Những đứa con "hai mặt"

Xấu hổ vì con nhát

Nhân dịp đầu Xuân, anh Tuấn (Định Công, Hà Nội) đưa con đi liên hoan đầu năm ở công ty bố. Nhưng anh ái ngại vô cùng khi công tử của anh nhát như cáy.

 

Ở nhà, Long được ông bà bố mẹ chiều chuộng đủ thứ, quát tháo nạt nộ, đanh hanh mọi người là thế nhưng ra đường cu cậu suốt ngày đòi bố mẹ bế, dắt tay mới chịu đi. 

Mất công anh khoe với anh chị em đồng nghiệp là con trai mình đanh đá, ghê gớm “cháu nó có tí tuổi nhưng cũng hoành lắm nhá”, thế mà nay cậu con làm bố ê mặt. 

Các cô các bác ai hỏi gì Long cũng im thin thít, thi thoảng cu cậu còn tụt lại phía sau lưng bố rồi quay mặt đi. Có cô Chi phòng dịch vụ ra ôm bế thốc lên thì Long khóc như cháy nhà. 

Khi mọi người xúm vào trêu bé: “Ô hay anh hùng xó bếp kìa”, bé càng khóc to hơn. 

Mất công anh khoe với anh chị em đồng nghiệp là con trai mình đanh đá, ghê gớm 

“cháu nó có tí tuổi nhưng cũng hoành lắm nhá”, thế mà nay cậu con làm bố ê mặt (Ảnh minh họa)

Cùng cảnh có con nhát như cáy là nhà chị Thoa (Bích Câu, Hà Nội). Chị tâm sự: “Ở nhà bé Mimi ca hát, nhảy múa suốt ngày, còn hay trêu bà nội thế nhưng cứ ra đường hay thậm chí có ai lạ đến chơi nhà là bé chạy tóe khói”. 

Điển hình mấy hôm trước có em Sấu kém Mimi hẳn 1 tuổi sang chơi. Sấu thấy chị đang loay hoay chơi búp bé đẹp, Sấu chạy ra mới sờ vào má bạn búp bê một cái, lập tức Mimi quay ra khóc nức nở mách bà: "Bà ơi, em bé nghịch, em bé nghịch". 

Mimi thì khóc ngon lành trong khi em Sấu điềm nhiên xông vào xoa đầu chị Mimi. 

Gần đây có ông bà ngoại dưới quê lên thăm cháu, vừa nhìn thấy ông bà Mimi đã trốn ngay sau lưng mẹ, mẹ nhắc chào ông bà thì bé chỉ lí nhí trong miệng câu gì đó mà chẳng ai nghe thấy bé nói gì. 

Bảo con biểu diễn một bài cho ông bà nghe thì bé nhất quyết không hát, chỉ len lén nhìn mọi người trò chuyện. 

Ấy thế mà ông bà vừa ra về, Mimi lại "hiện nguyên hình" là một con bé con nghịch như ranh, chạy hết chỗ này tới góc kia, hết nhảy rồi hát hò ầm nhà. 

Dạy con tự tin, bình tĩnh

Chuyên gia tư vấn Hồng Hà cho rằng nhiều bậc phụ huynh cảm thấy thất vọng, xấu hổ vì con nhút nhát, co rúm người khi tiếp xúc với người mới, môi trường mới mặc dù bé ở nhà rất nhanh nhẹn, tháo vát. 

Việc bé nhút nhát là do cha mẹ không biết cách hướng dẫn để bé hòa nhập nhanh. Bố mẹ luôn áp đặt kỳ vọng con phải hòa đồng nhanh với môi trường mới mà không nghĩ rằng chính bản thân người lớn cũng đôi khi cần phải có một thời gian nhất định để hòa nhập chứ chưa nói gì đến con thơ. 

Việc ép con phải hòa đồng vội vã sẽ khiến con lo lắng, sợ hãi, bất an và càng sợ hơn. Điều này nếu lặp đi lặp lại nhiều lần sẽ khiến bé càng ngày càng thu mình vào vỏ ốc, nhút nhát hơn.

Cha mẹ nên hiểu rằng thái độ sợ sệt, nhút nhát của con là điều hết sức bình thường. Bậc phụ huynh nên giúp bé nhanh chóng lấy lại được sự bình tĩnh thông qua những câu giới thiệu, màn chào hỏi, câu chuyện… để bé hình dung trước được nơi mình sắp tới, người mình sắp tiếp xúc là ai. 

Bé Ngân (3 tuổi) - con gái chị Hoa (Võ Thị Sáu, TP HCM) cũng rất nhanh nhẹn, tinh khôn, lém lỉnh, hát múa nhảy nhót suốt ngày. Ai cũng ngỡ bé sẽ hơn hẳn những trẻ khác về “bản lĩnh” ngày đầu đến trường không khóc. Nhưng không, không chỉ 2, 3 hôm mà nguyên một tuần bé khóc lóc, tuyệt thực đòi về nhà, không nói chuyện với cô giáo bạn bè mà chỉ nói suốt một câu "mẹ cơ, mẹ cơ". 

Trong trường hợp này chuyên gia Hồng Hà phân tích rằng các bậc cha mẹ nên năng đưa con đi chơi như thăm nom họ hàng, hàng xóm, giao lưu với bạn bè đồng trang lứa. Một khi đã hiểu rõ mọi việc xung quanh, bé sẽ tự tin thể hiện mình mà không sợ hãi, khóc lóc. 

Nếu định đưa con tới nơi lạ, một môi trường mới như nhà trẻ, cha mẹ nên dành thời gian để trò chuyện tâm tình với con về môi trường đó thú vị như thế nào, có bạn bè thầy cô vui ra sao. Việc giải thích trước sẽ giúp bé mạnh dạn hơn phần nào.

---

Con yêu của bạn chuẩn bị đi học mẫu giáo. Bao nhiêu thứ phải chuẩn bị và lo ngại lớn nhất của bạn là con sẽ khóc khi đến trường?

Con chậm nói, cha mẹ lúng túng ngu ngơ

Mẹ vô tâm khiến con tự kỷ

Ngay khi còn nhỏ, Duy Anh đã tỏ ra là một cậu bé thông minh nhưng vô cùng lầm lỳ, khép kín, lúc nào bé cũng thích chơi tha thẩn một mình. Thế giới của cậu luôn chỉ là tivi và cái tầu hỏa mà bố mua cho. 

Vì bận rộn nên sau khi sinh con, chị Hoa (Đống Đa, Hà Nội) – mẹ của bé trở lại với công việc, tất thảy việc trông nom Duy Anh, chị Hoa dựa hoàn toàn vào cô giúp việc. 

Khi Duy Anh được khoảng 16 tháng, cô giúp việc đôi lần tâm sự với chị nên đưa bé đi khám bởi dường như bé “lờ tịt” với bất kỳ lời nói nào của người khác. Ngoài ra, bé không bao giờ ngồi bô hay để người lớn xi mà phải đóng bỉm, lên giường nằm rồi bé mới ị hay tè được. 

Chị Hoa lại cười xòa và khẳng định không thể nào lại có chuyện đó, xem tivi là một tín hiệu tốt cho thấy bé ham thích tìm hiểu mọi thứ xung quanh mình. 

Mãi đến khi 2,5 tuổi nhưng bé chẳng nói chẳng rằng suốt ngày ngẩn ngơ không chơi một mình thì cũng cắm mặt vào màn hình tivi, những lúc chị tìm cách ôm ấp thì bé nằng nặc từ chối, tránh né, chị mới đưa con đi khám thì đã quá muộn, tại đây, bác sĩ chẩn đoán Duy Anh bị hội chứng tự kỷ. 

Nghe xong, chị òa khóc vì sự vô tâm của mình, chị tự trách bản thân nếu sớm phát hiện ra thì con đâu có khổ như thế này. 

Lên mạng, chị ngỡ ngàng khi những dấu hiệu có ở con “hao hao” với trẻ tự kỷ. Anh chị suy sụp và cấp tốc cho con đi khám (Ảnh minh họa)

Bị điếc bẩm sinh, mẹ tưởng con ngoan, ít nói

Ai nhìn vào nhà chị Thanh Ngọc (Định Công, Hà Nội) cũng khen chị “đẻ khéo” vì bé Khoai xinh xắn lại rất ngoan ngoãn, đáng yêu thế nhưng sau 1 thời gian, chị mới biết cái sự ngoan ngoãn ấy có “vấn đề”. 

“Ngay từ khi mới sinh, cháu đã ngoan ngoãn, ít quấy khóc, không giật mình. Mình cứ ngỡ đó là bình thường, giống gen bố ‘lầm lì ít nói’, vậy mà khi được 18 tháng, tình trạng này vẫn không khá hơn là bao. Dù mình đứng gần gọi và thu hút sự chú ý của bé thế nào, bé vẫn không có biểu hiện gì. Lúc này linh cảm mách bảo sự chẳng lành, đưa con tới khám thì cũng muộn…”, chị vừa khóc vừa tâm sự.

Tại bệnh viện, các bác sĩ chẩn đoán bé bị điếc bẩm sinh mức nặng, khả năng câm là rất lớn. 

Con chậm nói tưởng nhầm thành tự kỷ

Bé Minh Thư – con gái chị Thúy (Tây Hồ, Hà Nội) xinh đẹp như thiên thần. Vì mãi mới được một mụn con nên ai trong nhà cũng chiều chuộng, yêu quý bé.

Nhưng đến 3 tuổi mà con chưa nói được lời nào, thêm vào đó, chiều hôm vừa rồi cô giáo mời chị đến trường vì Thư cào bạn Mạnh rách cả mặt, tóm lại Thư không chơi với ai ở lớp, bé suốt ngày đập phá, quăng đồ chơi, chị đâm lo. Lên mạng, chị ngỡ ngàng khi những dấu hiệu có ở con “hao hao” với trẻ tự kỷ. Anh chị suy sụp và cấp tốc cho con đi khám. 

Nhưng may mắn làm sao bé không bị hội chứng này mà chỉ bị rối loạn cảm xúc và chậm nói mà thôi. 

Khi phát hiện ra có những dấu hiệu lạ về hành vi, ngôn ngữ của con, cha mẹ cần bình tĩnh đưa con tới bệnh viện để thăm khám (Ảnh minh họa)

Cha mẹ cần chú ý tới hành vi của con

Trả lời về vấn đề này, bác sĩ Nguyễn Thị Anh Thư (Khoa Nhi, Bệnh viện Việt Pháp) cho rằng cha mẹ nên chú ý đến hành vi của con, nếu thấy con mình có bất kỳ những dấu hiệu bất thường nào về ngôn ngữ, về phản xạ, hãy nhanh nhất đưa con tới bệnh viện để được các bác sĩ có chuyên môn can thiệp kịp thời. 

Dấu hiệu của trẻ tự kỷ: 

Trên 10 tháng tuổi, bé ngoan, khó ngủ, bé thu mình, không quan tâm đến người khác, một mình mình một thế giới, không thích chơi với bạn cùng lứa tuổi, tránh tiếp xúc tối đa, khó khăn khi tham gia các trò chơi, thích thú khi chơi đồ chơi một cách khác thường, hung hăng, dễ tự làm tổn thương bản thân, không phản ứng với tiếng gọi, ánh mắt đờ đẫn, không biết đáp lại khi có người gọi tên, mất kỹ năng ngôn ngữ hoặc xã hội….

Nguyên nhân gây nên hội chứng này có thể do các yếu tố sinh học hoặc môi trường, hoặc cả hai, bao gồm cả các yếu tố nhiễm khuẩn lúc mang thai, các khiếm khuyết của hệ thống miễn dịch, gen.

Dấu hiệu trẻ bị điếc bẩm sinh:

Trẻ từ 4 tháng tuổi trở lên không có bất kỳ phản ứng nào với âm thanh lạ (dù rất to); không trao đổi ê a, không quay đầu lại với người thân (do bé không nghe được hoặc nghe thấy âm thanh vô cùng nhỏ); phát triển mạnh ngôn ngữ nét mặt, điệu bộ, cử chỉ (vì không thể biểu lộ mình bằng lời nói); bé không thích đập, ném đồ chơi (thường những bé có thính lực tốt, bé sẽ rất thích nghe những âm thanh của những vật phát ra)...

Nguyên nhân khiến bé bị điếc bẩm sinh có thể do di truyền từ người thân trong gia đình; do trong quá trình mang thai và sinh nở người mẹ gặp bất thường (sinh non, đẻ khó, bé bị ngạt trong quá trình ra đời); hoặc do bé bị bệnh viêm tai, viêm màng não, sởi, quai bị…

Bên cạnh đó, có rất nhiều em bé bị mắc bệnh về tâm lý như rối loạn tâm lý, rối loạn hành vi, chậm nói; hay điếc bẩm sinh… bị nhầm là tự kỷ hoặc ngược lại. 

Bác sĩ Anh Thư nhấn mạnh, đúng là những biểu hiện của bệnh tự kỷ và điếc bẩm sinh có sự giống nhau như chậm nói; sống thu mình song những bé tự kỷ không bị điếc, bé vẫn nghe thấy những âm thanh, tiếng ồn phát ra xung quanh mình nhưng bé “lờ đi”, chắc chắn nếu có tiếng động bất ngờ, bé tự kỷ vẫn bị giật mình. 

Còn với em bé không may bị điếc bẩm sinh thì khả năng nghe và phản ứng lại với âm thanh là hoàn toàn không có.

Trẻ chậm nói thường sống khép kín vì không biết chia sẻ thế nào với người khác, hoặc cũng có thể tìm cách “gây hấn” bằng những hành động “cào cấu”, điều này càng dễ bị hiểu lầm là trẻ tự kỷ. 

Tóm lại, cha mẹ cần chú ý tới sự phát triển của con theo từng mốc giai đoạn cụ thể, khi phát hiện ra có những dấu hiệu lạ về hành vi, ngôn ngữ của con, cha mẹ cần bình tĩnh đưa con tới bệnh viện để thăm khám. 

---

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra điếc bẩm sinh ở trẻ 

Những sai lầm kinh điển của cha mẹ khi chăm sóc con

Có nhiều sai lầm trong việc chăm sóc con: lo lắng thái quá, bỏ qua việc chăm sóc răng miệng, sai lầm khi làm đẹp cho con...

Lo lắng thái quá

Không tuần nào nhà chị Ngọc (Bạch Mai) không đưa con vào viện. Ban đầu, hàng xóm xung quanh nhà còn hỏi thăm nhưng sau họ ngại chẳng muốn hỏi thêm nhiều nữa. Họ ái ngại nhìn gia đình chị lục đục đưa đứa con bé xíu vào viện vì những lí do không "chính đáng". 

Chị Ngọc được mệnh danh là người mẹ cẩn thận nhất thế giới trong việc chăm sóc con cũng chẳng ngoa, bé hơi ho một chút, tiếng khóc hơi khác thường một chút, ở chân có một vết mẩn đỏ lạ một chút, hay đơn giản là trớ sữa... chị đều tìm đến bệnh viện. 

Bỏ ngoài tai những lời khuyên của người thân, hàng xóm xung quanh rằng "vào viện nhiều đâu có tốt, thậm chí bị nhiễm chéo bệnh", chị vẫn một mực: "Phải hỏi chuyên gia cho chắc". 

Trường hợp của chị Ngọc không phải là cá biệt, mà có rất nhiều bậc phụ huynh đặc biệt là những người lần đầu tiên làm cha làm mẹ đều mang trong mình một tâm thế hoảng loạn. 

Một sự thật là không ai không thể phạm sai lầm trong việc chăm sóc con - đặc biệt là những người lần đầu tiên lên chức cha mẹ (Ảnh minh họa)

Khi thấy con hơi ho hắng, ói mửa, nhiều bậc phụ huynh quýnh cả lên, phản ứng một cách gay gắt, lo lắng thái quá. 

Leon Hoffman - Nhà phân tâm học, giám đốc của Trung tâm trẻ em Pacella, Thành phố New York khẳng định: “Càng lo lắng, cha mẹ càng lãng phí thời gian của mình và con vào những thứ nhỏ nhặt, không cần có”.

Có thể một ngày bé đi tiêu nhiều hoặc ít hơn bình thường, có thể bé khóc dẫn tới phun trớ… tất cả những hiện tượng này là hoàn toàn bình thường. Bậc phụ huynh nên bình tĩnh khi đứng trước những hiện tượng này ở con. Việc hoảng loạn, lo lắng quá mức sẽ khiến tình hình không khá hơn được, ngược lại chúng còn khiến em bé và gia đình thêm mệt mỏi hơn mà thôi.

Sai lầm khi con khóc, cha mẹ lại nghĩ mình đang sai

Nhiều bậc phụ huynh nghĩ rằng khóc là biểu hiện của sự không ổn, không hài lòng từ bé, và điều đó cũng có nghĩa rằng cha mẹ đang làm một điều gì đó sai và họ cần phải sửa chữa ngay. Quan niệm sai lầm của cha mẹ là cứ thấy con khóc thì họ cho rằng mình đang làm sai.

Jennifer Walker, bác sĩ nhi thuộc trụ sở Atlanta chia sẻ: Khóc là hiện tượng tự nhiên và vô cùng bình thường ở trẻ. Đặc biệt ở những trẻ chưa biết nói thì hành động này như một thứ ngôn ngữ để bé giao tiếp với người thân xung quanh. 

Cha mẹ chỉ nên lo lắng, ái ngại khi bé khóc kết hợp với sốt, phát ban, hoặc nôn trớ kéo dài, bạn hãy gọi điện cho bác sĩ nhi khoa của bé càng sớm càng tốt.

Bỏ qua việc chăm sóc răng miệng

Nhiều bậc phụ huynh xem thường việc vệ sinh răng miệng cho con, hoặc nghĩ đến việc này quá muộn. 

Nhà chị Tú (Định Công, Hà Nội) là một ví dụ. Dù ngay từ khi Bún ra đời, chị biết rằng việc làm này rất quan trọng xong sau vài lần tưa lưỡi, bé không chịu hợp tác mà còn cố gắng ho hắng, chị đành chiều lòng con mà bỏ qua giai đoạn này. 

Thế là bây giờ bé Bún tuy đã 2 tuổi nhưng chưa biết đánh răng, tưa lưỡi chỉ 1 vài ngày 1 tuần. Ngoài việc miệng không được thơm tho, bé còn bị viêm lợi khá nặng. 

Theo các chuyên gia y tế, việc làm này là vô cùng sai lầm. Nếu bố mẹ không tạo thói quen cho con bằng việc thường xuyên vệ sinh răng miệng cho trẻ ngay từ nhỏ, càng để lâu, bé càng khó tiếp nhận hoạt động này, bé không giữ cho mình một thói quen giữ gìn vệ sinh răng việc dù bạn có khuyến khích thế nào. 

Trước khi đi ngủ và sau khi ngủ dậy, cha mẹ cần vệ sinh răng miệng cho trẻ, bé dưới 2 tuổi, bạn có thể dùng tưa lưỡi với một chút nước muối để vệ sinh, hơn 2 tuổi, bạn hãy dần cho bé tiếp xúc với bàn chải đánh răng. 

Trước khi ngủ, hạn chế cho bé ăn, điều này sẽ giảm nguy cơ gây sâu răng cho bé khá nhiều. 

Nếu không vệ sinh cẩn thận, bé rất dễ mắc phải các bệnh răng miệng. Bệnh này nếu không được điều trị sớm sẽ gây biến chứng như mất răng sớm, răng mọc lệch, mất sức nhai, ảnh hưởng đến thẩm mỹ; hoặc có thể biến chứng toàn thân gây viêm khớp, viêm màng tim, viêm cầu thận,... 

Làm điệu cho con không đúng cách

Không chỉ ở vùng nông thôn mà ngay cả tại những thành phố lớn, nhiều bà mẹ vẫn giữ quan điểm rằng cắt tỉa lông mi sẽ khiến bé xinh xắn hơn, lông mi dày, đậm nét hơn. Bé Mi - con chị Phương (TP.HCM) là một ví dụ. Với mong ước con xinh xắn như hoa hậu, chị không ngừng vuốt mũi, rồi cắt lông mi cho con. Chị nghĩ rằng khi cắt lông mi của bé thì sau này đôi mắt con sẽ có hàng mi dài và cong vút. 

Thế nhưng chưa thấy lông mi cong ở đâu, chị Phương tá hỏa khi thấy mắt bé có dấu hiệu sưng đỏ, hay dụi mắt, chảy nước mắt. Đưa con đi khám chị mới giật mình khi biết rằng hành động của mình là sai lầm vì việc làm này đã khiến mắt bé bị nhiễm bẩn, nhiễm bụi. 

Ngoài ra, có những bà mẹ vì muốn con trông xinh xắn, đáng yêu hơn đã không ngần ngại trang điểm cho con từ khi còn bé xíu. Việc làm này vô tình khiến làn da non nớt, rất dễ nhạy cảm của bé mang bệnh (dị ứng, viêm, thô sần, ung thư...). Tóm lại, nếu cha mẹ làm đẹp cho con không đúng cách, không đúng lứa tuổi thì điều này vô tình không chỉ làm ảnh hưởng tới sức khỏe mà còn ảnh hưởng tới tâm lý của con. 

---

Dù ăn nhiều, ăn những thực phẩm giàu chất dinh dưỡng nhưng nhiều trẻ vẫn bị còi cọc, thiếu cân... do mẹ chăm sai cách.