khi phải đi học. 

Tít 3 tuổi rất nghịch, bé thường trèo leo, chạy nhảy khắp nơi trong phòng. Biết con nghịch nhiều, ra mồ hôi nhiều nhưng chị nghĩ: “Cho nó nghịch chán đi rồi thay áo luôn một thể, chứ 5 phút lại thay thế này thì mệt cả mẹ cả con”.Thế nhưng chị không biết rằng bật điều hòa 26 độ khiến bé bị cảm lạnh sau những lần ra mồ hôi như vậy.

Vì lạm dụng điều hòa quá mức mà nhiều cha mẹ đã phải khóc ròng

 khi con em mình bị viêm phổi, viêm họng (Ảnh: Chí Toàn)

Thấy con nước mũi chảy ròng ròng, người nóng hầm hập, nghĩ thế nào chị lại hạ tiếp nhiệt độ phòng xuống 23 độ cho mát, chị vẫn nghĩ chỉ là do thời tiết khó chịu, con quá nóng nên mới có phản ứng như vậy. Sáng hôm sau, chị giật mình khi cặp nhiệt độ thấy con sốt 40 độ, ho kèm đờm, khó thở, thở rít, thấy con thở rút lõm lồng ngực, đưa con đi khám chị mới biết con mình đã bị viêm phổi. 

Cũng thiếu hiểu biết khi sử dụng điều hòa nhiệt độ cho con mà chị Thương (Khuất Duy Tiến, Hà Nội) đã phải khóc dở mếu dở. Thời tiết ngoài trời đang là 39 độ, ngoài bật điều hòa 21 độ, chị còn bố trí thêm 1 cái quạt hơi nước thổi phành phạnh vào chính diện bé Ngọc. 

Bé Ngọc tuy mới 14 tháng nhưng khá hiếu động, cứ thấy mẹ hay bà lúi húi làm việc riêng là bé lại tự động mở cửa chạy sang phòng bên cạnh chơi. Cứ thế bé chạy ra chạy vào hai phòng có hai khoảng nhiệt độ chênh lệch nhau. Nhắc khản cổ con chẳng nghe, chị đành mặc kệ. Chị sẽ còn không để ý như vậy nếu không có vụ con sốt đùng đùng phải nhập viện trong tình trạng viêm phế quản. 

Chị nói: “Tất cả là do mình, thấy con bé mồ hôi mồ kê nhễ nhại, mình cứ nghĩ con nóng, bật thêm quạt cho con mát. Mình chưa từng nghĩ mùa hè, trời nóng như đổ lửa thế này mà con vẫn bị cảm lạnh”. Đưa con vào viện, chị vô cùng hoang mang, bế tắc khi nhìn con mới 14 tháng phải dùng kháng sinh liều cao. Cho bé uống 3 ngày chị không thấy đỡ mà còn sốt, ho rất nhiều. 

Sử dụng điều hòa nhiệt độ đúng cách rất quan trọng

PGS TS Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng khoa Nhi, bệnh viện Bạch Mai cho rằng: “Sử dụng điều hòa nhiệt độ đúng cách rất quan trọng”. Tiết trời nắng nóng kéo dài khiến nhiều người đặc biệt là trẻ nhỏ vô cùng khó chịu, sử dụng điều hòa nhiệt độ là một biện pháp “tránh nắng, tránh nóng” khá ổn mà nhiều người thực hiện. Tuy nhiên, sử dụng điều hòa như thế nào để cả nhà an toàn, khỏe mạnh là điều không phải ai cũng nắm được. 

Khi sử dụng diều hòa sai cách, cha mẹ sẽ thấy bé bị ảnh hưởng là rõ nét nhất, đặc biệt bé ngoài bị những bệnh liên quan tới đường hô hấp: viêm phổi, viêm phế quản, viêm họng, ho sốt… mà còn khiến cơ thể trẻ mất nước, khô da, khô môi, hệ miễn dịch bị yếu đi. 

Bác sĩ khuyên bậc phụ huynh không nên để nhiệt độ trong phòng quá chênh lệch so với ngoài trời. Nhiệt độ lý tưởng nhất nên ở 27 – 28 độ C. Không nên để bé bị thay đổi nhiệt độ đột ngột. Ví dụ, không cho bé vào phòng bật điều hòa khi đang ở ngoài trời nắng nóng, không cho bé đang ở trong phòng điều hòa đột ngột ra môi trường có nhiệt độ chênh lệch. Việc tiếp xúc đột ngột với nhiệt độ chênh lệch sẽ khiến trẻ dễ sốc, ốm vì chưa thích nghi môi trường. Hạn chế cho bé ngồi trong phòng điều hòa thường xuyên bởi điều này sẽ khiến trẻ bị khô da, mất nước, dẫn tới đau họng. 

Việc vệ sinh máy điều hòa và phòng ốc cũng vô cùng quan trọng, việc làm này sẽ giúp loại bỏ vi khuẩn, nấm mốc lưu trú trong phòng, trong máy điều hòa.  

Khi cho trẻ ngồi trong phòng bật máy điều hòa, cha mẹ cần khuyến khích trẻ uống nhiều nước, nước lọc, nước chanh, nước cam để giảm hiện tượng khô da, mất nước ở trẻ. 

Thêm vào đó, lưu ý đến thân nhiệt của trẻ thường xuyên, thường xuyên kiểm tra lưng bé xem có mồ hôi hay không, việc có mồ hôi lưng không lau kịp trong phòng điều hòa rất dễ khiến bé bị bệnh về hô hấp. Tránh để điều hòa thốc gió thẳng vào mặt bé. 

---

Thời tiết Hà Nội những ngày gần đây rất khắc nghiệt. Nhiều trẻ nhỏ không chịu nổi 

dẫn đến đổ bệnh, còn các mẹ được một phen tá hỏa ôm con tới bệnh viện.

Những sai lầm kinh điển của cha mẹ khi chăm sóc con

Có nhiều sai lầm trong việc chăm sóc con: lo lắng thái quá, bỏ qua việc chăm sóc răng miệng, sai lầm khi làm đẹp cho con...

Lo lắng thái quá

Không tuần nào nhà chị Ngọc (Bạch Mai) không đưa con vào viện. Ban đầu, hàng xóm xung quanh nhà còn hỏi thăm nhưng sau họ ngại chẳng muốn hỏi thêm nhiều nữa. Họ ái ngại nhìn gia đình chị lục đục đưa đứa con bé xíu vào viện vì những lí do không "chính đáng". 

Chị Ngọc được mệnh danh là người mẹ cẩn thận nhất thế giới trong việc chăm sóc con cũng chẳng ngoa, bé hơi ho một chút, tiếng khóc hơi khác thường một chút, ở chân có một vết mẩn đỏ lạ một chút, hay đơn giản là trớ sữa... chị đều tìm đến bệnh viện. 

Bỏ ngoài tai những lời khuyên của người thân, hàng xóm xung quanh rằng "vào viện nhiều đâu có tốt, thậm chí bị nhiễm chéo bệnh", chị vẫn một mực: "Phải hỏi chuyên gia cho chắc". 

Trường hợp của chị Ngọc không phải là cá biệt, mà có rất nhiều bậc phụ huynh đặc biệt là những người lần đầu tiên làm cha làm mẹ đều mang trong mình một tâm thế hoảng loạn. 

Một sự thật là không ai không thể phạm sai lầm trong việc chăm sóc con - đặc biệt là những người lần đầu tiên lên chức cha mẹ (Ảnh minh họa)

Khi thấy con hơi ho hắng, ói mửa, nhiều bậc phụ huynh quýnh cả lên, phản ứng một cách gay gắt, lo lắng thái quá. 

Leon Hoffman - Nhà phân tâm học, giám đốc của Trung tâm trẻ em Pacella, Thành phố New York khẳng định: “Càng lo lắng, cha mẹ càng lãng phí thời gian của mình và con vào những thứ nhỏ nhặt, không cần có”.

Có thể một ngày bé đi tiêu nhiều hoặc ít hơn bình thường, có thể bé khóc dẫn tới phun trớ… tất cả những hiện tượng này là hoàn toàn bình thường. Bậc phụ huynh nên bình tĩnh khi đứng trước những hiện tượng này ở con. Việc hoảng loạn, lo lắng quá mức sẽ khiến tình hình không khá hơn được, ngược lại chúng còn khiến em bé và gia đình thêm mệt mỏi hơn mà thôi.

Sai lầm khi con khóc, cha mẹ lại nghĩ mình đang sai

Nhiều bậc phụ huynh nghĩ rằng khóc là biểu hiện của sự không ổn, không hài lòng từ bé, và điều đó cũng có nghĩa rằng cha mẹ đang làm một điều gì đó sai và họ cần phải sửa chữa ngay. Quan niệm sai lầm của cha mẹ là cứ thấy con khóc thì họ cho rằng mình đang làm sai.

Jennifer Walker, bác sĩ nhi thuộc trụ sở Atlanta chia sẻ: Khóc là hiện tượng tự nhiên và vô cùng bình thường ở trẻ. Đặc biệt ở những trẻ chưa biết nói thì hành động này như một thứ ngôn ngữ để bé giao tiếp với người thân xung quanh. 

Cha mẹ chỉ nên lo lắng, ái ngại khi bé khóc kết hợp với sốt, phát ban, hoặc nôn trớ kéo dài, bạn hãy gọi điện cho bác sĩ nhi khoa của bé càng sớm càng tốt.

Bỏ qua việc chăm sóc răng miệng

Nhiều bậc phụ huynh xem thường việc vệ sinh răng miệng cho con, hoặc nghĩ đến việc này quá muộn. 

Nhà chị Tú (Định Công, Hà Nội) là một ví dụ. Dù ngay từ khi Bún ra đời, chị biết rằng việc làm này rất quan trọng xong sau vài lần tưa lưỡi, bé không chịu hợp tác mà còn cố gắng ho hắng, chị đành chiều lòng con mà bỏ qua giai đoạn này. 

Thế là bây giờ bé Bún tuy đã 2 tuổi nhưng chưa biết đánh răng, tưa lưỡi chỉ 1 vài ngày 1 tuần. Ngoài việc miệng không được thơm tho, bé còn bị viêm lợi khá nặng. 

Theo các chuyên gia y tế, việc làm này là vô cùng sai lầm. Nếu bố mẹ không tạo thói quen cho con bằng việc thường xuyên vệ sinh răng miệng cho trẻ ngay từ nhỏ, càng để lâu, bé càng khó tiếp nhận hoạt động này, bé không giữ cho mình một thói quen giữ gìn vệ sinh răng việc dù bạn có khuyến khích thế nào. 

Trước khi đi ngủ và sau khi ngủ dậy, cha mẹ cần vệ sinh răng miệng cho trẻ, bé dưới 2 tuổi, bạn có thể dùng tưa lưỡi với một chút nước muối để vệ sinh, hơn 2 tuổi, bạn hãy dần cho bé tiếp xúc với bàn chải đánh răng. 

Trước khi ngủ, hạn chế cho bé ăn, điều này sẽ giảm nguy cơ gây sâu răng cho bé khá nhiều. 

Nếu không vệ sinh cẩn thận, bé rất dễ mắc phải các bệnh răng miệng. Bệnh này nếu không được điều trị sớm sẽ gây biến chứng như mất răng sớm, răng mọc lệch, mất sức nhai, ảnh hưởng đến thẩm mỹ; hoặc có thể biến chứng toàn thân gây viêm khớp, viêm màng tim, viêm cầu thận,... 

Làm điệu cho con không đúng cách

Không chỉ ở vùng nông thôn mà ngay cả tại những thành phố lớn, nhiều bà mẹ vẫn giữ quan điểm rằng cắt tỉa lông mi sẽ khiến bé xinh xắn hơn, lông mi dày, đậm nét hơn. Bé Mi - con chị Phương (TP.HCM) là một ví dụ. Với mong ước con xinh xắn như hoa hậu, chị không ngừng vuốt mũi, rồi cắt lông mi cho con. Chị nghĩ rằng khi cắt lông mi của bé thì sau này đôi mắt con sẽ có hàng mi dài và cong vút. 

Thế nhưng chưa thấy lông mi cong ở đâu, chị Phương tá hỏa khi thấy mắt bé có dấu hiệu sưng đỏ, hay dụi mắt, chảy nước mắt. Đưa con đi khám chị mới giật mình khi biết rằng hành động của mình là sai lầm vì việc làm này đã khiến mắt bé bị nhiễm bẩn, nhiễm bụi. 

Ngoài ra, có những bà mẹ vì muốn con trông xinh xắn, đáng yêu hơn đã không ngần ngại trang điểm cho con từ khi còn bé xíu. Việc làm này vô tình khiến làn da non nớt, rất dễ nhạy cảm của bé mang bệnh (dị ứng, viêm, thô sần, ung thư...). Tóm lại, nếu cha mẹ làm đẹp cho con không đúng cách, không đúng lứa tuổi thì điều này vô tình không chỉ làm ảnh hưởng tới sức khỏe mà còn ảnh hưởng tới tâm lý của con. 

---

Dù ăn nhiều, ăn những thực phẩm giàu chất dinh dưỡng nhưng nhiều trẻ vẫn bị còi cọc, thiếu cân... do mẹ chăm sai cách.

Cha mẹ hết sức cảnh giác khi con bị hóc dị vật

Hóc, sặc là tình trạng mà rất nhiều trẻ mắc phải do nuốt các đồ vật hoặc thức ăn và chúng bị mắc ở đường thở. Nhiều khi, do sự chủ quan, sơ suất của cha mẹ, mà đã có rất nhiều trường hợp trẻ bị hóc, sặc dị vật gặp nguy hiểm về tính mạng hoặc tử vong. 

Trẻ hóc, sặc dị vật - nguy hiểm đến tính mạng

Chị Nga ở Ba Đình, Hà Nội đến giờ vẫn còn sợ đứng tim khi nhắc đến sự cố hạt hướng dương. Vụ việc khiến cả gia đình chị bị một phen tá hỏa khi cu H. (13 tháng tuổi) đang ngồi chơi rất ngoan bỗng dưng ho tím tái mặt mũi và có dấu hiệu khó thở. Nhận thấy tình trạng của bé có dấu hiệu nguy hiểm, chị vội vàng đưa con vào Bệnh viện Bạch Mai cấp cứu. Tại đây, sau khi tiến hành sơ cứu cho cháu, các y bác sĩ cho biết bé khó có dấu hiệu khó thở vì bị hóc hạt hướng dương.

Hỏi kỹ về tình hình khi đó, thì chị Nga cho biết, tối hôm trước gia đình có ăn hạt hướng dương và có thể do sơ ý để rơi và H. nhặt được rồi cho vào miệng nuốt chửng. Cũng may do chị phản ứng nhanh khi thấy dấu hiệu bất thường ở con, nên bé H. được sơ cứu kịp thời và không có điều gì đáng tiếc xảy ra.

Hóc dị vật đường thở là một tai nạn rất thường gặp ở trẻ dưới 5 - 6 tuổi (Ảnh minh họa)

Cũng là một trong những phụ huynh từng phải hối hận vì tính chủ quan, chị Lam (Thanh Oai - Hà Nội) vẫn còn nhớ như in cái ngày bế thốc con, chạy vào bệnh viện huyện. Chị cho biết, hôm đó là ngày nghỉ, chồng chị ở nhà nên tranh thủ tháo mấy chiếc quạt ra lau chùi. Thấy con quẩn quanh nghịch mấy con ốc vít của quạt, chị không hề nghĩ đến tình huống con sẽ cho vào miệng và nuốt. Thế nhưng, chỉ ít phút sau đó, chị nghe thấy tiếng chồng hốt hoảng quát con nhè ra rồi anh bế thằng bé lên, dùng tay đỡ cổ và phần cằm của con rồi vỗ bồm bộp vào lưng con. Tuy nhiên, dù anh cố gắng thế nào thì tình hình của thằng bé càng lúc càng xấu. Chị tím tái mặt mày, lúc này chỉ còn biết giằng lấy con rồi cứ thế chạy vào bệnh viện.

Khi tiếp nhận bệnh nhân và nắm rõ được bệnh sử, các bác sỹ đã nhanh chóng cấp cứu, chụp X-quang và mổ nội soi để lấy dị vật đang nằm trong phế quản của bé. Do được cấp cứu kịp thời nên sức khỏe của bé nhanh chóng hồi phục, còn anh chị được một phen "hồn bay, phách lạc".

Nhiều bậc phụ huynh chủ quan cứ ngỡ trẻ nhỏ tuổi mới bị hóc, bị nghẹn, họ không biết rằng trẻ 5 - 6 tuổi cũng có thể trở thành nạn nhân. Vừa qua, cháu T.C (5 tuổi) ở Quãng Ngãi phải nhập viện trong tình trạng toàn thân tím tái, khò khè, mặt mũi đỏ bừng. Tại bệnh viện Nhi Đồng 2, các bác sĩ đã tiến hành nội soi và gắp ra một dị vật nằm ở gốc phế quản trái của bé, đó là một hạt dưa có đường kính 4mm x 3mm. 

Được biết trước đó, bé có ăn dưa hấu cùng cả nhà, sau khi ăn bé không có biểu hiện gì lạ. Nhưng đến sáng hôm sau, bé  tím tái người, khò khè, khó thở. Qua các kết quả xét nghiệm ban đầu, các bác sĩ tại đây quyết định nội soi và phát hiện ra ngay dị vật. Dị vật tuy là một hạt dưa bé xíu nhưng nó đã khiến đường thở phế quản trái của bé bị viêm, sưng to, chảy mủ, dẫn đến nguy hiểm về tính mạng và sức khỏe của trẻ.

Có những nguyên nhân trẻ bị hóc là do sự vô tình của người lớn và bé V. - con của chị Hằng (Tuyên Quang) là một ví dụ. Do bận rộn công việc, sáng chị dạy sớm, đi chợ nấu cháo cả ngày cho con ăn. Hôm đó chị làm cháo lươn cho con nhưng vì vô tình, mải suy nghĩ công việc, chị không để ý nên làm sót một cái xương to ở mang lươn. 

Sau khi xong xuôi đến công ty làm việc, buổi chiều chị giật mình, hoảng loạn khi bà nội bé gọi giật về để đưa con vào viện “nó bị làm sao ấy, không thở được”. Đưa con tới viện, bé đã trong tình trạng thiếu ô xy nặng. Mặc dù được bác sĩ nội soi lấy dị vật ra nhưng bé vẫn bị biến chứng thiếu ô xy lên não, làm bé mất khả năng nhận thức. 

Còn chị Hồng (Bích Câu, Hà Nội) khi nghĩ lại vẫn không khỏi rùng mình, chị kể lại sự việc mình chứng kiến. Hôm đó chị về quê nghe mọi người nói về vụ có trẻ tử vong ngay tại chỗ khi nghịch dại. Chuyện là, có hai bé khoảng 5 - 6 tuổi chơi với nhau, hai bé ăn nhãn rồi thách đố nhau “há miệng ra để em ném hạt nhãn vào xem có trúng không”. Không may mắn, một bé bị ném trúng họng, nghẹt thở và tử vong ngay tại chỗ. 

Không cho trẻ chạy, chơi, nằm trong khi ăn (Ảnh minh họa)

Lưu ý để trẻ không bị hóc dị vật

Hóc dị vật đường thở là một trong những tai nạn cực kỳ nguy hiểm nhưng lại không được cha mẹ thật sự chú ý. Cha mẹ nên cảnh giác, tránh để những đồ vật có kích thước nhỏ trong tầm với của trẻ. Cha mẹ cũng nên thận trọng khi chế biến, lựa chọn thực phẩm cho trẻ ăn. Đối với những loại thực phẩm dễ có nguy cơ khiến trẻ bị hóc thì tuyệt đối không để trẻ tự ý ăn mà cần phải có sự kiểm soát và chế biến hợp lý. 

Một số thực phẩm điển hình mà trẻ dễ bị hóc: Nho, nho khô, nhãn; Các loại hạt (hạt điều, lạc rang, quả óc chó, hạt dẻ, hạt dưa, hạt hướng dương...); Các loại thực phẩm như xúc xích, kẹo cứng, bỏng ngô, cá, lươn...

Khi chế biến đồ ăn cho con, cha mẹ nên cắt đồ ăn thật nhỏ, điều này hạn chế sự nguy hiểm đối với trẻ. Tránh cho bé ăn các loại thực phẩm có nguy cơ cao, những thực phẩm tốt cho sức khỏe như cá, lươn thì cha mẹ nên lưu ý chế biến thật cẩn thận.

Tuyệt đối không được cho trẻ chạy, đùa nghịch hay nằm xuống trong khi ăn.

Những thức ăn có kích thước nhỏ, mềm sẽ an toàn hơn cho bé vì chúng không gây khó khăn cho cổ họng khi nuốt. 

Sơ cứu nhanh khi trẻ bị hóc dị vật

Thực tế, hóc dị vật trong đường thở đã khiến nhiều trẻ bị tử vong hoặc để lại những tai biến nặng nề. Nguy cơ trẻ bị hóc luôn rình rập từ rất nhiều tác nhân khác nhau, chưa kể tới những đồ vật xung quanh mà ngay cả những đồ ăn tưởng chừng như vô hại đều có thể biến thành thứ nguy hiểm có hại cho sức khỏe của bé. 

Việc sơ cứu vô cùng quan trọng, nó ảnh hưởng tới sự sống còn của trẻ chỉ trong gang tấc bởi nếu không sơ cứu kịp thời, dị vật sẽ chèn ép đường thở, chỉ sau 5 phút khiến bé bị ngừng thở.

Trả lời về vấn đề này, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng (Trưởng khoa nhi, bệnh viện Bạch Mai) cho biết, khi trẻ bị hóc dị vật, cha mẹ tuyệt đối không dùng tay móc họng trẻ. Điều này trong nhiều trường hợp sẽ khiến dị vật đi vào sâu hơn, trầy xước họng gây sưng tấy, trẻ càng khó thở hơn. 

Nếu bé tím tái, ngưng thở, cần sơ cứu bằng cách dốc ngược đầu trẻ xuống đất và dùng tay vỗ thật mạnh vào lưng để dị vật đi ra ngoài. Sau đó đưa trẻ đến trạm y tế gần nhất để được xử trí cấp cứu kịp thời. 

Cha mẹ nên dạy bé có thói quen tập trung cao độ khi ăn, tránh cười đùa, chạy nhảy, nằm ăn, và luôn để ý tới bé. 

Tuyệt đối không để bé tự ý bốc đồ ăn khi chưa có sự đồng ý, giám sát của cha mẹ. 

Cha mẹ lưu ý phải tiến hành sơ cứu trẻ ngay, không nên bế bé đi tới viện trong tình trạng tím tái, khó thở bởi nguy cơ tử vong ở bé lúc này rất cao. 

---

Trong rất nhiều tình huống trẻ gặp nạn thì tai nạn trong khi tham giao thông dễ gây nguy hiểm đến tính mạng của bé nhất.