Thực phẩm giúp bé nói không với ốm trong mùa lạnh

Nếu bé nhà bạn không được ăn uống đầy đủ, bé sẽ thiếu các loại vitamin và khoáng chất, chất oxy hóa – cần thiết cho hệ thống miễn dịch. Vì thế, khuyến khích bé ăn uống đa dạng giúp chống lại cảm và nhiễm trùng. Ngoài rau quả, thịt nạc, bé cần được bổ sung cá, các cây họ đậu. Sữa hoặc thực phẩm đóng gói giúp tăng cường hệ miễn dịch cho bé cũng là những thứ không nên bỏ qua. Hãy cùng xem những triệu chứng sau đây sẽ được thực phẩm "điều trị" như thế nào nhé!

Nước mũi màu xanh lá cây

Nước mũi màu xanh lá là dấu hiệu có nhiễm trùng do vi khuẩn mà cơ thể bé đang tìm cách đấu tranh. Dâu tây, quả việt quất và những quả khác giàu chất chống oxy hóa nên cũng có khả năng chống lại vi khuẩn gây nhiễm trùng.

Trong mùa đông, nếu bảo quản quả đông lạnh thì cần rã đông hoặc xay thành hỗn hợp sinh tố cho bé, chẳng hạn sinh tố mãng cầu. Cho bé ăn thêm rau quả màu vàng, màu cam như bí đỏ, carrot, khoai lang, ớt ngọt, xoài, dứa... Vì những thực phẩm này giàu vitamin A và caroten giúp duy trì sức khỏe và tạo ra những màng ngăn vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể. Có thể cho bé ăn soup bí đỏ, soup khoai tây...

Bệnh về đường ruột

Tiêu chảy hay đau bụng có thể gặp ở bé trong mùa đông. Tiêu chảy có thể làm giảm khả năng tiêu hóa lactose (đường có trong sữa) của cơ thể. Vì thế, nên tạm thời ngừng cho bé ăn kem, trứng... một vài ngày cho đến khi bé ngừng tiêu chảy. Bạn cũng có thể thay thế sữa bằng sữa công thức dành cho bé tiêu chảy (sữa gốc đậu nành và không có lactose).
 
Ho, cảm lạnh và sốt

Bé bị cảm sốt đều cần được bổ sung nước như soup, nước luộc rau, rau xanh, quả tươi để không bị mất nước. Thịt nạc là nguồn giàu kẽm, sắt và protein, cung cấp dinh dưỡng quan trọng để bé duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh. Ngoài ra, thịt gà, cá trứng và đậu cũng giúp tăng sức khỏe, nhất là khi đang sốt.

Ốm khiến bé lười ăn và vì thế, có thể gây sụt cân. Bạn có thể cho bé ăn cháo thịt với các loại rau; soup thịt gà hay cháo trứng. Có thể cho bé ăn bánh mỳ nướng với bơ hoặc trứng, nếu bé thích. Ngoài ra, sữa chua trộn với hoa quả cũng giúp bé dễ tiêu hóa lại tăng cường hệ miễn dịch.

Nôn

Nếu nôn ở bé không phải do một loại bệnh thì gừng có thể giúp bé hạn chế nôn. Bạn có thể thêm ít gừng tươi khi chế biến thịt bò, ít gừng khi xào rau, gừng cho món hầm, bánh gừng hay kẹo gừng... sẽ hữu ích cho những bé bị nôn khi trời lạnh.

Thở khò khè và hen suyễn

Một số nghiên cứu cho thấy, thực phẩm chứa chất bảo quản có thể kích thích hô hấp ở một số bé mắc hen suyễn. Các chất bảo quản thường được tìm thấy trong nhiều loại quả sấy khô, nước quả và những loại thịt được bảo quản như xúc xích. Hãy đọc nhãn hàng để xem xét chất bảo quản có bên trong.

Tỏi giúp ngừa bệnh tái phát

Mặc dù cảm, sốt, ho... ở nhiều bé không quá nghiêm trọng. Tuy nhiên, khả năng tái bệnh lại cao. Các chuyên gia khuyến khích cha mẹ nêm tỏi vào chế độ ăn cho bé. Tỏi giàu allicin (một chất kháng virus, chống nấm, chống vi khuẩn) giúp tăng hệ miễn dịch và ngăn ngừa nhiều chứng bệnh tái phát.

Tuy nhiên, các mẹ tuyệt đối không được dùng nước ép tỏi để nhỏ vào mũi bé như một số mẹo chữa bệnh dân gian nhé!

---

9 bí mật mẹ nào cũng nên biết để bé không bị ốm trong mùa đông

10 điều về hăm tã chưa chắc bạn đã biết

1. Bé hăm tã do phân

“Mặc dù bé ngồi trong tã ướt quá lâu có thể gây hăm nhưng đây không phải lý do chính” – Stephen Kownachi (chủ tịch hiệp hội chăm sóc da liễu) nói. Hăm tã xảy ra chủ yếu do em bé “bĩnh” ra “sản phẩm” có chứa các enzyme tiêu hóa. Các enzyme này bắt đầu phá vỡ cấu trúc da nếu bé ngồi lâu trong tã chứa phân.

Tuy nhiên, hăm cũng có thể trầm trọng hơn do amoniac (có trong nước tiểu lẫn với phân) gây kích thích làn da. Do da của bé chỉ có độ dày bằng ½ da người lớn nên rất nhạy cảm và dễ bị đau.

2. Hăm không chỉ ở mông, bẹn

Hăm có thể thấy ở bất kỳ phần nào trên cơ thể (nơi phân và nước tiểu rò rỉ). Không nên đóng tã cho bé quá chặt vì nó khiến “chất thải” bị ép vào da bé. Nhưng cũng không quấn tã lỏng lẻo vì điều này khiến “sản phẩm” của bé dễ bị rò ra ngoài, gây hăm ở vùng da khác, chẳng hạn như chân, các nếp gấp ở khuỷu chân...

Làn da của bé có độ dày chỉ bằng 1/2 da của người lớn nên rất nhạy cảm. (Ảnh minh họa)

3. Thay tã liên tục không chống được hăm hoàn toàn

Dù thay tã thường xuyên giúp phòng hăm nhưng không tránh được hăm hoàn toàn.

4. Dùng khăn ướt khiến hăm nặng hơn

Mặc dù tiện dụng nhưng bạn không nên lạm dụng khăn ướt để vệ sinh khi bé bị hăm. Các chất phụ gia cũng như chất khử trùng có trong khăn ướt sẽ làm hăm nặng hơn.

5. Mọc răng không gây ra hăm

Trái ngược với quan điểm phổ biến, mọc răng không có liên quan đến những nốt hăm ở bé. Nhưng nếu em bé của bạn dùng kháng sinh do tiêu chảy thì hăm có thể là tác dụng phụ của kháng sinh.

6. Bé bú bình bị hăm nhiều hơn bé bú mẹ

Em bé bú mẹ sẽ “cho ra” ít hơn em bé bú bình. Điều này làm giảm nguy cơ hăm ở những bé bú mẹ. Chất thải của bé bú mẹ cũng chứa ít enzyme gây kích thích da hơn.

7. Các loại kem chống hăm không giống nhau

Có 2 loại kem dành cho chứng hăm tã: một là kem phòng hăm (dùng khi chưa có hăm); hai là kem trị hăm (dùng khi đã bị hăm).

Những bé bú mẹ ít bị hăm hơn những bé bú bình. (Ảnh minh họa)

8. Quá nhiều kem làm hăm tồi tệ hơn

Mặc dù dùng kem chống hăm sẽ giúp ngăn cản hăm ở bé nhưng không được bôi kem thành lớp dày đặc. Nó sẽ làm giảm hấp thu của kem với làn da. Thay vào đó, nên thoa một lớp mỏng.

9. Phải biết đó có phải phát ban tã không

Có nhiều bệnh xuất hiện ở vùng quấn tã của bé. Do đó, điều quan trọng là cần biết bé đang bị hăm hay chứng bệnh nào khác.

10. Bé có thể phải điều trị theo toa thuốc của bác sĩ

Thật dễ để tự mua các loại kem chống và trị hăm nhưng nếu bé bị hăm nặng hoặc kèm các triệu chứng khác, bạn nên đưa con đi khám.

---

Một số loại quả khiến bé bị... hăm tã

Cha mẹ cảnh giác với tiêu chảy do virus ở trẻ

Tiêu chảy cấp do rotavirus hay tiêu chảy mùa đông là bệnh nhiễm khuẩn dạ dày ruột cấp do virus rota gây nên. Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là lứa tuổi từ 3 đến 24 tháng.

Sau 1-4 ngày bị lây nhiễm virus, trẻ có các biểu hiện của bệnh. Thông thường trẻ sẽ nôn trước, sau khoảng 1-2 ngày thì bắt đầu đi ngoài, có bé thì bị đi ngoài rồi mới nôn. Hiện tượng nôn trớ đến rất bất ngờ, bé đang chơi, ăn uống bình thường nhưng chỉ qua nửa ngày đã có thể có hiện tượng này, cứ ăn cái gì vào là nôn ra cái đó. Trẻ thường đi ngoài nhiều lần trong ngày (phân màu xanh hoặc màu trắng lẫn dịch nhầy, có khi như màu hoa cà, hoa cải), phân thường nhiều nước.

Ngoài ra, trẻ có thể ho, sốt nên nhiều cha mẹ dễ nhầm với viêm đường hô hấp, viêm mũi họng. Bệnh thường kéo dài 3-7 ngày là khỏi.

Số trẻ bị tiêu chảy do rotavirus tăng lên đáng kể trong mấy ngày gần đây.Ảnh:D.N.

Đây là bệnh thông thường, có thể điều trị ở nhà. Điều quan trọng nhất bù nước, bù điện giải, tốt nhất là bằng nước oresol. Tuy nhiên, thực tế vẫn có những trẻ bị ngộ độc nguy kịch vìcha mẹ pha sai liều. Lý do vì mùi lạ, trẻ không chịu uống nên có người chia nhỏ lượng thuốc hoặc pha cả gói thuốc với một chút nước, khiến tỷ lệ pha rất đặc so với khuyến cáo mà không lường hết được những nguy cơ có thể xảy ra.

Bác sĩ Cấn Phú Nhuận, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Nhi trung ương (Hà Nội), cho biết dung dịch đậm hơn thì khi uống vào tiêu chảy sẽ tăng lên, ngược lại nếu pha loãng hơn thì sẽ không có tác dụng bù nước và chất điện giải.

Theo tiến sĩ Nguyễn Văn Bàng, Khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), khi trẻ bị tiêu chảy, tình trạng mất nước trầm trọng khiến bé rất khát nước. Trong khi đó, oresol có thành phần là muối, đường…, nên nếu pha đặc hơn so với khuyến cáo thì khi bé uống không khác gì uống một cốc nước muối, trẻ càng khát hơn.

Theo các chuyên gia, việc pha oresol cần phải đong thể tích nước chính xác đến từng ml. Một gói oresol theo chỉ dẫn phải pha với 200ml nước đun sôi để nguội, nhưng có bé lại uống cả gói chỉ với khoảng 40ml nước, khiến bé “nạp” vào quá nhiều muối, rất nguy hiểm. Khi uống oresol với nồng độ quá đặc như thế sẽ khiến hàm lượng muối trong máu tăng lên, áp lực thẩm thấu trong máu cao hơn bình thường, gây tình trạng tế bào bị hút hết nước nên bị teo tóp lại. Lúc này, trẻ có biểu hiện da nhăn, khô, mắt trũng…

"Điều nguy hiểm nhất là tế bào não bị teo tóp lại, gây tổn thương tế bào não, khiến trẻ bị co giật, sốt cao, vật vã, kích thích, hôn mê. Nếu không biết để cấp cứu kịp thời, trẻ rất dễ bị tử vong", tiến sĩ Bàng khuyến cáo.

Cha mẹ nên đút từng thìa một cho trẻ, 2 phút một lần, không nên cho bé tu hoặc uống liên tục. Uống nhiều và liên tục, oserol không những không hấp thu vào đường ruột mà lượng nước có thể mất nhiều hơn do bị nôn. Nếu trẻ bị nôn thì dừng lại 10 phút, sau đó cho uống lại với tốc độ chậm hơn.

Có gia đình chỉ cho trẻ uống nước lọc nên không hiệu quả, hoặc cho trẻ uống cháo gạo quá mặn, nước hoa quả pha đường. Thậm chí, có người nghĩ cứ cho uống thật nhiều nước là được, bất kể là nước gì nên cho con uống cả nước coca, soda và các loại nước có ga cấm dùng cho trẻ tiêu chảy..., khiến bệnh của trẻ càng nặng hơn.

Một điều cần lưu ý khi chăm con bị tiêu chảy là cha mẹ không nên tự ý mua thuốc cầm tiêu chảy. Thuốc không có tác dụng tiêu diệt virus mà còn làm giảm nhu động ruột, làm liệt ruột khiến phân không được thải ra ngoài. Do đó, trẻ vẫn tiếp tục bị tiêu chảy, mà phân không được bài xuất ra ngoài, ứ đọng lại trong ruột gây chướng bụng, thủng ruột, tắc ruột, thậm chí dẫn đến tử vong.

Bà mẹ cũng không nên sử dụng các thuốc chống nôn. Việc dùng thuốc chống nôn có thể gây ức chế thần kinh, khiến trẻ ngủ li bì, khó phát hiện nếu tình trạng bệnh nặng hơn. Cha mẹ cũng tránh kiêng khem quá mức như không cho trẻ uống sữa, chỉ cho trẻ ăn cháo trắng với muối, như thế sẽ khiến trẻ dễ bị bệnh nặng hơn.

Để phòng bệnh cho trẻ, bác sĩ Nhuận cho biết, cha mẹ cần đưa trẻ đi tiêm phòng văcxin. Đồng thời giữ gìn vệ sinh môi trường, vệ sinhbàn tay cho trẻ sạch sẽ. Virus này chủ yếu gây bệnh cho trẻ qua đường tiêu hóa, virus từ phân người bệnh, bám vào bề mặt, các vật dụng trong gia đình, qua tay bé hoặc tay của người chăm sóc, rồi xâm nhập miệng và gây bệnh.

Nếu bé đi ngoài, nôn nhiều, mệt mỏi, không ăn uống, không chơi, nằm li bì, có hiện tượng mất nước như mắt lõm, da nhăn nheo thì cha mẹ cần đưa con đến bệnh viện để được truyền dịch kịp thời.

Một số lợi ích và lưu ý khi mẹ bầu ăn chanh, dâu tây và nho

1. Quả nho

Những lợi ích của quả nho với thai phụ:

- Vitamin A và hợp chất flavonol trong nho có tác dụng phát triển thị giác cho bé ngay từ khi còn nằm trong bụng mẹ.

- Nho rất nhiều vitamin B, có tác dụng kiểm soát tỷ lệ trao đổi chất ở phụ nữ mang thai.

- Folate được tìm thấy trong nho là chất quan trọng với thai kỳ vì nó giúp tránh các khuyết tật ống thần kinh cho bé.

- Kali và natri trong nước ép nho kích thích phát triển hệ thần kinh cho thai nhi.

- Phốt pho trong nho còn giúp hoàn thiện các gene trong bào thai vì phốt pho là một phần của axit nucleic.

- Magiê trong nho giúp giảm chuột rút cho bà bầu.

- Nho là một trong số ít loại quả hoàn toàn không có cholesterol, lại có lượng kalo thấp, giúp bà bầu khỏe mạnh trong suốt thai kỳ.

- Nho có hàm lượng chất xơ hỗ trợ tiêu hóa cho bà bầu.

- Vitamin E và vitamin K của nho giúp đông máu, có lợi cho quá trình chuyển dạ.

- Các chất chống oxy hóa như như anthocyanins, flavon, geraniol, linalol, nerol và tannin giúp tăng miễn dịch, chống nhiễm trùng cho bà bầu.

- Nho còn chứa một hợp chất gọi là resveratrol, giúp kiểm soát cholesterol trong thời kỳ mang thai.

- Nước ép nho chống mệt mỏi và có lợi cho người mẹ trước cơn chuyển dạ.

- Những bà bầu bị bệnh khớp, hen... nếu ăn nho thường xuyên, bệnh sẽ được kiểm soát vì nho chứa các yếu tố kháng viêm.

- Nho hoạt động như một chất tẩy rửa tốt, có tác dụng ngăn ngừa sỏi thận, cải thiện dòng chảy của mật, giải độc cho gan, tăng sức khỏe cho hệ tiêu hóa... 

- Resveratrol - một thành phần quan trọng của nho giúp chống lại các bệnh thần kinh ở phụ nữ mang thai.

- Lá nho có thể dùng để điều trị chảy máu tử cung.

Lưu ý khi mẹ bầu ăn nho:

Nên chọn nho có nguồn gốc an toàn, tránh nho bị phun thuốc hay ướp hóa chất không được cho phép.

Vỏ nho có thể gây khó tiêu cho phụ nữ mang thai. Điều này có thể gây táo bón. Bởi thế, nên loại bỏ vỏ khi ăn nho.

Ăn quá nhiều nho có thể gây tiêu chảy.

Một số người bị dị ứng khi ăn nho như đau bụng, ho, nôn, khô miệng, đau họng, đau đầu...

2. Quả chanh

Với phụ nữ mang thai, chanh có nhiều tác dụng như sau:

- Chanh kích thích tiết nước bọt, nhờ thế mà có tác dụng làm sạch miệng. Điều này giúp giảm cảm giác ghê cổ, buồn nôn cho người mẹ.

- Chanh giúp loại bỏ đờm trong đường tiêu hóa, ngăn ngừa tắc nghẽn đường tiêu hóa. Bởi vậy, nó giúp tiêu hóa và ngăn ngừa táo bón – rắc rối phổ biến nhất trong thai kỳ.

- Hàm lượng axit citric của chanh có tác dụng tiêu diệt giun trong ruột.

- Tác dụng chống vi khuẩn của chanh giúp phòng tránh sốt và nhiễm trùng cho thai phụ.

- Chanh còn là nguồn thực phẩm dồi dào vitamin và chất khoáng như vitamin A, C, thiamin, niacin, canxi, folate, phốt pho, magiê, đồng, mangan, axit panthothenic, vitamin B6, riboflavin và không chứa chất béo.  Những chất này tăng cường mạch máu, ngăn ngừa xuất huyết bên trong, đồng thời có vai trò lớn trong việc duy trì huyết áp ổn định khi mang thai.

- Nước chanh còn có tác dụng phòng cảm lạnh cho bà bầu.

Những hạn chế của chanh với bà bầu:

- Trong nửa cuối của thai kỳ, chứng ợ nóng sẽ xuất hiện nhiều hơn và ợ nóng có thể trầm trọng hơn do tiêu thụ chanh.

- Trong thời kỳ mang thai, sức khỏe răng miệng trở nên nhạy cảm hơn. Hàm lượng axit citric từ quả chanh có thể làm tổn hại men răng, dẫn tới các vấn đề về răng cho thai phụ.

- Chanh không chứa protein nên không hỗ trợ tối đa sự phát triển của thai nhi.

- Hàm lượng axit nitric có thể làm một số người mẹ bị đau họng.

3. Quả dâu tây

Những lợi ích của dâu tây với sức khỏe thai phụ:

- Dâu tây là thực phẩm giàu vitamin C, kali và mangan. Do đó, loại quả này cần thiết để giảm huyết áp, đảm bảo hệ miễn dịch khỏe mạnh cho bà bầu. Ngoài ra, dâu tây còn dồi dào vitamin nhóm B có tác dụng duy trì sức khỏe tim mạch.

- Các sợi tự nhiên trong dâu tây giúp thai phụ có cảm giác nhanh no và duy trì vóc dáng lý tưởng khi mang thai.

- Dâu tây chứa phytochemical (chất thực vật tự nhiên) tốt cho sức khỏe thai nhi cũng như của mẹ.

- Mangan trong dâu tây có tác dụng chống viêm, chống lại các gốc tự do, hạn chế giảm viêm trong thời kỳ mang thai. Mangan cũng có vai trò trong xây dựng xương thai nhi và giúp xương của mẹ luôn chắc, khỏe.

- Kali và vitamin K, magiê trong dâu tây cũng có tác dụng phát triển xương cho mẹ và thai, giống mangan.

- Dâu tây còn có tác dụng đẩy lùi bệnh gout và đau khớp khi mang thai.

- Các loại quả mọng, trong đó có dâu tây giàu iốt, hữu ích cho hoạt động của bộ não và hệ thần kinh của bào thai.

- Dâu tây cũng thuộc nhóm quả chứa nhiều folate, có tác dụng ngăn ngừa khuyết tật bẩm sinh ở bào thai.

Những lưu ý khi mẹ bầu ăn dâu tây:

Dâu tây dễ bị nhiễm thuốc trừ sâu và dư lượng thuốc bảo quản thực vật nên nếu ăn nhiều dâu tây bị nhiễm hóa chất có thể làm tăng nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở bé.

Ở một số bà bầu nhạy cảm, dâu tây có thể gây dị ứng với các dấu hiệu như tiêu chảy, đau bụng, nổi ban, khó thở, buồn nôn...

---

Hướng dẫn thực đơn dinh dưỡng chuẩn cho mẹ bầu

Nhìn triệu chứng, bắt bệnh nhanh khi bé bị sốt

Lưu ý: Những thông tin dưới đây chỉ mang tính chất tham khảo, việc chẩn đoán chính xác bé mắc bệnh gì do kết luận từ bác sĩ.

1. Nóng quá

Mặt nhiều mồ hôi, tóc dính bết, nổi rôm sảy, cáu kỉnh, kém hoạt động. Có thể do bé ngồi dưới ánh nắng mặt trời, trong ôtô kín cửa, phòng không thông gió hoặc được mặc nhiều quần áo.

2. Cảm cúm

Chảy nước mũi, ho, đau họng, đau cơ, tiêu chảy, nôn trớ, kém bú. Đột nhiên sốt cao (lên tới 39ºC). Mùa cúm là tháng 11 đến tháng 4 hàng năm.

3. Cảm lạnh

Nước mũi có dịch trắng trong hoặc chuyển sang màu vàng, xanh hay xám. Bé vui chơi, ăn uống bình thường cho đến khi hạ sốt. Nếu bé kém ăn, tỏ ra lờ đờ thì dấu hiệu bệnh đã nặng.

4. Nhiễm trùng tai

Đau tai, quấy khóc, thường dùng tay kéo tai, sốt đến gần 39ºC, có thể kèm theo nôn trớ (hoặc tiêu chảy), kém bú. Trường hợp nặng, có chất dịch màu vàng hoặc trắng chảy ra từ bên trong tai. Nhiễm trùng tai thường xảy đến sau khi bé mắc cảm lạnh.

5. Chứng chân, tay, miệng

Xuất hiện nốt phồng da trong miệng, lòng bàn tay - chân (có thể ở mông). Sốt nhẹ, đau họng, kém bú. Bệnh thường xuất hiện ở lứa tuổi mẫu giáo nhưng cũng có thể gặp ở bất kỳ lứa tuổi nào.

6. Chứng ban đào

Sốt cao, kéo dài 2-5 ngày, chảy nước mũi kèm theo. Những nốt màu hồng xuất hiện ở khắp thân, sau đó, lan xuống cổ, mặt và cánh tay. Phổ biến với những bé từ 6 tháng tuổi đến 3 tuổi.

7. Bệnh về thanh quản

Cơn ho sâu, thở khó, phát ra âm thanh khi thở, xuất hiện những triệu chứng như bị cảm.

8. Nhiễm trùng đường tiểu

Cáu kỉnh, đặc biệt lúc đi tiểu. Nước tiểu đục, có thể lẫn máu, mùi chua. Thỉnh thoảng, kèm theo nôn trớ hoặc tiêu chảy. Có khi chỉ sốt, không có triệu chứng khác.

9. Viêm phế quản

Triệu chứng của cảm như ho nhẹ, chảy nước mũi, sốt nhưng dấu hiệu đặc trưng là thở khò khè, nhịp thở nhanh hoặc phải gắng sức khi thở.

10. Viêm phổi

Cơn ho sâu như tiếng động vật sủa; khó thở, thở ra âm thanh, nghe rõ từng nhịp thở khi hít vào – thở ra. Thường kèm theo sốt nhẹ hoặc không sốt, phổ biến với bé dưới 5 tuổi.

11. Viêm dạ dày

Sốt là triệu chứng đầu tiên, tiếp theo với các dấu hiệu ớn lạnh, đau bụng, nôn trớ, tiêu chảy.

12. Nhiễm trùng máu

Sốt cao, có thể kèm tiêu chảy, nôn trớ, cáu kỉnh. Thỉnh thoảng, triệu chứng duy nhất của bệnh là sốt.

13. Viêm màng não

Sốt, nôn trớ, quấy khóc, kém bú, có những đốm phồng trên đầu.

---

Những điều mẹ nào cũng nên biết khi bé bị sốt

23 dấu hiệu mẹ bầu cần gọi ngay cho bác sĩ

Mang thai – nhất là mang thai lần đầu – là thời điểm nhạy cảm và khiến không ít bà mẹ trẻ cảm thấy hoang mang trước mọi vấn đề dù là nhỏ nhất.

1. Bé đạp nhiều hơn hay ít hơn hẳn so với bình thường. Bạn nên đi siêu âm bởi có thể có điều gì đó không ổn khiến bé cảm thấy khó chịu.

2. Đau bụng dữ dội hoặc dai dẳng.

3. Chảy máu âm đạo dù nhiều hay chỉ lốm đốm cũng cần được đặc biệt lưu ý.

4. Gia tăng tiết dịch âm đạo hoặc thay đổi về chất nhầy dịch âm đạo như loãng và nhiều hơn, có màu hồng hoặc thậm chí có máu… Tuy nhiên sau 37 tuần thì việc gia tăng lượng chất nhờn âm đạo là bình thường và điều này cho thấy bạn sắp tới ngày sinh nở.

5. Áp lực lớn ở vùng chậu khiến bạn có cảm giác em bé đang được đẩy xuống dưới, đau lưng dưới một cách đột ngột và nhiều, đau bụng hoặc có nhiều hơn 4 cơn co trong vòng 1 giờ trước 37 tuần đều là những dấu hiệu khá nguy hiểm đối với các mẹ bầu.

6. Đau hoặc thấy nóng rát khi đi tiểu, hoặc rất ít hay không đi tiểu được.

7. Nôn nặng hoặc kéo dài hay nôn kèm theo đau hoặc sốt.

8. Ớn lạnh hoặc sốt cao trên 38 độ.

9. Rối loạn thị giác như nhìn mọi thứ thấy mờ, nhấp nháy hay nhìn một thành hai.

10. Đau đầu nghiêm trọng hay dai dẳng, hoặc đau đầu kèm theo mờ mắt và bị tê cứng chân tay.

11. Bất kỳ triệu chứng sưng trên mặt hay bọng mắt đều nguy hiểm. Nếu chỉ phù đôi chút ở tay thì không vấn đề gì, nhưng nếu bạn bị phù nặng và đột ngột ở chân hay mắt cá chân hoặc tăng cân quá nhanh (hơn 4kg trong 1 tuần) thì bạn cần tới gặp bác sĩ càng sớm càng tốt.

12. Chuột rút là triệu chứng bình thường và không ít người mắc phải khi mang thai, nhưng khi bạn bị chuột rút rất nặng và kéo dài đến mức duỗi chân cũng không giảm bớt thì lại là chuyện khác. Ngoài ra đau bắp chân kéo dài hay một chân sưng to hơn nhiều so với chân kia cũng là triệu chứng cho thấy bạn cần được sự giúp đỡ của bác sĩ.

13. Chấn thương hay va chạm mạnh ở vùng bụng.

14. Ngất xỉu, chóng mặt thường xuyên, tim đập nhanh.

15. Khó thở, ho ra máu hoặc đau ngực.

16. Táo bón nặng kèm theo đau bụng hoặc tiêu chảy nặng kéo dài hơn 24 giờ.

17. Ngứa dữ dội ở cánh tay, chân, lòng bàn hay, lòng bàn chân hoặc cảm giác ngứa ngáy khắp cơ thể.

18. Cúm thông thường hay cúm H1N1 đều rất nguy hiểm cho phụ nữ mang thai, bởi vậy hãy liên hệ ngay với bác sĩ nếu bạn có các triệu chứng cúm như sốt, đau họng, ho, chảy nước mũi, nghẹt mũi, mệt mỏi, đau nhức cơ thể và ớn lạnh. Đôi khi triệu chứng cúm có thể bao gồm cả nôn mửa hoặc tiêu chảy.

20. Nếu bạn thở ngắn hay khó thở, tức ngực hay đau bụng, chóng mặt đột ngột, nôn nặng hay kéo dài, thai nhi giảm chuyển động, sốt cao dù đã uống thuốc giảm sốt thì bạn cần được đưa vào viện càng sớm càng tốt.

21. Nếu bạn chưa được miễn dịch với bệnh thủy đậu hoặc rubella hoặc có triệu chứng nhiễm một trong hai loại bệnh này, ngay lập tức gọi cho bác sĩ rồi mới tới phòng khám để tránh lây nhiễm cho những người khác.

22. Trầm cảm hoặc lo âu quá nhiều, hoảng loạn, không thể đảm đương các trách nhiệm hàng ngày hay có những suy nghĩ làm hại chính mình hoặc bé, hãy tìm sự giúp đỡ ngay lập tức.

23. Bất kỳ một triệu chứng bệnh thông thường nào bạn đã có từ trước dù không liên quan đến thai kỳ, nếu bị nặng hơn cũng cần được sự chú ý, ví dụ như bệnh hen suyễn hay đau dạ dày chẳng hạn.

Thai kỳ là thời điểm cơ thể bạn thay đổi một cách rất nhanh chóng nên đôi khi bạn không biết những gì mình đang trải qua có phải là bình thường hay không, những lúc đó hãy tin vào linh cảm và bản năng làm mẹ của mình và gọi bác sĩ nếu bạn cảm thấy điều đó là cần thiết. Chúc bạn một thai kỳ mạnh khỏe và mẹ tròn con vuông nhé!

---

19 loại thực phẩm mẹ bầu phải nói không trong thai kỳ

Mẹ vụng suýt hại con thơ

Nuôi con sai cách...

Bé Zo 2 tuổi cao 88cm, 15 kg, ai cũng khen chị Trinh (Từ Liêm, Hà Nội) nuôi con mát tay. Chị phải tự thừa nhận rằng, "cháu được như thế này, tất cả cũng nhờ bà giúp nấu cháo cho mỗi ngày".

Biết công việc của con dâu bận rộn nên bà thường dậy sớm đặt nồi nấu cháo đủ chất dinh dưỡng cho cháu cưng ăn. "Trộm vía" nhờ nồi cháo thơm phưng phức của bà hàng ngày, Zo ăn ngon lành và chóng lớn. 

Nhờ được bà, chị Trinh giao phó công việc "bếp trưởng" từ cho trẻ con đến người lớn cho bà. 

Điều đáng nói là một ngày “không mong đợi xảy ra” khi bà buộc phải sang Mỹ để chăm cô con dâu thứ 2 mới sinh. Nghe đến dự kiến là 6 tháng sau bà về mà chị mặt mày hốc hác lo lắng.

Ngày bà đi, chị mới nhận ra việc bếp núc thật phức tạp. Chị biết, lười thì lười, người lớn có thể luộc tạm gói mỳ nhưng con thì vẫn phải cần cháo. 

Hôm đầu, chị tung hoành với đống rau củ quả thịt thà suốt 1 giờ đồng hồ dưới bếp nhưng xem ra Zo không thích cháo mẹ làm lắm, cho con ăn thì bé toàn quay đầu đi hoặc phun ra... 

Vì lo lắng, thiếu kinh nghiệm và... lười nhác mà nhiều bậc phụ huynh mắc sai lầm khi chăm sóc bé sơ sinh, đặc biệt đối với người lần đầu làm cha mẹ (Ảnh minh họa)

Công việc thì nhiều mà con lại chẳng chịu hợp tác, đúng lúc ấy nghe cô hàng xóm mách “ăn cháo dinh dưỡng ngoài chợ ngon bổ rẻ, lại không phải lích kích naúa nướng, mày chạy ra mà mua” thế là hàng ngày chị cứ tạt qua tiệm cháo 3 lần mua về cho con ăn. Nhìn con ăn ngon lành, chị ấm lòng và lại tiếp tục chúi đầu vào đống công việc bộn bề của mình. 

Cũng vì thiếu hiểu biết mà chị Ngọc (Ngọc Hà, Hà Nội) suýt hại Bé Bo (3 tuổi). Bé đòi ăn nhưng chị Ngọc quyết cho bé nhịn chỉ vì nghe lời bạn mách: "khi con bị tiêu chảy, càng ăn càng uống nước thì càng tóe mạnh… tốt nhất là nên hãm ăn, hãm uống nếu có ăn cũng chỉ ăn cơm trắng mà thôi”.

Đang quen cơm với thịt cá trứng, tự dưng bị mẹ cho ăn cơm trắng, bé không thích, bé đòi uống sữa, uống nước nhưng chị dứt khoát cho nhịn. Thế là dù bé khóc ngặt ngặt đòi ăn chị cũng dỗ bé chơi cho con quên cơn đói... 

Cũng là một bà mẹ vụng và chuyên nghe ngóng, áp dụng phản khoa học các phương pháp nuôi con, chuyện mà chị Thủy (Đông Anh, Hà Nội) mắc phải cũng khá kinh điển.

 

Ngay từ khi sinh con đầu lòng, một phần vì thiếu kinh nghiệm, phần khác vì suy nghĩ "con người ta nuôi sao thì con mình cũng nuôi được vậy" nên chị luôn cố gắng "căng tai" lên để nghe những lời khuyên của các bậc tiền bối đi trước. Hễ thấy con có biểu hiện gì lạ là ngay lập tức chị lân la, dò hỏi rồi ai nói gì là chị về áp dụng triệt để, không cần biết mẹo đó có đúng hay không. 

Điển hình như hôm thấy bé Tuấn hay giật mình thảng thốt, hỏi mọi người, chị nghe bạn mách cách chăm sóc trẻ sơ sinh an toàn nhất đó là cho bé nằm trong bóng tối vì như vậy bé sẽ thấy an tâm vì giống trong bụng mẹ hơn. 

Ngẫm thấy có lý, chị đóng kín cửa, buông hết rèm che, để con nằm trong phòng "âm u", tối mù, không biết gì đến ánh sáng là gì. Thời gian đầu thấy con nằm im re chị càng thấy an tâm và nghĩ rằng: "vậy là con thấy thoải mái, an toàn"...

... mẹ suýt hại con

Chị Trinh vẫn khăng khăng chắc nịch một điều rằng Zo ăn cháo ngoài chợ không có vấn đề gì. Cứ thế cho ăn đợi bà nội về thì quay lại các cữ cháo bà nấu. Cho đến một hôm, bác đằng nội qua chơi, bác ngạc nhiên khi thấy tháng trước Zo "ngon nghẻ" mà tháng này Zo gầy rộc người. Chị Trinh ngờ ngợ, cho Zo lên cân, thì mới giật mình khi cân của Zo tụt thảm hại. 

Đưa con đến bệnh viện kiểm tra, chị được bác sĩ dinh dưỡng cho rằng bé bị chững cân cũng chỉ vì bữa ăn hàng ngày thiếu chất. 

Chị Trinh không phải là trường hợp duy nhất vướng vào tình huống này. Thực tế có rất nhiều bậc phụ huynh bận rộn thường mua cháo dinh dưỡng chế biến sẵn bán ở những điểm không có kiểm định chất lượng về cho con ăn. Nhiều trẻ do ăn cháo dinh dưỡng mua không đảm bảo nên kéo theo việc không tăng cân do cháo loãng, không đủ chất dinh dưỡng.

Trường hợp bé Bo con chị Ngọc, sau 1 ngày “cấm vận”, Bo lăn ra tiêu chảy nặng hơn, người bé cứ dần lả đi, kiệt sức. Lo lắng khôn cùng, đưa con đi khám chị Ngọc mới biết vì con ăn uống không đủ chất nên ốm càng ốm, mệt càng mệt. Bác sĩ khuyên rằng, càng những lúc con bị tiêu chảy thì bố mẹ càng cần duy trì chế độ ăn hợp lý cho con.

Thức ăn cần lỏng hơn bình thường, nhưng vẫn phải đủ 4 nhóm thực phẩm (chất bột, béo, đạm, rau). Quan niệm con uống nước sẽ tiêu chảy nhiều lần là không có căn cứ khoa học. Không được uống nước đồng nghĩa với việc làm bé bị thiếu nước nặng, dẫn đến rối loạn nước điện giải, có thể đe dọa đến tính mạng nếu không kịp thời can thiệp.Việc ép bé ăn cơm (hoặc cháo) không sẽ nhanh chóng khiến bé kiệt sức, suy dinh dưỡng.

 

Đối với bé Tuấn, sau khi được "bọc" kỹ trong bóng tối mấy ngày, đến khi đưa con đi tắm, chị Thủy mới tá hỏa khi phát hiện ra hàng loạt những bất thường ở con: vàng da, mẩn mụn nổi khắp người rồi bé hay dậy đêm khóc suốt, dỗ kiểu gì cũng không ngủ.

Đến khi đưa con tới bệnh viện, chị mới giật mình lo lắng vì sự kém hiểu biết của mình mà suýt hại con. Cũng như chị Thủy, nhiều bà mẹ có quan niệm, sau sinh mẹ và bé nên nằm ở phòng tối, kín gió. Nhưng thực tế, căn phòng thiếu ánh sáng không hề tốt cho sức khỏe của hai mẹ con. Đồng thời, không được tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, trẻ con sẽ phát triển không toàn diện, thậm chí còn ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của bé.

---

Bé Xún nhà chị không hư, ngoan là đằng khác nhưng bé lúc nào cũng chỉ thích bám mẹ. 

Mách mẹ bầu ăn đúng cách trong thai kỳ

Dinh dưỡng trong thai kỳ

Các chuyên gia y tế khuyến cáo bà bầu nên bổ sung 300 calo mỗi ngày so với trước khi mang thai. Mặc dù buồn nôn và nôn trong những tháng đầu của thai kỳ có thể khiến bạn khó chịu, ăn không có cảm giác ngon miệng, song bạn hãy cố gắng tham gia một chế độ ăn uống cân bằng và uống đầy đủ vitamin trước khi sinh. Dưới đây là một số khuyến nghị để giữ cho bạn và em bé của bạn được khỏe mạnh.

Trong quá trình mang thai, bạn nên ăn đồ ăn thật đa dạng: bánh mỳ, ngũ cốc, trái cây, rau xanh, sữa, các chế phẩm từ sữa, protein (thịt, gia cầm, cá, trứng hoặc hạt), hạn chế lạm dụng các chất béo và đồ ngọt.

Bà bầu nên ăn thức ăn đa dạng trong suốt thai kỳ (Ảnh minh họa)

Cụ thể như sau, bạn hãy chọn cho mình thực đơn gồm nhiều thực phẩm giàu chất xơ như bánh mì ngũ cốc nguyên hạt, ngũ cốc, mì ống, gạo, trái cây và rau.

Hãy chắc chắn rằng bạn đang nhận được đủ vitamin và khoáng chất trong chế độ ăn uống hàng ngày của mình. Bạn không nên đánh giá thấp những viên vitamin mà bác sĩ kê cho mình trong thai kỳ, nên nhớ rằng đồ ăn, thực phẩm nạp vào cơ thể chưa chắc đã cung cấp đủ vitamin trong suốt thai kỳ của bạn. 

Sữa và các chế phẩm từ sữa sẽ giúp bạn bổ sung một lượng canxi cần thiết mỗi ngày. Bạn hãy đảm bảo rằng mỗi ngày bạn nhận được 1000-1300 mg canxi trong chế độ ăn uống trong khi mang thai.

Bên cạnh đó, việc tăng cường ăn nhiều đồ ăn giàu chất sắt như thịt bò, lợn, gan cũng vô cùng quan trọng. 

Vitamin C rất tốt cho sức khỏe bà bầu cũng như sự phát triển của trẻ nhỏ (Ảnh minh họa)

Vitamin C rất tốt cho sức khỏe bà bầu cũng như sự phát triển của trẻ nhỏ, bạn có thể bổ sung các loại hoa quả, rau củ như cam, bưởi, dâu tây, dưa, đu đủ, bông cải xanh, súp lơ, cải Brussel mầm, ớt xanh, cà chua, mù tạc... Nên nhớ rằng , phụ nữ mang thai cần ít nhất 70 mg vitamin C mỗi ngày.

Chẳng phải nói, anh cũng biết axit folic vô cùng quan trọng với sự phát triển của thai nhi, khoáng chất này giúp ngăn ngừa khuyết tật ống thần kinh như tật nứt đốt sống ở thai nhi.

Axit folic có nhiều trong các loại rau lá xanh đậm, thịt bê, và các loại đậu (đậu lima, đậu đen, đậu đen và đậu xanh), phụ nữ mang thai cần ít nhất 0,4 mg axit folic mỗi ngày. 

Axit folic có nhiều trong các loại rau lá xanh đậm (Ảnh minh họa)

Ngoài ra vitamin A cũng vô cùng quan trọng cho bà bầu, vitamin A có nhiều trong cà rốt, bí ngô, khoai lang, rau bina, bí nước, củ cải, củ cải xanh, quả mơ, và dưa đỏ...

Đó là những thực phẩm bà bầu nên ăn, còn những thực phẩm cần tránh khi mang thai là gì? 

Thực phẩm cần tránh

Tránh uống rượu trong khi mang thai. Tại sao lại như vậy? Các chuyên gia y tế khuyến cáo rượu có liên quan đến vấn đề sinh non, chậm phát triển tâm thần, dị tật bẩm sinh, và trẻ sơ sinh nhẹ cân.

Bạn nên hạn chế sử dụng chất caffein, không quá 300 mg mỗi ngày. Caffein có mặt trong cà phê, trà và một số thức uống nhẹ, đồ uống này có thể ảnh hưởng lên sự hấp thu sắt và một số chất dinh dưỡng của hai mẹ con. 

Bạn nên hạn chế sử dụng chất caffein, không quá 300 mg mỗi ngày (Ảnh minh họa)

Bà bầu không nên ăn cá mập, cá kiếm, cá thu, hoặc cá kình (còn gọi là cá trắng) vì chúng có chứa hàm lượng thủy ngân nhất định. Người mẹ nạp quá nhiều thuỷ ngân vào người sẽ dẫn đến tổn thương hệ thần kinh vốn đang hình thành và phát triển của trẻ. Cá càng to và càng già tuổi thì chúng càng chứa nhiều thuỷ ngân.

Bà bầu không nên ăn cá mập, cá kiếm, cá thu, hoặc cá kình (còn gọi là cá trắng) 

vì chúng có chứa hàm lượng thủy ngân nhất định (ảnh minh họa)

Tránh phó mát mềm – loại pho mát chưa được tiệt trùng, bởi có thể vi khuẩn sẽ xâm nhập vào cơ thể của mẹ và bé. 

 

Khi không khỏe mạnh, thực phẩm gì mà bà bầu nên ăn?

Trong khi mang thai, nếu bạn gặp phải chứng ốm nghén, tiêu chảy, táo bón, bạn có thể thấy khó chịu khi ăn, ăn không hề cảm thấy ngon miệng. Dưới đây là một số gợi ý:

Ốm nghén: Bạn nên ăn bánh quy, ngũ cốc. Bạn chia bữa ăn thành những bữa ăn nhỏ, ăn rải rác trong suốt cả ngày, tránh các thức ăn béo, chiên, và nhiều dầu mỡ.

Nếu ốm nghén, bạn nên ăn bánh quy, ngũ cốc (Ảnh minh họa)

Táo bón: Bạn nên bổ sung thật nhiều trái cây tươi và rau củ quả. Uống thật nhiều nước là một lời khuyên chân thành dành cho bạn vào lúc này.

Tiêu chảy: Bạn nên ăn nhiều thực phẩm có chứa nhiều chất xơ, chất xơ sẽ giúp bạn hấp thu nước cho cơ thể. Ví dụ về các loại thực phẩm như táo, chuối, gạo trắng, bột yến mạch, bánh mì và mì tinh luyện…

Ợ nóng: Bạn nên chia bữa ăn ra thành nhiều bữa ăn nhỏ, ăn rải rác, thường xuyên trong suốt cả ngày. Hạn chế các loại thực phẩm chứa nhiều caffein, các loại thực phẩm nhiều gia vị. 

---

Để đảm bảo sức khỏe cho bản thân và thai nhi, những thực phẩm sau đây được khuyên nên sử dụng cho bữa sáng của bà bầu.