10 cách cải thiện hệ thống miễn dịch của bé

1. Uống nhiều nước

Uống nhiều nước giữ cho màng nhầy mũi ẩm, trở thành một lá chắn quan trọng bảo vệ cơ thể chống lại vi khuẩn. Các mẹ nên rèn luyện cho trẻ thói quen uống nhiều nước và chuẩn bị cho trẻ một chai nước để chúng có thể mang theo thường xuyên khi ra ngoài.

2. Không cần phải quá sạch sẽ     

Hệ thống miễn dịch có chức năng chống lại các bệnh truyền nhiễm. Sự hình thành ban đầu của bệnh sẽ được bộ nhớ miễn dịch ghi lại, nên nếu nó xuất hiện trở lại sẽ nhanh chóng bị hệ miễn dịch phá hủy. Nếu nhà bạn quá sạch sẽ, cơ thể trẻ sẽ không có cơ hội trải giai đoạn bị bệnh - yếu tố để cơ thể sản xuất kháng thể. Mặt khác khi chỉ quen ở trong môi trường quá an toàn, cơ thể trẻ sẽ khó chống đỡ lại khi tiếp xúc với môi trường khác. Như thế sẽ làm giảm sức đề kháng, có thể dẫn đến dị ứng và rối loạn miễn dịch.

 

Quá sạch sẽ không tốt cho sức khỏe, nhưng cha mẹ vẫn phải đào tạo các thói quen sức khỏe cơ bản cho trẻ, đặc biệt là thói quen rửa tay sau khi đi vệ sinh nhé.

3. Giấc ngủ đầy đủ    

Khi ngủ não bộ của trẻ sẽ được được kích hoạt ở mức tối đa do các hormone tăng trưởng được phóng thích. Giấc ngủ không chỉ giúp trẻ lên cân mà còn tăng chiều cao (1/2mm chiều dài trong vài tháng đầu tiên). Bên cạnh đó, giấc ngủ đủ và sâu còn giúp trẻ có một hệ miễn dịch mạnh hơn, trẻ vui vẻ và khỏe hơn.

Các bác sỹ nhi khoa khuyến cáo các mẹ nên cho trẻ, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi, ngủ ít nhất 8 tiếng mỗi ngày để tạo điều kiện cho hệ miễn dịch hoạt động tốt nhất.

4. Thảo luận với trẻ về khả năng chữa bệnh của cơ thể

Hãy để con trẻ biết cơ thể có cơ chế tự chữa bệnh. Trẻ sẽ học được cách tin tưởng bản năng cơ thể, trở nên không quá phụ thuộc vào thuốc. Một kết quả nghiên cứu cho thấy, nếu các bậc cha mẹ thường thảo luận về các bệnh tật với trẻ, đồng thời nhấn mạnh những điểm yếu của chúng sẽ giúp trẻ biết lo lắng hơn nhưng cũng chủ động hơn trong việc đối mặt với bệnh tật.

5. Tiếp xúc với các trẻ khác

Theo kết quả nghiên cứu công bố trong Tạp chí Y học New England, trẻ em dưới 13 tuổi nếu được tiếp xúc thường xuyên với các trẻ khác giảm một nửa nguy cơ mắc bệnh hen suyễn trong tương lai. Trong đó cũng chỉ ra rằng, thông qua tiếp xúc với các trẻ khác, tiếp xúc với tác nhân gây bệnh có thể kích thích phản ứng miễn dịch của trẻ, giúp tăng cường hệ thống miễn dịch.

6. Ăn ít đường

Một số chuyên gia nói rằng chế độ ăn uống quá nhiều đường sẽ ảnh hưởng đến chức năng miễn dịch của các tế bào bạch huyết. Vì thế, ngay từ khi con còn bé, cha mẹ hãy tập cho con thói quen ăn uống ít đường.

7. Bổ sung các axit béo thiết yếu

Các axit béo thiết yếu cung cấp các thành phần quan trọng, cũng như quyết định tính lưu động và linh hoạt của màng tế bào. Thêm vào đó, chúng cũng rất quan trọng đối với các tế bào miễn dịch. Cơ thể có thể tổng hợp các axit béo đó từ thực phẩm tự nhiên, bao gồm cả hải sản, trái cây, rau củ, cá biển sâu (như cá hồi, cá trích, cá mòi) quả óc chó, hạnh nhân, dầu hạt lanh, dầu hướng dương…

Lưu ý là một số loại dầu như dầu hạt lanh cần tránh chiên ở nhiệt độ cao, tốt nhất là thêm chúng trực tiếp vào đồ ăn cho trẻ để bảo đảm giữ được các chất dinh dưỡng.

8. Tạo môi trường an toàn cho bé vận động

Giáo sư David Nieman, trường Đại học Appalachian của Mỹ cho biết, vận động đều đặn hàng ngày có tác dụng tăng cường hệ miễn dịch. Trong khi vận động, tế bào miễn dịch di chuyển nhanh hơn và hả năng đối kháng với vi trùng cũng tốt hơn. Sau khi vận động, hệ miễn dịch thường trở lại tình trạng bình thường trong vòng vài giờ.

Trong quá trình vận động, bé sẽ tiếp xúc với những loại bụi mới và các tác nhân gây dị ứng mới, cơ thể bé sẽ tự phản ứng, hệ miễn dịch sẽ phát triển, loại bỏ vi khuẩn gây hại ra khỏi cơ thể, từ đó tăng cường khả năng chống lại vi khuẩn của cơ thể.

9. Mát-xa cho bé giúp tăng cường hệ miễn dịch

Các nghiên cứu cho thấy những trẻ được cha mẹ mát-xa thường xuyên sẽ ít mắc bệnh và ít khóc hơn. Ngoài tác dụng thư giãn, mát-xa còn giúp cả thiện hệ tuần hoàn, kích thích hệ miễn dịch.

Mát-xa còn có tác dụng làm giảm đau và giảm triệu chứng của một số bệnh thường gặp.
Trước khi thực hiện việc này, các mẹ nên vệ sinh tay sạch sẽ, cắt móng tay ngắn để tránh tổn hại làn da mỏng manh của bé.

10. Chế độ dinh dưỡng hợp lý

Chế độ dinh dưỡng hợp lý (cân đối, đầy đủ, đa dạng thực phẩm để có đủ các thành phần dinh dưỡng trong chế độ ăn) giúp tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ. Trẻ nhỏ nên được bú sữa mẹ đến 2 tuổi.

Nên chọn trái cây giàu sinh tố như: cam, xoài, lê, đu đủ, nho… và cho bé ăn bằng cách ép lấy nước cốt. Đối với rau củ, bổ sung các loại thực phẩm có lợi cho sức khỏe như: bí đỏ, các loại đậu, súp lơ, cà chua, rau ngót… kết hợp thịt, cá, trứng trong khẩu phần ăn sẽ cung cấp thêm vitamin A, B9, B6, B12, kẽm, selen làm tăng cường hệ miễn dịch cho bé.

Bên cạnh đó, bố mẹ cũng nên cho trẻ ăn thêm sữa chua để giúp bé cân bằng lượng axit trong dạ dày, thúc đẩy hệ miễn dịch của bé hoạt động tốt hơn.

---

Che miệng khi hắt hơi, không uống chung cốc hay đội mũ khi đi ra ngoài là những thói quen cực đơn giản cha mẹ có thể dạy con để có một sức khỏe tốt.

7 điều giúp mẹ bầu đẹp rạng ngời trong mùa đông

1. Mặc ấm

Bạn đừng nghĩ rằng thân nhiệt của bà bầu lúc nào cũng nóng mà chủ quan mặc phong phanh nhé! Trên thực tế thì sức đề kháng của bạn lúc này rất yếu nên càng dễ mắc các bệnh mùa đông như cúm, cảm lạnh và các bệnh liên quan đến đường hô hấp.

Nếu bạn là một bà mẹ thời trang, muốn mình đang bầu bí nhưng vẫn phải thật xinh đẹp thì lời khuyên dành cho bạn là hãy mặc áo nhiều lớp thay vì khoác lên người 1-2 chiếc áo dày sụ và to đùng. Mặc nhiều áo mỏng tốt hơn là mặc một chiếc áo dày là nguyên tắc giữ ấm cho cả bà bầu và trẻ em. Điều này cũng dễ dàng giúp bạn điều chỉnh thân nhiệt khi cảm thấy quá nóng.

Đừng quên giữ ấm bàn chân dù bạn ở trong nhà hay khi đi ra ngoài. Tất ấm và một đôi giày thoải mái, vừa chân là điều quan trọng giúp mẹ bầu giữ gìn sức khỏe trong tiết trời lạnh giá.

2. Ngủ dậy sớm

Việc chui ra khỏi chăn ấm vào buổi sáng mùa đông khi tiết trời trên dưới 10 độ là một điều khó khăn đối với người thường và mẹ bầu thì càng ngại hơn. Nhưng đừng ngủ nướng bởi càng ở trong chăn lâu thì cơ thể bạn càng cảm thấy mệt mỏi và uể oải.

Vì thế, hãy ngồi dậy, tung chăn ra, mặc ấm và hít thở không khí trong lành của buổi sáng. Sau đó hãy chuẩn bị cho cả bạn và thai nhi một bữa sáng thật giàu dinh dưỡng để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và con. Đối với người bình thường, việc bỏ qua bữa sáng đã là điều không nên, với mẹ bầu, điều đó càng tuyệt đối không nên.

3. Đừng lười tắm

Đừng vì lạnh quá mà lười tắm nhé vì tắm nước ấm cũng là một cách tuyệt vời để thư giãn và chăm sóc cho các bà bầu rất tốt. Bác sĩ Lê Thị Kim Dung (Trưởng khoa Sản, Trung tâm Y khoa Thái Hà) khuyên các mẹ bầu không nên tắm nước quá nóng trong mùa đông, nên sử dụng nước ấm vừa đủ từ 35-37 độ để tắm.

Và các mẹ bầu lưu ý thời gian tắm chỉ nên dưới 20 phút mỗi lần tránh cảm cúm.

4. Rửa tay với xà phòng

Rửa tay thường xuyên với xà phòng giúp mẹ bầu phòng tránh được các bệnh về hô hấp và tiêu hóa. Tuy nhiên, các mẹ nên chọn những loại xà phòng dịu nhẹ để tránh khô da.

5. Uống nhiều nước

Nước rất cần thiết cho quá trình lưu thông máu để nuôi bào thai trong bụng. Vì vậy mẹ bầu nên ý thức tầm quan trọng của việc cung cấp đủ nước cho cơ thể.

Bên cạnh đó, vào mùa đông da thoát nước nhiều hơn nên mẹ bầu luôn chú ý uống nước để da dẻ giữ được độ đàn hồi, tránh nứt nẻ và đặc biệt là để phòng tránh tình trạng rạn da.

Mọi người rất thông cảm với bạn vì cảm giác buồn đi tiểu thường xuyên khi mang thai, nhưng đừng vì thế mà lười uống nước nhé! Hãy giữ cho mình một sức khỏe và vẻ đẹp khi đang bầu bí. Và nên nhớ là phải uống nước ấm để tránh viêm họng, mẹ bầu nhé!

6. Bổ sung vitamin

Đừng bỏ qua việc uống thuốc bổ mỗi ngày. Bởi nó không chỉ cung cấp dưỡng chất cần thiết cho bạn và em bé mà còn giúp hai mẹ con có sức đề kháng tốt hơn trong mùa đông.

7. Ăn nhiều chất xơ

Mẹ bầu vốn dĩ đã hay bị táo bón, vào mùa đông lại vận động ít hơn nên khả năng bị táo bón lại càng cao. Vì vậy hãy bổ sung vào thực đơn của mình nhiều chất xơ và hoa quả để ngăn chặn tình trạng này xảy ra.

Thức ăn nhiều dầu mỡ, bột đường cũng khiến mẹ bầu khó tiêu, tăng đường huyết và tăng cân quá mức cần thiết. Do đó hãy hạn chế những thứ này trong khẩu phần ăn nhé!

---

Với bài tập siêu đơn giản này, mẹ bầu nào lười tập thể dục nhất cũng sẽ không còn ngại.

Những cách cực hay "thổi bay" ốm nghén

Các nghiên cứu cho thấy sự thay đổi về thể chất và nội tiết tố trong thời gian mang thai sẽ khiến bạn trở nên mệt mỏi. Lượng đường trong máu thấp là nguyên nhân khiến bạn sợ những mùi quá nặng và dễ buồn nôn.

Chia nhỏ bữa ăn...

Một số phụ nữ thì bị nghén nhiều, nhưng một số khác thì chỉ bị vào buổi sáng. Nguyên nhân là khi đó lượng đường trong máu thấp nhất. Tuy nhiên, triệu chứng này sẽ không kéo dài quá lâu.

Uống đủ nước.

Hầu hết phụ nữ, tình trạng ốm nghén sẽ biến mất ở tuần thứ 12 đến 14. Nhưng một số người có thể kéo dài trong suốt thai kỳ.

Ăn một chút gừng hoặc những thứ làm từ gừng.

Khoảng 1% phụ nữ mang bầu bị nghén rất nặng, nghĩa là nôn hết toàn bộ thức ăn nạp vào cơ thể. Với chứng nghén này, bạn cần tới khám bác sĩ đề điều trị chứng mất nước.

Cho vài lát chanh vào cốc nước lọc để uống.

Bạn có thể yên tâm là ốm nghén không gây hại cho thai nhi. Em bé sẽ hấp thụ chất dinh dưỡng từ tất cả thực phẩm mà bạn ăn. Ốm nghén cũng không có nghĩa là thai nhi có vấn đề, ngược lại, nó cho thấy bạn có một em bé khỏe mạnh, bạn cũng không còn lo lắng tới nguy cơ sảy thai.

Tinh dầu quýt.

Ngủ đủ giấc.

Video dưới đây sẽ hướng dẫn mẹ bầu những cách có thể "thổi bay" ốm nghén:

---

Nói về chuyện ốm nghén thì mỗi “bà bầu” lại có những câu chuyện bi hài rất khác nhau, trong đó “nghén sex”, “nghén chồng” là những chuyện vô cùng độc đáo.

8 cách để con bạn không bao giờ đau ốm

1. Uống nhiều nước

Uống nhiều nước là một trong những cách giúp nâng cao hệ miễn dịch cho trẻ nhỏ. Nước trong cơ thể có tác dụng chống lại sự phát triển của vi khuẩn có hại. Khi trẻ ở độ tuổi đi học, cha mẹ cũng nên trang bị cho trẻ một chai nước để mang theo bên mình. Hình thành cho con thói quen uống nhiều nước ngay từ khi còn nhỏ là sẽ giúp bảo vệ sức khỏe của con.

2. Sạch quá chưa hẳn đã tốt

Hệ thống miễn dịch trong cơ thể có tác dụng chống lại các căn bệnh truyền nhiễm. Tuy nhiên, nếu môi trường bé sống là môi trường quá sạch sẽ và vô khuẩn thì sức đề kháng của cơ thể sẽ tự động giảm đi dẫn đến sự rối loạn hệ miễn dịch.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã cảnh báo về vấn đề các sản phẩm sạch kháng khuẩn sẽ gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng. Tuy nhiên, nói như vậy không có nghĩa là cha mẹ cho phép trẻ được ăn ở không sạch sẽ. Hãy tạo cho con thói quen rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn.

3. Ngủ đủ giấc

Ngủ không đủ giấc sẽ tạo điều kiện cho các loại virus phát triển. Các chuyên gia sức khỏe cho rằng, mỗi ngày trẻ em nên ngủ từ 8 đến 10 tiếng. Nếu con ngủ ban đêm không đủ giấc thì cha mẹ nên để con ngủ thêm một giấc ngủ ngắn trong ngày.

4. Để con tin tưởng vào sức khỏe của cơ thể

Quá lo lắng và vội vàng cho con dùng các loại thuốc khi trẻ mới chớm sổ mũi hay ho nhẹ không phải là cách tốt để bảo vệ con. Thực tế, mẹ nên để trẻ hiểu về cơ thể và biết rõ khi nào mình cần phải dùng đến thuốc ngay từ khi trẻ được 10 tuổi trở lên. Bạn đừng nghĩ rằng con còn nhỏ thì không biết được điều đó. Nhấn mạnh điểm yếu về sức khỏe sẽ chỉ làm cho con cảm thấy lo lắng hơn chứ không có tác dụng trong việc chữa bệnh.

5. Tiếp xúc với bạn bè cùng lứa

Theo nghiên cứu công bố trong "Tạp chí Y học New England” vào năm 2000 thì trẻ em dưới 13 tuổi thường xuyên tiếp xúc, chơi với bạn bè cùng lứa sẽ giảm được một nửa nguy cơ mắc bệnh hen suyễn trong tương lai. Việc tiếp xúc với trẻ đồng lứa sẽ giúp tăng cường hệ miễn dịch và giảm cơ hội phản ứng với các chất dây dị ứng.

6. Bổ sung các acid béo thiết yếu cho cơ thể trẻ

Acid béo giúp cung cấp các thành phần quan trọng của màng tế bào giúp nâng cao chế độ miễn dịch của các tế bào miễn dịch. Acid béo tự nhiên có nhiều trong hải sản, trái cây, cá hồi, cá trích, cá mòi, quả óc chó, hạnh nhân và các loại hạt khác như hạt lanh dầu, dầu hướng dương, dầu cây rum.

7. Ăn nhiều rau xanh và trái cây

Chế độ ăn nhiều rau xanh và tái cây sẽ giúp cung cấp vitamin và tăng cường sức đề kháng của trẻ.

8. Giảm ô nhiễm

Môi trường sống ô nhiễm là một trong những nguyên nhân khiến hệ miễn dịch suy yếu. Chính vì vậy, để sức khỏe của con được đảm bảo thì cha mẹ nên mở cửa thông gió ít nhất hai lần mỗi ngày. Buổi sáng từ 9h đến 11h và buổi chiều từ 3h đến 5h.  

Ngoài ra, mẹ nên thường xuyên đưa con đến công viên, nơi có nhiều cây xanh để hít thở không khí trong lành. Để con tham gia các hoạt động ngoài trời cũng là cách giúp nâng cao hệ miễn dịch của trẻ nhỏ. Hơn nữa, cha mẹ tốt nhất là không nên hút thuốc trước mặt hoặc trong phòng của trẻ nhỏ.

---

Những thói quen sức khỏe dưới đây cha mẹ nhất thiết phải dạy con.

Giúp mẹ chăm bé khi bị cảm lạnh trong mùa hè

Trong thời tiết mùa hè nắng nóng, việc làm mát cho các bé được bố mẹ đặc biệt quan tâm. Tuy nhiên, do bất cẩn hoặc thiếu kinh nghiệm từ việc sử dụng máy điều hòa nhiệt độ hay quạt gió không đúng cách dẫn đến việc không chú ý thấm mồ hôi ở lưng bé, rất nhiều trường hợp các bậc cha mẹ đã vô tình khiến bé bị cảm lạnh ngay giữa tiết trời nóng bức.

Dưới đây sẽ là những lời khuyên giúp cha mẹ nhanh chóng “xóa sổ” cơn cảm lạnh trong mùa hè cho bé, bao gồm cách xử lý nghẹt mũi và cả những dấu hiệu cần sự can thiệp của các bác sĩ.

Nếu con bạn còn quá bé (dưới 3 tháng tuổi), hãy gọi cho bác sĩ khi bé có dấu hiệu cảm lạnh. (Ảnh minh họa)

- Luôn có sẵn các vật dụng y tế cần thiết cho bệnh cảm lạnh trong tủ thuốc gia đình: nước muối sinh lý để nhỏ mũi, dụng cụ hút mũi, thuốc hạ sốt, nhiệt kế, máy tạo độ ẩm.

- Nếu con bạn còn quá bé, dưới 3 tháng tuổi, hãy gọi cho bác sĩ khi có dấu hiệu đầu tiên của cảm lạnh, chẳng hạn như chảy nước mũi, ho, hoặc sốt.

- Đối với trẻ lớn hơn, bạn nên gọi cho bác sĩ nếu bé bị sốt cao, mất nước, ngày càng ho nặng hoặc khó thở, hoặc các triệu chứng nhẹ nhưng kéo dài hơn một tuần.

- Giúp em bé của bạn hít thở dễ dàng bằng cách sử dụng nước nhỏ mũi để vệ sinh bên trong mũi, và dùng các thiết bị hút mũi khác để làm sạch dịch nhầy từ mũi nghẹt của bé.

- Khi bé bị nghẹt mũi, tư thế ngủ tốt cho bé là phần đầu được nâng cao lên một chút. Hãy đặt thêm khăn dưới gối của bé để chỉnh độ cao phù hợp cải thiện giấc ngủ cho bé trong khi bị cảm lạnh.

- Xử lý không khí khô trong phòng bằng máy tạo độ ẩm, cách này có tác dụng loại bỏ chất nhày và giảm bớt tắc nghẽn trong mũi bé.

- Các mẹ nên cho bé bú sữa nhiều hơn, uống nước nhiều hơn khi bé bị cảm lạnh.

- Trong khi chữa cảm lạnh cho bé, người mẹ cũng phải chú ý đến việc tự bảo vệ sức khỏe của chính mình bằng cách rửa tay thường xuyên để tránh nhiễm vi trùng từ bé hay ngược lại.

Hãy đưa bé đến gặp bác sĩ khi có những dấu hiệu nghiêm trọng hơn. (Ảnh minh họa)

Có thể các bà mẹ sẽ gặp phải khó khăn để phân biệt giữa một cơn cảm lạnh thông thường - làm cho bé của bạn mệt mỏi nhưng không nguy hiểm - với một căn bệnh thực sự nghiêm trọng hơn.  

Đầu tiên là xem liệu con có bị sốt không, các bác sĩ nhi khoa còn khuyên cần chú ý đến ba điều sau đây sẽ giúp các mẹ tự đánh giá mức độ nghiêm trọng đối với sức khỏe của bé:

- Quan sát biểu hiện của bé: một đứa trẻ ngủ li bì hoặc khóc gắt là những dấu hiệu thường thấy khi bị ốm nhưng nếu một trong những biểu hiện này trở nên trầm trọng, kéo dài thì là lúc bạn không nên chủ quan mà hãy xin lời khuyên của bác sĩ.

- Theo dõi nhịp thở của trẻ: khi ốm, nhịp thở của trẻ có thể không đều, khó khăn hoặc gấp hơn bình thường. Một cách làm không gây ảnh hưởng gì tới bé đó là hãy theo dõi hơi thở của bé.

Đơn giản là bạn chỉ cần sử dụng một chiếc đồng hồ để bấm xem bé thở bao nhiêu nhịp trong 10 giây, sau đó hãy nhân con số đó với 6, bạn có thể cung cấp được cho bác sĩ xem nhịp thở của bé là bao nhiêu lần trong một phút. (Trung bình một em bé mới sinh khỏe mạnh thở từ khoảng 50 hay 60 nhịp mỗi phút, và 30 tới 40 nhịp mỗi phút với trẻ lớn hơn).

- Mặc dù bạn có thể không ép bé ăn khi bé bị ốm nhưng uống nước là việc phải làm để bé giữ được lượng nước cần thiết cho cơ thể. Trong thời gian 24 giờ, lượng nước cần cho cơ thể cuả một em bé nặng 4,5kg là khoảng 450ml.

Tương ứng như thế, cơ thể một em bé nặng 9kg sẽ cần được cung cấp khoảng 900ml mỗi ngày. Có nghĩa là trung bình 100ml nước /kg cân nặng.

Trong trường hợp bé không chịu uống nước hay sữa trong nhiều giờ liên tiếp, bạn cần gọi cho bác sĩ để có tư vấn kịp thời.

---

Một vài lời khuyên sau đây sẽ giúp mẹ phòng cảm lạnh mùa hè cực hiệu quả cho bé.

Tất tần tật về phù chân mẹ bầu nên biết

Phụ nữ mang thai lần thứ hai trở đi dễ bị phù chân hơn là mang thai lần đầu. Nếu bà mẹ mang thai có bệnh suy tĩnh mạch trước đó, thì tình trạng suy tĩnh mạch trong thai kỳ sẽ trở nên nặng hơn, có thể bị nổi tĩnh mạch ngoằn ngoèo.

1. Nguyên nhân gây chứng phù chân ở bà bầu

Bàn chân là nơi thường bị sưng phù nhất? Nguyên do vì chân ở khá xa trái tim, máu từ các động mạch quay trở lại tim cũng mất thời gian lâu nhất, dẫn đến tích tụ chất lỏng ở phần chân quá mức, hệ quả là xuất hiện chứng phù nề.

Theo nghiên cứu của các nhà y học thì có 3 nhóm nguyên nhân chính gây ra chứng phù nề:

- Nhóm những yếu tố làm cản trở máu chảy về tim: Mặc đồ quá chật; Có thai và thai lớn; Chơi các môn thể thao nặng làm gia tăng áp lực trong ổ bụng hay trong lồng ngực như tập tạ, khiêng vác nặng; Ho nhiều và ho lâu trong các bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính; Táo bón thường xuyên là nguyên nhân thường gặp ở người lớn tuổi; Ngồi lâu hoặc ngồi bắt chéo chân ở nhân viên văn phòng; Dư cân và béo phì.

- Những yếu tố làm giãn thành tĩnh mạch: Các loại nội tiết tố của phụ nữ có trong thuốc ngừa thai, trong lúc mãn kinh và trong thai kỳ; Chất cồn có trong rượu, bia nếu người phụ nữ uống quá bia rượu quá nhiều; Hơi nóng và ẩm ở các gia đình sử dụng máy sưởi bằng hơi nước trong mùa đông.

Phù có thể là triệu chứng của tiền sản giật, vì vậy mẹ bầu cần lưu ý. (Ảnh minh họa)

- Những yếu tố làm ảnh hưởng đến hoạt động bơm máu của cơ vùng chân: Bệnh nhân phải đứng làm việc hoặc ngồi lâu trong một thời gian dài; Thói quen mang giày cao gót ở phụ nữ; Bệnh nhân bị liệt chân do tai biến mạch máu não hay do các bệnh về thần kinh;

Như vậy ở những phụ nữ có thai có hai yếu tố quan trọng gây ra phù chân, đó là: sự cản trở máu trở về tim do có thai, càng về những tháng cuối thai nhi sẽ lớn dần làm tăng áp lực trong ổ bụng và tạo nên một lực ép khá lớn lên các tĩnh mạch vùng chậu làm cho máu khó chảy trở về tim được.

Một yếu tố khác cũng khá quan trọng đó là sự rối loạn của các nội tiết tố trong thời kỳ mang thai cũng làm giãn thành tĩnh mạch, góp phần vào sự ứ trệ tuần hoàn và làm máu về tim khó khăn hơn. Hai yếu tố này làm máu ứ trệ trong lòng của tĩnh mạch chân, tăng áp lực trong lòng tĩnh mạch và thoát dịch ra ngoài gây phù. Nếu không được điều trị kịp thời càng gần đến ngày sinh thai phụ càng bị phù nhiều hơn và các van tĩnh mạch cũng như hệ thống tĩnh mạch chi dưới bị suy giãn ra và không hồi phục ngay cả sau khi sinh.

2. Làm thế nào để giảm phù chân khi mang thai?

- Trước tiên, phải đảm bảo cung cấp nguồn đạm cho cơ thể. Mỗi ngày mẹ bầu nên ăn đủ lượng thực phẩm giàu protein chất lượng cao, chẳng hạn như thịt, cá, tôm, trứng, sữa, các thực phẩm động vật và các loại đậu... Thai phụ để phòng tránh thiếu sắt, nên chú ý ăn gan động vật từ 2 – 3 lần/ tuần để bổ sung sắt.

- Bạn có thể làm giảm bớt áp lực lên các tĩnh mạch bằng cách nằm nghiêng về một phía. Vì tĩnh mạch chủ ở phía bên phải cơ thể, nên nằm nghiêng về phía bên trái giúp làm giảm áp lực. Khi ngủ, đặt gối để kê chân cũng là một giải pháp xoa dịu và giảm chứng phù chân hiệu quả.

- Hãy tranh thủ gác chân bất cứ khi nào có thể để giúp đôi chân được nghỉ ngơi. Tại nơi làm việc, có thể để một chồng sách dưới gầm bàn để gác chân. Không nên ngồi bắt chéo chân hoặc ngồi đè lên mắt cá chân. Ngoài ra, thai phụ nên thường xuyên duỗi thẳng chân mỗi khi ngồi và tranh thủ làm động tác “duỗi thẳng”, đầu tiên đặt gót chân xuống và nhẹ nhàng nhấn chân xuống để làm căng các cơ bắp, xoay xoay cổ chân và ngọ nguậy các ngón chân.

- Hãy thường xuyên thay đổi tư thế bằng cách ngồi hoặc đứng. Tập thể dục vừa phải, đều đặn (đi bộ, bơi, hoặc đi xe đạp) sẽ giúp máu lưu thông dễ dàng xuống các chi dưới. Bạn có thể tham gia lớp tập thể dục dưới nước, vì ngâm mình trong nước có thể tạm thời giúp làm giảm sưng, đặc biệt ở mực nước gần đến vai bạn.

- Thai phụ nên lựa chọn những đôi giầy thoải mái vừa vặn với những chỗ sưng của bàn chân. Không nên mang tất quá chật, bó vào mắt cá chân và bắp chân. Hãy dùng loại tất cao cổ dành cho bà bầu. Vào buổi sang hãy mang chúng trước khi xuống khỏi giường để máu không thể tụ lại phần mắt cá chân của bạn.

Ngồi kê chân là cách để giảm bớt tình trạng phù nề ở phụ nữ mang thai. (Ảnh minh họa)

- Mẹ bầu không nên nhịn tiểu vì nước tiểu trữ trong bàng quang cũng làm tăng mức độ sưng phù.

- Hạn chế ăn mặn vì nó làm tăng áp lực lên thận. Khi bị sưng phù bạn nên lựa chọn những thức ăn dễ tiêu, không ăn thức ăn đầy hơi (như gạo nếp, khoai lang, hành tây, khoai tây, vv), để đảm bảo không gây đầy hơi, lưu thông máu kém sẽ làm tăng phù nề.

- Vào ban đêm trước khi đi ngủ, mẹ bầu có thể ngâm chân nước nóng. Điều này không chỉ có lợi cho giấc ngủ mà còn thúc đẩy tuần hoàn máu.

Sưng phù bình thường trong thai kỳ thường chỉ liên quan đến phần chân và đôi khi là bàn tay, với những trường hợp này, nếu nghỉ ngơi hợp lý, các dấu hiệu sưng sẽ giảm dần. Tuy nhiên nếu bạn bị sưng phù lâu ngày, dù đã nghỉ ngơi mà vẫn không giảm bớt, thậm chí kèm theo đau đầu, rối loạn thị giác, mờ mắt, đau bụng thì tình hình trở nên rất nguy hiểm và bạn phải tới gặp bác sĩ càng sớm càng tốt. Bởi hiện tượng sưng phù cũng là một tín hiệu của tiền sản giật. Tiền sản giật là một hội chứng của cao huyết áp trong thai kỳ và có thể trở nên nghiêm trọng nếu không được điều trị.

---

Phù và tê chân là rắc rối rất nhiều mẹ bầu gặp phải trong thai kỳ. 4 động tác mát-xa chân dưới đây sẽ là "liều thuốc" tốt cho mẹ bầu nào gặp phải khó chịu này.

Tất tần tật những điều về rạn da mẹ bầu muốn biết

Từ khi biết mình mang bầu, một trong những vấn đề được chị Mai (Liễu Giai, Hà Nội) quan tâm đó chính là rạn da. Để ngăn chặn tình trạng này, chị Mai đã mua sẵn một tuýp kem chống rạn da về bôi. Thai kỳ đã bước sang tháng thứ 7 nhưng da chị vẫn chưa xuất hiện một vết rạn nào. Chị Mai rất mừng vì mình đã biết cách phòng ngừa từ sớm.

Nhưng khi bước vào những tuần cuối cùng của thai kỳ thì da bụng chị bắt đầu xuất hiện những vết rạn màu hồng ngày càng đậm và nhiều hơn. Không chỉ ở bụng, những vết rạn còn lan cả xuống đùi và mông.

Làm thế nào để phòng tránh rạn da khi mang thai là câu hỏi được rất nhiều thai phụ quan tâm. Hiểu được nguyên nhân gây rạn da sẽ giúp bạn phòng ngừa phần nào nguy cơ bị rạn da và có những biện pháp để làm mờ chúng sau khi sinh con.

1. Nguyên nhân gây rạn da

Về cơ bản, rạn da là kết quả của việc collagen và các lớp đàn hồi của da bị phá vỡ. Các dấu hiệu ban đầu có thể là cảm giác nóng ran trên da, ngứa hoặc thậm chí có người cảm thấy như bị kim chích nhẹ. Những người bị rạn da nhiều hơn là những người sở hữu làn da có độ đàn hồi thấp hơn – đồng nghĩa với việc càng mang thai khi quá nhiều tuổi càng có nguy cơ bị rạn da cao, nhất là những người sinh con ở độ tuổi sau 35 tuổi.

Sử dụng kem chống rạn da không có nhiều tác dụng như các mẹ vẫn nghĩ. (Ảnh minh họa)

Tùy thuộc vào màu da mà vết rạn lúc đầu có màu hồng, nâu đỏ hoặc nâu sẫm. Theo thời gian, sắc tố nâu đỏ dần biến mất và các vết rạn da sẽ trông giống như những vết sẹo màu trắng đục.

Trên thực tế, không ai có thể biết trước được mình có bị rạn da hay không. Tuy vậy gene đóng một vai trò không nhỏ bởi mỗi người đều được thừa hưởng mẫu da từ cha mẹ - điều đó có nghĩa là nếu mẹ bạn bị rạn da khi mang bầu bạn thì rất có thể bạn cũng sẽ bị rạn da khi mang bầu em bé của mình. Ngoài ra những người mang thai đôi hoặc thai ba sẽ dễ bị rạn da hơn bởi bụng họ sẽ to hơn, da phải giãn nhiều hơn để có đủ “chỗ ở” cho các bé.

2. Những cách ngăn ngừa rạn da cho bà bầu

- Chế độ dinh dưỡng đa dạng: Rạn da có thể do thiếu hụt 2 yếu tố thiết yếu: vitamin và protein. Vì thế, một chế độ ăn uống khỏe mạnh, giàu vitamin A, C, E và chất chống oxy hóa giúp làn da được nuôi dưỡng tốt từ bên trong. Ngoài ra, mẹ bầu có thể thêm các thực phẩm giàu omega 3 như cá chứa dầu vì nó có tác dụng tăng sự khỏe mạnh cho làn da. Rau quả tươi, trứng, ngũ cốc, cá... phải được bổ sung trong chế độ ăn uống hàng ngày của bạn. Sự đa dạng trong thực phẩm làm da tăng sức đàn hồi.

Ngoài ra, mẹ bầu nên chăm chỉ uống nước. Uống đủ nước giúp da được cung cấp đủ độ ẩm từ bên trong, vì vậy sẽ hạn chế các vết rạn da ở mức tối thiểu. Không có kem giữ ẩm nào tốt nhất cho da nếu bạn lười uống nước.

Uống đủ vitamin theo chỉ dẫn của bác sĩ. Đây là cách đảm bảo dinh dưỡng cho thai phụ. Đồng thời, cũng là cách quan trọng để có làn da khỏe đẹp cho cả mẹ và bé.

- Kiểm soát cân nặng để ngừa rạn da: Ngoài chế độ dinh dưỡng, mẹ bầu cần kiểm soát cân nặng của mình để ngăn ngừa rạn da. Vẫn còn nhiều mẹ bầu hiểu sai về khái niệm “ăn cho hai người” nên họ cố gắng ăn thật nhiều. Đây là một quan niệm không đúng khoa học. Hãy đảm bảo bạn ăn uống cân bằng và tăng cân vừa đủ trong thai kỳ, cách tốt nhất là tăng cân đều và từ từ. Bởi tăng cân đột ngột là một trong những lý do khiến mẹ bầu bị rạn da.  

- Tập thể dục cũng giúp ngăn ngừa rạn da: Độ đàn hồi của làn da sẽ tốt hơn khi mẹ bầu chăm chỉ tập thể dục. Trong quá trình tập, các tuyến dầu dưới da kích thích tiết bã nhờn, khiến da không bị khô, cung cấp độ ẩm cho da và hạn chế những vết rách do rạn.

Yoga được khuyến khích vì nó có nhiều bài tập nhẹ phù hợp cho phụ nữ mang thai. Dù tập động tác nào, bạn cũng không nên duỗi hoặc căng mạnh cơ vùng bụng, vùng chậu hoặc căng cơ quá nhiều.

Bên cạnh chế độ dinh dưỡng và kiểm soát cân nặng thì tập thể dục cũng là một trong những cách hạn chế tình trạng rạn da. (Ảnh minh họa)

- Sử dụng kem chống rạn da: Nhiều người tin rằng các loại sữa dưỡng da, kem và dầu dưỡng thể - trong đó có các loại kem được quảng cáo là chuyên chống rạn da - sẽ giúp họ ngăn ngừa hoặc giảm các vết rạn da. Trên thực tế các sản phẩm này có thể có ích trong việc giảm ngứa khi da bắt đầu rạn và phần nào giúp da ngậm nước tốt hơn. Tuy nhiên không có bằng chứng thực tế nào cho thấy chúng có tác dụng ngăn ngừa rạn da hay làm giảm các vết rạn da bạn đang có.

3. Cẩn thận khi dùng kem chống rạn da

Bác sĩ Lê Thị Kim Dung, Trưởng một phòng khám sản phụ khoa ở Hà Nội khuyến cáo các mẹ: "Việc bôi kem chống rạn da chỉ là cách hỗ trợ, phù hợp hay không còn phụ thuộc vào cơ địa mỗi người. Hiện nay, chưa có một chuyên gia hoặc nghiên cứu nào khẳng định rằng bôi kem rạn da sẽ phục hồi được làn da. Nhưng có một điều chắc chắn là trong thời gian mang thai, nếu chị em bôi kem chống rạn da quá "nhiệt tình" sẽ dẫn đến nguy cơ bị sẩy thai hoặc sinh non".

Lý giải cho điều này, bác sĩ Dung cho biết: "Khi bôi kem chống rạn da, bà bầu thường phải có thao tác xoa và mát-xa vùng bụng. Việc xoa bụng trong suốt thời gian có thai làm xuất hiện các cơn co tử cung. Các cơn co này càng nhiều, phản ứng đẩy thai trong tử cung ra ngoài càng cao, dẫn đến sẩy thai, động thai, sinh con thiếu tháng. Càng về giai đoạn cuối của thai kỳ, nguy cơ từ việc xoa bụng càng lớn. Do đó, các thai phụ nên tránh việc xoa vùng bụng và tránh mát-xa".

4. Có cách nào điều trị rạn da sau sinh?

Cũng theo bác sĩ Dung, không thể hoàn toàn triệt tiêu các vết rạn một khi chúng đã xuất hiện, nghĩa là chúng ta không thể điều trị tận gốc mà chỉ có thể hạn chế, ngăn ngừa các vết rạn da bằng các phương pháp kết hợp một chế độ ăn uống và tập thể dục hợp lý. Các vết rạn da không có liên quan gì đến vấn đề sức khỏe của bà mẹ và em bé. Đây hoàn toàn là vấn đề thẩm mỹ.

Theo y học phương Tây, điều trị bằng Laser là một trong những phương pháp tốt nhất để phục hồi làn da đã bị rạn bởi với phương pháp này các collagen bị phá vỡ có thể được xây dựng lại. Tuy nhiên không phải ai cũng có thể có đủ điều kiện kinh tế để điều trị bằng Laser.

Hiện nay có nhiều mẹ xử lý rạn da sau khi sinh bằng cách bôi nghệ hoặc bôi rượu ngâm gừng – nghệ trực tiếp lên vùng da bị rạn trong khoảng 1-2 tháng. Phương pháp này cần đến sự kiên nhẫn khi thực hiện bởi không chỉ phải ngửi mùi rượu mà bạn còn phải chịu đựng màu sắc của nghệ trên da mình nữa, ngoài ra cũng chưa có nghiên cứu nào chứng minh được hiệu quả cũng như các tác động tích cực hay tiêu cực của nó lên cơ thể bạn. 

---

Chỉ mất một chút thời gian thôi là các mẹ bầu tự chế dầu dừa tự nhiên chống rạn da cực kì hiệu quả và an toàn.