Showing posts with label sổ mũi. Show all posts
Showing posts with label sổ mũi. Show all posts

Friday, November 29, 2013

Sai lầm khi “nhồi” kháng sinh sai cách cho bé

Bé mệt mỏi vì “cứ theo đơn mà làm”

Chị Hoa Mai (Từ Liêm, Hà Nội) đang chăm cậu con trai 3 tuổi trong tình trạng bé bị sốt, ho dữ dội, kèm sổ mũi. 

Chị chia sẻ: “2 tuần trước, con mình hắt hơi, sổ mũi, đầu âm ấm, mình đưa con đến bệnh viện khám thì bác sĩ khám rất nhanh và kê cho một loạt đầu thuốc cần mua nào là thuốc giảm sốt, chống viêm, giảm ho, thuốc kháng sinh và 2, 3 loại thuốc bổ dặn là mua và về uống theo đơn. Nhưng sau khi uống 2 ngày, cháu chẳng đỡ chút nào mà người còn mệt mỏi hơn”. 

Chị lo lắng vô cùng khi ngày đầu con ốm, chị còn ép con ăn được lưng bát cháo nhưng sau hai ngày uống thuốc bác sĩ kê thì bé không chịu ăn lấy một miếng. Chị nói rằng không biết vì lý do gì mà càng uống thuốc kháng sinh, cháu càng tỏ ra mệt mỏi và ốm hơn. 

Chị Ngọc Loan (Lương Văn Can, Hà Nội) cũng gặp hoàn cảnh tương tự khi bé Min, 4 tuổi nhà chị càng ngày càng ốm, biếng ăn. 

Tuần trước, thay đổi thời tiết, vừa nghe mấy chị đồng nghiệp than thở con ốm thì về đến nhà, chị Loan tá hỏa khi bé Min cũng sụt sịt, chảy nước mũi, người nóng, hắt xì hơi liên tục. 

Sai lầm khi “nhồi” kháng sinh sai cách cho bé 1
Chị lo lắng không biết vì lý do gì mà càng uống thuốc kháng sinh, 
cháu càng tỏ ra mệt mỏi và ốm hơn. (Ảnh minh họa) 

Lo lắng bé bị viêm phổi, chị cấp tốc đưa con tới bệnh viện, chị yên tâm khi bác sĩ dặn cứ về “theo đơn mà làm”. 

Thế nhưng: “Uống bao nhiêu kháng sinh, thuốc giảm ho nhưng cháu không hề đỡ. Dường như thuốc không có một tác dụng gì?” - chị chia sẻ. 

Cảnh giác và sử dụng thuốc kháng sinh đúng cách

Bác sĩ Philippe Collin (Khoa Nhi, Bệnh viện Việt Pháp) trả lời về vấn đề này như sau, viêm mũi họng cấp hoặc nhiễm khuẩn hô hấp là bệnh hay gặp trẻ, với hai biểu hiện chính là ho và sốt. 

Bệnh hay xảy ra lúc chuyển mùa: khí hậu nóng - ẩm, chênh lệch nhiệt độ giữa buổi sáng và buổi chiều quá lớn, mật độ virus nhiều, cơ thể trẻ không thích nghi kịp thời. 

Thời tiết bắt đầu từ tháng 11 tới hết tháng 4 là thời điểm mà trẻ em rất dễ nhiễm phải bệnh này. 

Nhiễm khuẩn hô hấp là một nhóm bệnh do vi khuẩn hoặc virus gây nên những tổn thương viêm cấp tính ở một phần hay toàn bộ hệ thống hô hấp từ tai – mũi – họng đến phổi. 

Ở Việt Nam, trẻ em mắc nhiễm khuẩn hô hấp chiếm 30 – 35% trong tổng số các loại bệnh và có tỷ lệ tử vong rất cao (40,5%), thậm chí bé còn bị mắc đi mắc lại nhiều lần trong năm (trung bình một trẻ có thể bị 2-3 lần trong 1 năm). 

Bệnh này làm ảnh hưởng tới sức khỏe và tính mạng của trẻ, đồng thời làm giảm ngày công lao động của bố mẹ bé. 

Bé ho, khò khè, sốt, ăn kém, bỏ bú… bố mẹ cho bé đi khám, nắm bắt tâm lý lo lắng cho bé và muốn khỏi thật nhanh, một số bác sĩ đã kê kháng sinh cho bé sử dụng. 

Tuy nhiên, việc lạm dụng kháng sinh khi chưa xác định rõ nguyên nhân gây bệnh sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của bé. 

Cụ thể, nếu nhiễm khuẩn hô hấp do virus thì kháng sinh đưa vào cơ thể bé hoàn toàn không có tác dụng và còn gây nhiều ảnh hưởng xấu tới sức khỏe bé như: hại gan thận, gây rối loạn tiêu hóa, dị ứng kháng sinh, nhờn thuốc…

Bác sĩ Collin cũng khuyến cáo, nếu trẻ ho, sốt, sổ mũi mà vẫn ăn, chơi bình thường thì cha mẹ không cần quá lo lắng. 

Còn nếu các dấu hiệu (khò khè, ho, sốt, bỏ ăn, bỏ bú…) của bé tăng lên, các bà mẹ cần khẩn trương đưa con đi khám và tiến hành làm xét nghiệm máu theo chỉ định của bác sĩ, tuyệt đối không tự ý dùng kháng sinh. 

Bác sĩ chia sẻ rằng kháng sinh được ví như của "của để dành" để dùng trong những trường hợp thực sự nguy cấp vì thế tuyệt đối không nên lạm dụng nó. 



Dùng thuốc kháng sinh khéo chính là ở chỗ biết cách phối hợp hoạt chất sinh học một cách hài hòa sao cho thuốc kháng sinh vẫn bén nhưng đừng trở thành dao hai lưỡi.
Sai lầm khi “nhồi” kháng sinh sai cách cho bé 2

Mẹ Nhím chia sẻ cách chăm sóc mũi con ngày lạnh

Hồng Huệ (25 tuổi, Bạch Mai, Hà Nội) là bà mẹ trẻ của hai nhóc tì rất nhanh nhẹn, thông minh và đáng yêu. Vì sinh hai bé rất sát nhau, một bé sinh năm 2011, một bé sinh năm 2012 nên chị rất có kinh nghiệm trong việc chăm sóc sức khỏe cho con đặc biệt là chăm mũi. 

Vào thời điểm này, trẻ dễ bị chảy nước mũi, viêm họng… Chị chia sẻ: "Mình là người lớn, nếu bị nghẹt mũi, mình đã thấy khó chịu rồi chứ chưa nói là con trẻ. Có đôi lần con bị viêm họng, thở khò khè mà mình xót ghê gớm". 

Ngay từ khi có bầu, Huệ đã dành nhiều thời gian nghiên cứu những cách chăm sóc con từ sách vở, báo chí, internet, người thân trong gia đình rồi bạn bè. Chị hiểu chất nhầy trong mũi chính là chiến tuyến đầu tiên giúp con chống lại vi trùng, vi khuẩn. 

Tuy nhiên, trong không khí khô và lạnh như hiện nay, các chất nhầy trong mũi của bé dày lên, khó di chuyển. Và đây chính là nguyên nhân khiến mũi bé dễ bị nhiễm bẩn. Sau nhiều lần "chinh chiến" với mũi con, chị có trong tay kha khá kinh nghiệm, chị chia sẻ một trong những bí quyết để tối đa hóa khả năng miễn dịch của bé đó là xông hơi.
 
Xông hơi: chăm sóc mũi xinh của con

“Bạn có thể lấy một cốc nước nóng, cho gần mũi bé để hơi nóng bốc lên nghi ngút. Cách làm sạch bằng hơi nước này rất tốt cho đường hô hấp của con trong mùa đông. Một điều lưu ý rằng mình cần đảm bảo phòng lúc đó sạch sẽ, thoáng khí”, chị chia sẻ. 

Chuyển mùa là khoảng thời gian bé dễ bị mắc các bệnh về đường hô hấp: sổ mũi, nghẹt mũi là những triệu chứng phổ biến. Chị chia sẻ rằng tuy sổ mũi không quá nghiêm trọng nhưng điều này sẽ khiến con rất khó chịu, ăn không ngon, ngủ không yên và nếu không được can thiệp kịp thời thì có thể mau chóng kéo theo các bệnh khác như viêm họng, viêm phế quản, ho, cảm sốt…

Mẹ Nhím chia sẻ cách chăm sóc mũi con ngày lạnh 1
Khi bé Nhím có triệu chứng sổ mũi, chị Huệ dùng dụng cụ hút mũi để làm sạch cho con

Thi thoảng vào mùa lạnh, chị lại chăm mũi bé bằng phương pháp này, chị nói: "Cách này hơi mất thời gian nhưng rất đơn giản mà con lại rất thích". 

Hút mũi

Khi bé Nhím có triệu chứng sổ mũi, chị Huệ dùng dụng cụ hút mũi để làm sạch cho con. Chị chia sẻ rằng: “Dụng cụ dạng cao su mềm như quả bóng tròn giúp lấy dịch mũi khá ổn, dễ dàng lại không làm bé đau và sợ”. 

Chị nói, ban đầu các mẹ có thể nhỏ (hoặc xịt) nước muối sinh lý vào mũi con để làm ẩm và làm lỏng các chất nhầy trước khi cố gắng hút chúng ra.“Lúc hút, mình để con nằm nghiêng sau đó dùng chai nhỏ giọt hoặc bình xịt xịt trực tiếp dung dịch vào mũi bé, sau vài giây, nước muối cùng nước mũi đi ra ngoài theo mũi bên kia. Lúc này mình sẽ hút sạch đờm nhớt trong mũi con”. 

Chị chia sẻ, những lần đầu bé Nhím tỏ ra khó chịu, không thích cách này nhưng sau khi bị mẹ huấn luyện cho vài lần, bé quen và chịu cho mẹ làm hơn. 

Sau một thời gian ngắn, hút rồi rửa mũi liên tục như vậy, bé hết nhanh đờm nhớt, nghẹt mũi, "giọng lại trong veo líu lo". 

Chăm chỉ nhỏ nước muối sinh lý đều đặn

Khi bé bị nhẹ, chị Huệ có thể chỉ cần nhỏ nước muối sinh lý là bé cũng có thể khỏe nhanh rồi. Ngoài ra, chị dùng lọ xịt nước muối biển để vệ sinh mũi cho bé. Để lọ xịt gần mũi bé, ấn mạnh, nước muối sẽ vào sâu bên trong mũi bé. Những bụi bẩn sẽ theo nước muối này chảy ra ngoài. Sau đó, dùng giấy ăn mềm hoặc giấy ướt lau cho bé thật sạch. 

Chị nói: "Có nhiều ông bố bà mẹ cứ thắc mắc tại sao con hay bị bệnh về mũi họng, mình nghĩ đó là do cách chăm con chưa chuẩn thôi. Có thể ban đầu bé chưa chịu hợp tác cho mình nhỏ mũi, hút mũi nhưng nếu mình làm nhẹ nhàng, khuyên nhủ con, mình tin con sẽ nghe theo". 

Các bậc cha mẹ cũng cần lưu ý vệ sinh tay trước và sau khi vệ sinh mũi cho bé bằng giấy ướt hoặc xà phòng. Ngoài ra, để bảo vệ mũi bé, bố mẹ nên giữ phòng của bé luôn được ấm áp vào mùa đông. 

Chị nói thêm, các mẹ nên lưu ý là không nên hút mũi cho bé nhiều hơn 3 lần/ngày, vì lực hút từ dụng cụ hút mũi sẽ làm kích ứng niêm mạc mũi của bé. Và nên làm nhẹ nhàng vì nếu hút quá mạnh, các mô mũi có thể bị viêm.

Sau khi chăm sóc mũi cho con, chị Huệ luôn chú ý làm sạch dụng cụ hút mũi và giữ chúng ở nơi khô thoáng, sạch sẽ. Bởi “nếu không làm sạch kỹ thì vi khuẩn rất thích lưu trú trong những ‘ngôi nhà’ như thế này”. 

Một điểm chị muốn lưu ý đó là các bậc phụ huynh nên rửa mũi cho con tốt nhất là trước bữa ăn và trước khi đi ngủ. Trong giấc ngủ dài ban đêm, nếu mũi bé có nhiều bụi bẩn, nước mũi,… sẽ là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển thì việc rửa sạch sẽ khiến “vi khuẩn chưa kịp hình thành đã bị ‘tiêu diệt”. 



Những đợt gió lạnh trở trời có thể làm bé bị sổ mũi, ho, viêm họng, cảm cúm… Với những triệu chứng ốm ban đầu, mẹ có thể chặn đứng ngay bằng các biện pháp trị liệu dân gian.
Mẹ Nhím chia sẻ cách chăm sóc mũi con ngày lạnh 2

Hút mũi cho bé thật hiệu quả với ống hút chân không

Bên cạnh ống hút mũi, bạn cần mua nước nhỏ mũi dạng muối sinh lý để làm mềm chất dịch nhầy trong mũi của con trước khi hút. Nước mũi muối sinh lý dễ dàng được mua tại các nhà thuốc hoặc bạn tự pha ở nhà theo tỷ lệ ¼ thìa muối với 200ml nước ấm. Nếu tự pha nước muối nhỏ mũi, nên bảo quản trong lọ thủy tinh có nắp kín, để ở nơi khô ráo.

Cách dùng ống hút mũi dạng bầu

Bé nhà bạn có thể không chịu “hợp tác” nhưng dụng cụ hút mũi này thường không gây đau. Tốt nhất nên hút mũi cho bé trước khi ăn, vì việc kích thích ở mũi khi đã ăn no có thể làm bé bị nôn trớ.

Bắt đầu bằng cách cho bé nằm trong lòng mẹ, với đầu của bé kê trên hai đầu gối mẹ, chân chống vào bụng mẹ, để đầu bé hơi ngửa ra đằng sau. Nhỏ 1-2 giọt nước muối sinh lý vào mỗi bên mũi và giữ nguyên đầu bé ở tư thế đó trong khoảng 10 giây. Lau mũi nhẹ nhàng cho bé sau khi nhỏ nước muối.

Hút mũi cho bé thật hiệu quả với ống hút chân không 1

Bóp nhẹ bầu ống hút mũi để tạo chân không, sau đó nhẹ nhàng đưa đầu ống hút vào một bên mũi của bé. Từ từ thả bầu ống ra để hút dịch trong mũi. Nhấc ống ra bên ngoài, bóp bầu ống để dịch mũi chảy ra ngoài, sau đó lau vào khăn giấy. Lau sạch đầu ống hút mũi và lặp lại cách trên cho bên mũi còn lại.

Nếu bé còn ngạt mũi trong 5-10 phút sau đó, nhỏ nước mũi sinh lý một lần nữa và tiếp tục hút mũi. Tuy nhiên, không được hút mũi cho con quá 2-3 lần mỗi ngày vì làm như thế sẽ kích thích niêm mạc mũi. Đồng thời, bạn cũng không nên nhỏ nước muối sinh lý cho bé quá 4 lần/ngày vì sẽ làm khô mũi và khiến tình hình nghiêm trọng hơn.

Lau chùi dụng cụ hút mũi

Rửa sạch dụng cụ hút mũi cho bé với nước ấm và dung dịch cọ rửa. Xả lại thật nhiều lần với nước ấm sạch. Có thể tháo đầu ống hút để cọ rửa sâu bên trong bầu ống. Cuối cùng, để ống hút ở nơi khô ráo và sạch sẽ. Khi ống hút đã khô, có thể cho vào lọ thủy tinh sạch, khô để cất.



Sau nhiều lần "chinh chiến" với mũi con, chị có trong tay kha khá kinh nghiệm, chị chia sẻ một trong những bí quyết để tối đa hóa khả năng miễn dịch của bé đó là xông hơi.
Hút mũi cho bé thật hiệu quả với ống hút chân không 2

Một vài cách xử trí nghẹt mũi cho bé tại nhà

Trong khi điều trị nghẹt mũi, hãy nhớ rằng bé còn quá nhỏ để lạm dụng thuốc hay các biện pháp thô bạo. Nếu con bạn dưới 3 tháng tuổi, bạn không nên tự ý sử dụng bất kỳ loại thuốc nào để khắc phục nghẹt mũi cho con. Tùy ý dùng thuốc cho bé có thể làm phức tạp thêm vấn đề sức khỏe thay vì chữa được bệnh.

Các cách chữa nghẹt mũi được các chuyên gia của Parenting khuyên là an toàn cho bé:

Xông hơi

Hơi nước trong phòng tắm chẳng hạn là một trong những biện pháp tốt để khắc phục nghẹt mũi cho bé. Tiếp xúc với hơi nước có thể giúp làm loãng các đờm được hình thành trong mũi bé. Điều này cũng giúp mũi được thông thoáng và khiến bé dễ thở. Có thể xông hơi cho bé bằng cách xả nước nóng vào một cái chậu (xô) và bế bé cẩn thận để bé hít được hơi nước nóng bốc lên. Hơi nước vào mũi và họng của bé khiến mũi, họng sạch và thông đờm.

Có thể thêm một ít muối trắng để bé hít được hơi nước muối cũng có tác dụng tốt.

Nước muối

Nước muối là một phương thuốc phổ biến lại an toàn chữa nghẹt mũi cho bé. Bạn có thể mua thuốc nhỏ mũi dạng muối sinh lý hay dạng nước biển (dùng được cho các bé) hoặc bạn tự chuẩn bị nước muối nhỏ mũi cho con ngay tại nhà. Để làm nước muối nhỏ mũi cho con rất đơn giản, bạn chỉ cần pha một cốc nước ấm với một nửa thìa cafe muối ăn là được.

Khi nhỏ giọt dung dịch nước muối vào lỗ mũi của bé cần lưu ý, chỉ một giọt cho mỗi lỗ mũi là đủ. Sau đó, xoa bóp mũi của bé nhẹ nhàng từ cả hai phía. Trong khi nhỏ xong một bên mũi, nên lau sạch đầu ống thuốc nhỏ mũi trước khi tiếp tục nhỏ thuốc vào mũi còn lại vì vòi ống thuốc có thể đã bị nhiễm khuẩn.

Một vài cách xử trí nghẹt mũi cho bé tại nhà 1

Dụng cụ hút mũi

Về cơ bản, để thoát khỏi ngạt mũi là cần loại bỏ các chất nhầy từ mũi. Để thực hiện điều này, bạn có thể sử dụng một thiết bị hút mũi cho con (thiết bị hút mũi có sẵn ở nhiều cửa hàng dược). Thiết bị hút mũi dạng ống cao su hình bóng đèn được nhiều người mẹ ưa thích chọn cho bé nhà mình. Đảm bảo rằng trước khi đặt ống vào mũi của bé, bạn đã bóp bầu cao su một lần. Sau đó, nhẹ nhàng hút các chất nhầy từ một bên mũi bằng cách đưa đầu ống vào mũi bé và thả nhẹ tay ra. Lặp lại tương tự cho phía mũi bên kia.

Trong khi sử dụng biện pháp khắc phục nghẹt mũi cho bé, bé có thể khóc và cử động rất nhiều, vì vậy bạn sẽ cần ai đó hỗ trợ. Chuyên gia đề nghị bạn nên sử dụng thiết bị hút mũi cho con sau khi bé được xông hơi hoặc nhỏ nước mũi muối sinh lý.

Những mẹo khác

Do mũi bị tắc, em bé của bạn sẽ phải hít thở qua miệng. Điều này có thể gây mất nước cho cơ thể của bé và do đó, bạn nên cho bé ăn với thực phẩm nhiều nước và nước hoa quả khi bé bị nghẹt mũi.

Con bạn có thể hốt hoảng vì nghẹt mũi, vì thế, bé cần được mẹ quan tâm, săn sóc. Hãy giúp bé được thư giãn.

Luôn luôn bao em bé của bạn với chăn ấm khi bé nghẹt mũi, nhất là khi trời lạnh.

Lưu ý:

Các giải pháp được liệt kê ở trên có thể được sử dụng cho các bé ở mọi lứa tuổi.

Nghẹt mũi ở bé có thể xảy ra do nhiều lý do như cảm lạnh thông thường, dị ứng... Nếu các biện pháp khắc phục nghẹt mũi cho bé kể trên không phát huy hiệu quả, bạn nên cho con đi khám. Nghẹt mũi phức tạp phải được bác sĩ kê thuốc chữa.

"Đọc" bệnh khi bé chảy nước mũi

1. Chảy nước mũi kèm hắt hơi, đau họng, đau nhức cơ thể, có thể có sốt.

Nguyên nhân: Có thể do cảm lạnh.

Các chăm sóc khi bé bị cảm lạnh:

- Luôn có sẵn các vật dụng y tế cần thiết cho bệnh cảm lạnh trong tủ thuốc gia đình: nước muối sinh lý để nhỏ mũi, dụng cụ hút mũi, thuốc hạ sốt, nhiệt kế, máy tạo độ ẩm.

- Nếu con bạn còn quá bé, dưới 3 tháng tuổi, hãy gọi cho bác sĩ khi có dấu hiệu đầu tiên của cảm lạnh, chẳng hạn như chảy nước mũi, ho, hoặc sốt.

- Đối với trẻ lớn hơn, bạn nên gọi cho bác sĩ nếu bé bị sốt cao, mất nước, ngày càng ho nặng hoặc khó thở, hoặc các triệu chứng nhẹ nhưng kéo dài hơn một tuần.

"Đọc" bệnh khi bé chảy nước mũi 1

- Giúp em bé của bạn hít thở dễ dàng bằng cách sử dụng nước nhỏ mũi để vệ sinh bên trong mũi, và dùng các thiết bị hút mũi khác để làm sạch dịch nhầy từ mũi nghẹt của bé.

- Khi bé bị nghẹt mũi, tư thế ngủ tốt cho bé là phần đầu được nâng cao lên một chút. Hãy đặt thêm khăn dưới gối của bé để chỉnh độ cao phù hợp cải thiện giấc ngủ cho bé trong khi bị cảm lạnh.

 - Các mẹ nên cho bé bú sữa nhiều hơn, uống nước nhiều hơn khi bé bị cảm lạnh.

- Trong khi chữa cảm lạnh cho bé, mẹ cũng phải chú ý đến việc tự bảo vệ sức khỏe của chính mình bằng cách rửa tay thường xuyên để tránh nhiễm vi trùng từ bé hay ngược lại.

2. Chảy nước mũi, kèm ho, sốt cao (có khi trên 38ºC); bị tiêu chảy, nôn trớ, mất cảm giác thèm ăn.

Nguyên nhân: Có thể do cảm cúm. Cảm cúm thường xảy ra từ tháng 11 đến tháng 4 hàng năm.

Chăm sóc khi bé bị cảm cúm:

- Có chế độ ăn uống tăng sức đề kháng: Nên cho con bạn ăn những thực phẩm dễ tiêu, tránh các món có nhiều dầu mỡ. Nên dùng thức ăn có nhiều khoáng chất và vitamin để tăng sức đề kháng (nhất là các loại súp, trái cây, rau quả...).

- Cho trẻ uống nhiều nước nếu con bạn bị sốt; khi đó, cơ thể cần nhiều nước hơn. Nên cho uống nước chanh ấm, trà mật ong (với bé lớn); không được uống nước lạnh hoặc những thức uống gây kích thích.

- Giữ yên tĩnh để trẻ có thể nghỉ ngơi và ngủ nhiều hơn. Sau những giấc ngủ sâu, con bạn sẽ có sức lực chiến đấu với virus cúm và mau lành bệnh.

"Đọc" bệnh khi bé chảy nước mũi 2

3. Chảy nước mũi, kèm hắt hơi, mắt bị ngứa và chảy nước. Có thể bị ho.

Nguyên nhân: Có thể do dị ứng.

Chăm sóc khi bé bị dị ứng: cha mẹ cần đưa bé đi khám bác sĩ để xác định nguyên nhân gây dị ứng và có cách chăm sóc, chữa trị kịp thời.

4. Chảy nước mũi, kèm ho liên tục (cả ngày và đêm). Đau ở xương gò má hoặc một bên mũi. Sốt nhẹ

Nguyên nhân: Có thể do viêm xoang.

Chăm sóc khi bé bị viêm xoang:

Vệ sinh răng miệng hàng ngày cho trẻ. Đây là một việc làm thường xuyên của các bà mẹ, các cô nuôi dạy trẻ, bảo mẫu. Việc làm này tuy đơn giản nhưng rất có ích trong việc ngăn ngừa các bệnh về đường hô hấp và bệnh về tai, mũi, họng.

5. Chảy nước mũi ở một bên mũi. Đôi khi, dịch mũi tiết mùi khó chịu.

Nguyên nhân: Có thể do dị vật nằm trong mũi.

Bạn nên đưa bé đi gặp bác sĩ ngay.



Bí quyết chăm con ốm của phụ huynh thông minh
"Đọc" bệnh khi bé chảy nước mũi 3

Dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ khi bị ốm

Khi bé bị bệnh, nhiều bà mẹ cắt bớt khẩu phần ăn của bé bằng cách không cho bé uống sữa, chỉ cho ăn cháo trắng với muối; hoặc muốn bổ sung chất dinh dưỡng cho bé nhưng lại lúng túng không biết phải lựa chọn thức nào cho phù hợp.

Các mẹ đừng lo lắng nữa nhé, bác sĩ Lê Thị Hải (Viện Dinh dưỡng Quốc gia) sẽ hướng dẫn chế độ dinh dưỡng phù hợp với một số loại bệnh thường gặp ở bé.

1. Dinh dưỡng khi bé bị ho

Khi ốm các bé thường rất lười ăn, đặc biệt khi bị ho bé lại rất dễ nôn trớ. Vậy mẹ phải tránh những thực phẩm nào cho bé nhanh khỏi bệnh và cách ăn ra sao để con không nôn ra hết?

Theo bác sĩ Hải, khi bé bị ho, ngoài việc đi khám và dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ thì cha mẹ cần chú ý đến dinh dưỡng cho bé.

Khi bé ho có đờm thì món ăn nhiều nước là gợi ý hoàn hảo dành cho mẹ. Vì nước sẽ làm loãng đờm nhớt ở cổ họng bé, giúp bé không bị kích thích ho nhiều.

Dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ khi bị ốm 1
Khi bé bị ho, ngoài việc đi khám và dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ thì cha mẹ cần chú ý đến dinh dưỡng cho bé. (Ảnh minh họa)

Khi bị ốm, hệ tiêu hóa của bé cũng yếu đi đôi chút nên việc chọn những món ăn dễ tiêu nhưng cũng đầy đủ dưỡng chất như soup, cháo, sữa... đảm bảo 4 nhóm (bột, béo, đạm, rau) và phù hợp với khẩu vị hàng ngày của bé là điều các mẹ cần lưu tâm.

Bên cạnh đó, bé cũng rất cần tăng sức đề kháng để chống bệnh. Vì thế, nên cho bé ăn những thực phẩm giàu sinh tố A, giàu chất kẽm và chất sắt như các loại thịt bò, gà, trứng, rau có màu xanh, đỏ.

Các mẹ cần lưu ý một điều quan trọng nữa là khi con bị ho, nên hạn chế những món ăn chế biến có quá nhiều mỡ như chiên, xào… Đối với món cá, đôi khi bé có cảm giác tanh, dễ gây nôn, do vậy nên đợi sau khi bé hết bệnh hãy cho ăn trở lại.

Cho bé uống các loại nước ép như cà rốt, táo, nho, lê hoặc các loại sinh tố ít ngọt. Hoặc có thể tự làm nước ép cà rốt pha với mật ong (đối với bé trên 1 tuổi), hẹ chưng đường phèn cho bé uống cũng giúp giảm ho.

Các bé bị ho rất dễ nôn ra thức ăn vừa ăn vào, vì vậy các mẹ nên chia nhỏ bữa ăn thành nhiều bữa, đừng ép con ăn quá nhiều một lúc. Bên cạnh đó, trước khi cho bé ăn nên cho uống vài thìa nước, sau đó cho bé nằm sấp rồi vỗ về lưng bé nhằm giúp đờm nhớt không còn đọng ở cổ bé. Điều này giúp bé đỡ ho và không bị nôn khi ăn.

2. Dinh dưỡng cho bé tiêu chảy

Đặc điểm của bé bị tiêu chảy là cơ thể mất nước rất nhiều, vì vậy bên cạnh việc cho bé uống dung dịch bù nước Oresol, các mẹ nên cho con uống nhiều nước (nước lọc, nước canh).

Có nhiều mẹ quan niệm khi con bị tiêu chảy không nên cho ăn nhiều vì ăn vào bao nhiêu thì ra hết bấy nhiêu, chỉ nên ăn cháo trắng và muối. Theo bác sĩ Hải điều này là hết sức sai lầm, cha mẹ không những không được bắt con ăn kiêng mà cần phải bổ sung nhiều chất dinh dưỡng cho bé.

Dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ khi bị ốm 2
Cà rốt và thịt gà được coi là món ăn tốt cho bé đang bị tiêu chảy. (Ảnh minh họa)

Với bé dưới sáu tháng tuổi, tiếp tục cho bé bú sữa mẹ nhiều lần hoặc bú sữa bình, người mẹ cần ăn nhiều đạm (thịt, cá) và hạn chế ăn chất xơ như rau xanh.

Một số loại quả bé bị tiêu chảy có thể ăn như:  đu đủ, hồng xiêm, chuối, xoài, táo, lê...

Còn với bé trên sáu tháng tuổi, cần bổ sung các thực phẩm giàu đạm, bột đường và vitamin như gạo, thịt lợn, thịt gà, cá, trứng, cà rốt, khoai tây… và chế biến thành những thức ăn dạng lỏng, dễ tiêu. Thịt gà và cà rốt đặc biệt tốt cho những bé bị tiêu chảy.

Có một điều các mẹ chăm bé bị tiêu chảy cần đặc biệt chú ý là trong thời gian bé bị tiêu chảy nên giảm các thực phẩm giàu chất xơ; tinh bột nguyên hạt như ngô, đậu; thức ăn có nhiều đường; thức uống có gas vì không những khó tiêu mà còn làm cho bé bệnh nặng thêm.

3. Dinh dưỡng cho bé bị sốt

Khi bé bị sốt cơ thể cũng mất nhiều nước và khả năng tiết nước bọt giảm, vì vậy nguyên tắc đầu tiên mẹ chăm con bị ốm cần lưu ý là thường xuyên bổ sung nước cho con.

Dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ khi bị ốm 3
Đặc điểm của bé bị sốt là cơ thể mất nước nên mẹ cần bổ sung nước cho bé qua chế độ ăn. (Ảnh minh họa)

Theo bác sĩ Hải, với bé đang bú mẹ thì mỗi ngày cần ít nhất 150ml cho mỗi cân nặng. Với bé không còn bú, hãy cho bé uống nhiều nước, ăn hoa quả hoặc uống nước hoa quả như nước chanh, cam, dừa, bưởi, uống sữa hoặc ăn sữa chua để cung cấp thêm vitamin A và C đã mất do đi tiểu nhiều.

Thêm một lưu ý cho bé còn đang bú mẹ là trước khi cho con bú, mẹ nên cho bé uống nước, vì nếu cơ thể mất nước bé sẽ bỏ bú.

Đối với những bé đã ăn thức ăn bổ sung, mẹ nên cho bé ăn thức ăn loãng, dễ tiêu nhưng vẫn cung cấp đủ chất béo và đạm như cháo đậu xanh nấu thịt, cháo hành nấu thịt, súp gà, súp cua.

Và một nguyên tắc chung với tất cả các bé bị ốm là mẹ nên chia nhỏ bữa ăn thành nhiều bữa trong ngày, mỗi lần chỉ 1/3 bát và chỉ cho bé ăn khi đã hạ sốt.

4. Dinh dưỡng cho bé bị ngạt mũi hoặc sổ mũi

Bác sĩ Hải cho biết rất ít mẹ biết cách chăm con ăn khi bé bị ngạt mũi hoặc sổ mũi vì nghĩ dinh dưỡng không mấy liên quan đến bệnh này.

Dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ khi bị ốm 4
Khi bé bị sổ mũi hoặc ngạt mũi mẹ nên cho con ăn uống đồ nóng và han chế thực phẩm nhiều đường. (Ảnh minh họa)

Có 2 lưu ý hữu ích khi chăm bé ngạt mũi hoặc sổ mũi các mẹ nên biết, đó là:

- Cần cho bé uống nhiều nước lọc, nước ép quả nhưng chỉ uống nóng và không được uống lạnh vì uống nóng sẽ giúp bé thông hơi và giảm chảy nước mũi.

- Ăn các món soup, cháo, canh nóng cũng giúp thông hơi và giảm chảy mũi. Tránh cho bé ăn những thực phẩm nhiều đường vì sẽ làm cho bệnh nặng hơn.

Vào 14h ngày 29/5 aFamily.vn sẽ có buổi giao lưu trực tuyến về vấn đề TRẺ BIẾNG ĂN VÀ KÉM HẤP THU DINH DƯỠNG. Buổi giao lưu trực tuyến sẽ có sự tham gia của các bác sĩ: Lê Thị Hải (Viện Dinh dưỡng Quốc gia), bác sĩ Vũ Văn Lực (Viện Bảo hộ lao động) và dược sĩ Lê Phương (Tổng đài tư vấn sức khỏe 1900.1259).

Độc giả có thắc mắc về tình trạng biếng ăn và kém hấp thu dinh dưỡng của con có thể gửi câu hỏi về địa chỉ email: giaoluutructuyen@afamily.vn để được giải đáp.





Trẻ con ở giai đoạn phát triển không tránh khỏi những cơn đau ốm kéo dài. 6 mẹo dưới đây sẽ giúp các mẹ chăm con ốm tốt hơn.
Dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ khi bị ốm 5

Giúp mẹ chăm bé khi bị cảm lạnh trong mùa hè

Trong thời tiết mùa hè nắng nóng, việc làm mát cho các bé được bố mẹ đặc biệt quan tâm. Tuy nhiên, do bất cẩn hoặc thiếu kinh nghiệm từ việc sử dụng máy điều hòa nhiệt độ hay quạt gió không đúng cách dẫn đến việc không chú ý thấm mồ hôi ở lưng bé, rất nhiều trường hợp các bậc cha mẹ đã vô tình khiến bé bị cảm lạnh ngay giữa tiết trời nóng bức.

Dưới đây sẽ là những lời khuyên giúp cha mẹ nhanh chóng “xóa sổ” cơn cảm lạnh trong mùa hè cho bé, bao gồm cách xử lý nghẹt mũi và cả những dấu hiệu cần sự can thiệp của các bác sĩ.

Giúp mẹ chăm bé khi bị cảm lạnh trong mùa hè 1
Nếu con bạn còn quá bé (dưới 3 tháng tuổi), hãy gọi cho bác sĩ khi bé có dấu hiệu cảm lạnh. (Ảnh minh họa)

- Luôn có sẵn các vật dụng y tế cần thiết cho bệnh cảm lạnh trong tủ thuốc gia đình: nước muối sinh lý để nhỏ mũi, dụng cụ hút mũi, thuốc hạ sốt, nhiệt kế, máy tạo độ ẩm.

- Nếu con bạn còn quá bé, dưới 3 tháng tuổi, hãy gọi cho bác sĩ khi có dấu hiệu đầu tiên của cảm lạnh, chẳng hạn như chảy nước mũi, ho, hoặc sốt.

- Đối với trẻ lớn hơn, bạn nên gọi cho bác sĩ nếu bé bị sốt cao, mất nước, ngày càng ho nặng hoặc khó thở, hoặc các triệu chứng nhẹ nhưng kéo dài hơn một tuần.

- Giúp em bé của bạn hít thở dễ dàng bằng cách sử dụng nước nhỏ mũi để vệ sinh bên trong mũi, và dùng các thiết bị hút mũi khác để làm sạch dịch nhầy từ mũi nghẹt của bé.

- Khi bé bị nghẹt mũi, tư thế ngủ tốt cho bé là phần đầu được nâng cao lên một chút. Hãy đặt thêm khăn dưới gối của bé để chỉnh độ cao phù hợp cải thiện giấc ngủ cho bé trong khi bị cảm lạnh.

- Xử lý không khí khô trong phòng bằng máy tạo độ ẩm, cách này có tác dụng loại bỏ chất nhày và giảm bớt tắc nghẽn trong mũi bé.

- Các mẹ nên cho bé bú sữa nhiều hơn, uống nước nhiều hơn khi bé bị cảm lạnh.

- Trong khi chữa cảm lạnh cho bé, người mẹ cũng phải chú ý đến việc tự bảo vệ sức khỏe của chính mình bằng cách rửa tay thường xuyên để tránh nhiễm vi trùng từ bé hay ngược lại.

Giúp mẹ chăm bé khi bị cảm lạnh trong mùa hè 2
Hãy đưa bé đến gặp bác sĩ khi có những dấu hiệu nghiêm trọng hơn. (Ảnh minh họa)

Có thể các bà mẹ sẽ gặp phải khó khăn để phân biệt giữa một cơn cảm lạnh thông thường - làm cho bé của bạn mệt mỏi nhưng không nguy hiểm - với một căn bệnh thực sự nghiêm trọng hơn.  

Đầu tiên là xem liệu con có bị sốt không, các bác sĩ nhi khoa còn khuyên cần chú ý đến ba điều sau đây sẽ giúp các mẹ tự đánh giá mức độ nghiêm trọng đối với sức khỏe của bé:

- Quan sát biểu hiện của bé: một đứa trẻ ngủ li bì hoặc khóc gắt là những dấu hiệu thường thấy khi bị ốm nhưng nếu một trong những biểu hiện này trở nên trầm trọng, kéo dài thì là lúc bạn không nên chủ quan mà hãy xin lời khuyên của bác sĩ.

- Theo dõi nhịp thở của trẻ: khi ốm, nhịp thở của trẻ có thể không đều, khó khăn hoặc gấp hơn bình thường. Một cách làm không gây ảnh hưởng gì tới bé đó là hãy theo dõi hơi thở của bé.

Đơn giản là bạn chỉ cần sử dụng một chiếc đồng hồ để bấm xem bé thở bao nhiêu nhịp trong 10 giây, sau đó hãy nhân con số đó với 6, bạn có thể cung cấp được cho bác sĩ xem nhịp thở của bé là bao nhiêu lần trong một phút. (Trung bình một em bé mới sinh khỏe mạnh thở từ khoảng 50 hay 60 nhịp mỗi phút, và 30 tới 40 nhịp mỗi phút với trẻ lớn hơn).

- Mặc dù bạn có thể không ép bé ăn khi bé bị ốm nhưng uống nước là việc phải làm để bé giữ được lượng nước cần thiết cho cơ thể. Trong thời gian 24 giờ, lượng nước cần cho cơ thể cuả một em bé nặng 4,5kg là khoảng 450ml.

Tương ứng như thế, cơ thể một em bé nặng 9kg sẽ cần được cung cấp khoảng 900ml mỗi ngày. Có nghĩa là trung bình 100ml nước /kg cân nặng.

Trong trường hợp bé không chịu uống nước hay sữa trong nhiều giờ liên tiếp, bạn cần gọi cho bác sĩ để có tư vấn kịp thời.



Một vài lời khuyên sau đây sẽ giúp mẹ phòng cảm lạnh mùa hè cực hiệu quả cho bé.
Giúp mẹ chăm bé khi bị cảm lạnh trong mùa hè 3