Những điều mẹ bầu nên và không nên làm khi mang thai

Dưới đây là một số điều mẹ bầu nên và không nên làm trong quá trình mang thai.

1. Những điều nên làm khi mang thai

Ăn uống hợp lý

Khi mang thai, những gì bạn ăn cũng chính là những thứ mà đứa con chưa sinh ra của bạn sẽ “ăn”. Vì thế, mẹ bầu lúc này cần tránh ăn những thực phẩm thô, các loại thực phẩm: thịt, cá… chưa nấu chín. Nên ăn nhiều trái cây và rau xanh, thịt nạc, các loại thực phẩm giàu protein, chất sắt, và những loại thực phẩm có nguồn canxi dồi dào. Và điều quan trọng là các mẹ phải cực chú ý để duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, cân nhắc kỹ từng loại thực phẩm trước khi ăn.

Tập thể dục

Tập thể dục là hoạt động được khuyến khích cho hầu hết phụ nữ trong thời kỳ mang thai. Trong quá trình mang thai, mẹ bầu nếu biết luyện tập đúng phương pháp và đúng các bài tập thể dục sẽ khắc phục được những nhược điểm của thai kỳ.

Các mẹ lưu ý, tránh xa các bài tập mạnh, các môn thể thao đòi hỏi phải lặn hoặc lên cao. Nên tránh bất cứ hoạt động thể dục nào đòi hỏi cao, phải nỗ lực thể chất. Vì chỉ cần một chút sơ sẩy là có thể sẽ nguy hiểm đến thai nhi. Tuyệt đối không tham gia những hoạt động thể chất mà không tham khảo ý kiến bác sĩ.

 

Tăng cân lành mạnh

Trọng lượng cơ thể giống như một thước đo dinh dưỡng giúp em bé bạn đang mang thêm khỏe mạnh. Nếu mức trọng lượng trước khi mang thai của bạn là bình thường, thì tăng khoảng 11,5 – 15kg là lý tưởng. Nếu bạn đã thừa cân trước khi mang thai, bạn có thể hạn chế được trong phạm vi tăng khoảng 9 - 11kg.

Tăng cân tối ưu là một vấn đề cá nhân, tùy thuộc vào cơ thể khác nhau. Nhưng có một thực tế là bạn sẽ cần phải tăng mức tiêu thụ calo, chế độ ăn uống dinh dưỡng và các yếu tố cần thiết khác. Vì vậy, chiến dịch tăng cân cần nằm trong kế hoạch ăn uống của bạn và phải được chuẩn một cách lành mạnh.

Giảm lượng caffeine

Caffeine là một chất kích thích. Nó sẽ làm tăng huyết áp và nhịp tim của bà bầu. Điều này không được khuyến khích trong thời gian mang thai. Mặt khác caffeine có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển tế bào của em bé. Caffeine có nhiều trong cà phê, soda, chocolate, một số loại thuốc. Do đó, khi mang thai, để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và con, bạn cần hạn chế tiêu thụ càng ít lượng caffeine càng tốt.

Uống đủ nước

Tăng lượng chất lỏng cho cơ thể là điều cực kỳ quan trọng trong thời kỳ mang thai! Nếu cơ thể bị thiếu nước có thể gây ra sinh non, sẩy thai, táo bón và mệt mỏi. Lượng nước uống đủ cũng rất quan trọng để cơ thể mẹ tiết sữa. Thông thường, mẹ bầu được khuyến cáo nên uống từ 8 đến 12 ly nước hàng ngày.

Tuyệt đối không nên để đến khi cảm thấy khát mới uống nước. Vì vậy, mẹ bầu cần nỗ lực để tăng mức tiêu thụ chất lỏng (nước, nước trái cây, sữa…) vào cơ thể.

2. Những điều không nên làm khi mang thai

Hút thuốc

Nếu hút thuốc lá, các chất độc có trong đó như carbon monoxide và nicotine sẽ thâm nhập vào cơ thể thai nhi. Ngoài ra, hút thuốc lá có liên quan đến việc sinh thiếu cân, sinh non, sẩy thai và thậm chí tử gây vong ở trẻ sơ sinh trong trường hợp nặng. Hút thuốc cũng có thể gây ra các nguy cơ sức khỏe lâu dài cho con của bạn như khuyết tật trí tuệ, gặp vấn đề về tăng trưởng... Do vậy, mẹ bầu nên tránh xa và nói không với thuốc lá.

 

Khi mang thai, mẹ bầu tuyệt đối không nên uống những đồ uống có nhiều chất kích thích (Ảnh minh họa).

Căng thẳng

Stress là một nguy cơ khiến thai nhi của bạn sẽ gặp nguy hiểm. Nó có thể khiến bạn sinh non, sẩy thai, thai nhi còi cọc… hoặc khi sinh trẻ ra sẽ có nguy cơ bị bệnh tâm lý, tinh thần. Vì thế, hãy cố gắng tránh xa sự lo lắng, căng thẳng. Hãy thỏa thuận với chồng và thu xếp công việc sao cho các vấn đề trong cuộc sống không ảnh hưởng đến bạn.

Uống thuốc bừa bãi

Việc uống thuốc trong thời kỳ mang bầu cần phải có sự chỉ định của bác sỹ. Cho dù chỉ là thuốc bôi ngoài da khi bạn bị bong gân mắt cá chân, hoặc những viên thuốc khi nhức đầu, thậm chí đối với cả dạng thuốc thảo dược thì mẹ bầu cũng cần hết sức cẩn thận. Hãy chắc chắn rằng khi bán thuốc cho bạn, nhà thuốc biết rằng bạn đang mang thai. Hãy hỏi bác sĩ trước khi dùng bất cứ loại thuốc nào trong suốt quá trình mang bầu để đảm bảo con bạn luôn khỏe mạnh.

Uống rượu

Rượu có thể gây ra những tác dụng phụ nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe đặc biệt là trong quá trình bạn mang thai. Uống rượu có thể khiến thai nhi rối loạn phát triển, gây hội chứng nhiễm rượu (cồn) bào thai – vô cùng nguy hiểm. Ngoài ra, theo các nhà nghiên cứu thuộc trường đại học Bristol và đại học Oxford thì phụ nữ khi mang thai nếu uống đồ uống chứa cồn có thể gây ảnh hưởng đến IQ của thai nhi. Vì thế, khi mang bầu, các mẹ tuyệt đối nên tránh xa bia rượu.

Tiếp xúc với mèo

 

Khi tiếp xúc với mèo (đặc biệt là phân mèo) sẽ không tốt cho thai nhi. Bởi vì, căn bệnh Toxoplasmosis (nhiễm trùng cơ hội) do loại kí sinh trùng toxoplasma (trú ngụ nhiều nhất ở mèo, nó có thể sản sinh rất nhanh và nhiều trong ruột mèo, phân mèo) gây ra có thể đe dọa sức khỏe của thai nhi trong bụng mẹ. Trẻ sơ sinh khi bị nhiễm bệnh có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng đến não và mắt. Do đó, khi mang bầu, bạn cần tuyệt đối cách ly với những chú mèo.

 

---

 

Mẹ bầu có thể tham khảo vài bí quyết dưới đây để "khỏe re" khi mang thai nhé!

Những điều nên làm để giảm phù nề cho mẹ bầu

1. Nguyên nhân gây phù nề

Trong thời kỳ mang thai, cơ thể sản xuất thêm 50% lượng máu và chất lỏng bổ sung để đáp ứng cho nhu cầu phát triển của thai nhi. Chính điều này đã gây nên hiện tượng phù nề cho bà bầu.

Theo các bác sĩ sản khoa thì sự gia tăng chất lỏng bổ sung này là rất cần thiết để giúp người mẹ "làm mềm" cơ thể, cho phép cơ thể mẹ có thể "nở rộng" ra để đáp ứng nhu cầu lớn lên của em bé.

Chất lỏng bổ sung này cũng giúp khớp xương chậu và các mô tế bào giãn ra khi em bé chào đời, nó chiếm khoảng 25% trọng lượng tăng thêm trong thời gian mang thai.

Phù nề có thể xuất hiện ở bất cứ thời điểm nào trong thai kỳ, tùy thuộc vào cơ địa từng mẹ bầu, nhưng nó thường phổ biến ở tháng thứ 5 và tăng lên vào 3 tháng cuối thai kỳ.

Nếu bị phù đột ngột ở tay và mặt thì đó có thể là dấu hiệu của tiền sản giật. (Ảnh minh họa)

Dưới đây là 5 nguyên nhân gây phù phổ biến nhất:

- Đứng lâu.

- Chế độ ăn ít kali (Kali giúp duy trì chất lỏng và chất điện giải trong tế bào cơ thể. Do khối lượng máu tăng thêm 50% khi mang thai nên cơ thể cũng cần tăng chất điện giải, giữ cân bằng các hóa chất trong hàm lượng chất lỏng tăng thêm).

- Tiêu thụ nhiều caffein.

- Ăn nhiều natri (muối).

- Làm việc vất vả.

- Thời tiết nóng bức.

Có một điều các mẹ bầu nên biết là phù nhẹ là dấu hiệu hết sức bình thường khi mang thai, tuy nhiên nếu bị phù đột ngột ở tay và mặt thì đó có thể là dấu hiệu của tiền sản giật. Bạn cần đến gặp bác sĩ ngay nếu bị phù đột ngột.

2. Những gợi ý giảm, tránh phù nề

Nếu bạn bị phù nề do thiếu kali thì hãy nhanh chóng bổ sung kali vào thực đơn hàng ngày. Một số món ăn giàu kali mẹ bầu có thể ăn như: hoa quả, rau xanh, thịt gà, thịt đỏ, cá, sữa, sữa chua, sản phẩm từ đậu nành, các loại hạt đều cung cấp kali cho bà bầu.

Ngoài ra còn một số thực phẩm chứa lượng kali cao như: 1 của khoai lang nướng cả vỏ chứa 844mg kali; 200g sữa chua chứa 579mg kali; nửa bát soup cà chua chứa 549mg kali; 1 quả chuối chứa 422mg kali.

Không những thế, kali còn có nhiều trong rau chân vịt, quả mơ khô, nước cam, dưa hấu...

Mẹ bầu có thể dựa vào một số dấu hiệu sau để nhận biết mình đang bị thiếu kali: do nôn (hoặc tiêu chảy) mạn tính, cơ thể mệt mỏi, hay bị chuột rút, táo bón và nhịp tim bất thường. Và tốt nhất bạn hãy thăm khám bác sĩ để được xác định kịp thời.

Vận động cơ thể, ăn nhạt và bổ sung kali là một trong những cách chồng phù nề hiệu quả. (Ảnh minh họa)

Ngoài ra mẹ bầu nên áp dụng những cách sau để giảm/ tránh hiện tượng phù nề khi mang thai:

- Giữ cho cơ thể luôn đủ nước. Uống đủ nước khi mang bầu giúp các hệ tiêu hoá, tiết niệu… hoạt động tốt; đồng thời, phòng tránh được quá trình tích trữ chất lỏng, gây phù.

- Ăn nhạt. Muối, đồ ăn mặn làm cơ thể bị trữ nước. Vì thế, nếu bạn có thói quen ăn mặn thì nhất thiết phải hạn chế trong thời kỳ mang thai để tránh hiện tượng phù nề.

- Tránh mặc quần áo chật, tránh đi tất, giầy chật, đặc biệt là những đôi giày, tất thít chặt lấy cổ chân vì nó càng làm cho hiện tượng phù nề gia tăng.

- Mẹ bầu nên năng vận động, tập thể dục thể thao trong thai kỳ vì điều này sẽ giúp giảm và tránh phù nề. Một số hoạt động được coi là an toàn cho thai phụ như đi bộ, bơi lội, aerobic... Những động tác giãn cơ hay tập yoga cũng có tác dụng chống lại phù nề một cách hiệu quả.

- Ngoài ra, để không bị phù chân, mẹ bầu nên để chân được nghỉ ngơi ngay khi có thể và tránh đứng trong một thời gian dài. Khi ngồi, cần chắc chắn là cả cơ thể và bụng bầu ở tư thế thoải mái, ngay ngắn. Có thể kê chân lên gối hoặc một cái bục.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Nếu sưng phù không giảm qua vài đêm hoặc sau một vài tiếng thấy phù nặng đến tay, mặt hoặc các bộ phận khác của cơ thể, hãy đi gặp bác sĩ và nói về tình trạng của bạn. Đôi khi, phù có thể tăng do nhiệt nhưng một cuộc kiểm tra sức khỏe sẽ giúp bạn yên tâm hơn.

---

Top 5 bài tập đơn giản sau đây có thể chống lại phù nề rất hiệu quả cho mẹ bầu.

5 sai lầm về dinh dưỡng cho bé khiến các mẹ tin sái cổ

Tiến sĩ Andrew Adesman (tác giả cuốn sách The baby facts – tạm dịch Những sự thật về bé), sẽ giúp các mẹ biết cách chọn lọc những thông tin đúng về dinh dưỡng cho bé.

1. Sữa mẹ và chuyện dị ứng

Quan niệm: Một số bé bị dị ứng sữa mẹ.

Thực tế: Không có bé nào bị dị ứng sữa mẹ.

Tiến sĩ Adesman giải thích: Thật dễ để hiểu sai những dấu hiệu, chẳng hạn bị trớ sau bú mẹ lại nhầm là bị dị ứng sữa mẹ. Tất nhiên có một số bé có phản ứng dị ứng với những gì mẹ ăn vào, bao gồm cả sữa bò nhưng nói chung, mẹ cứ yên tâm cho bé bú trọn 6 tháng đầu đời.

2. Bé bú mẹ và chuyện uống nước

Quan niệm: Bé bú mẹ cần được bổ sung nước.

Thực tế: Sữa mẹ là nguồn chất lỏng duy nhất bé cần trong 6 tháng đầu.

Tiến sĩ Adesman khuyên: Cho con ti mẹ là tốt nhất và nên cho bé bú mẹ ngay khi có thể. Bé bú mẹ không cần bổ sung nước hay thứ gì khác trong vòng 6 tháng đầu đời. Trừ khi bé phát triển một điều kiện y tế, khi ấy, bác sĩ đề nghị bổ sung chất lỏng khác cho bé bú mẹ. Sau 6 tháng, bé bước vào tuổi ăn dặm thì bạn có thể bổ sung nước và nguồn chất lỏng khác cho con.

3. Bé thừa cân thì phải uống sữa ít béo

Quan niệm: Bé thừa cân dưới 1 tuổi nên chuyển sang sữa ít chất béo (hoặc sữa gầy).

Thực tế: Bạn chỉ có thể chuyển cho bé sang dùng sữa có hàm lượng chất béo thấp khi bé được hơn 2 tuổi vì dưới độ tuổi này trẻ cần rất nhiều chất béo để phát triển não. Bạn không muốn con mình kém thông minh đấy chứ?

Tiến sĩ Adesman khuyên: Bé thừa cân nên bắt đầu chuyển sang sữa ít béo ở tuổi lên 2, nhất là những bé có tiền sử gia đình mắc bệnh tim hoặc các vấn đề về cholesterol. Tất nhiên trước khi chuyển sữa cho con thì bạn nên hỏi bác sĩ dinh dưỡng.

4. Dị ứng thực phẩm cũng di truyền

Quan niệm: Nếu bố mẹ bị dị ứng thức ăn thì con cũng thế.

Thực tế: Thực phẩm gây dị ứng cho bố mẹ chưa chắc đã gây dị ứng cho bé.

Tiến sĩ Adesman giải thích: Một số dị ứng có di truyền từ gia đình nhưng không hẳn là nếu bố mẹ bị dị ứng thứ gì thì các con của họ cũng bị như thế.

5. Ăn nhiều đường và chứng hiếu động thái quá

Quan niệm: Đường là nguyên nhân gây hiếu động thái quá ở bé.

Thực tế: Đường không phải là nguyên nhân gây hiếu động thái quá ở bé.

Tiến sĩ Adesman khuyên: Dù vậy không có nghĩa là bạn để bé ăn thả phanh đồ nhiều đường. Nên hạn chế đường để tránh cho bé khỏi béo phì, sâu răng...

---

Có nhiều bậc phụ huynh phạm sai lầm trong việc chăm sóc con mà họ không hề hay biết.