6 quan niệm sai lầm về sự phát triển của bé

1. Đồ chơi đắt tiền làm bé thông minh hơn

Quan niệm: Bé cần đồ chơi đắt tiền để kích thích não tối đa.

Thực tế: Không có bằng chứng rằng một số đồ chơi cụ thể, đắt tiền sẽ làm bé thông minh hơn.

Bé học hỏi bằng cách khám phá môi trường, chính quá trình này sẽ kích thích trí thông minh cho bé. Thực tế, những đồ chơi đắt tiền, phức tạp không cần thiết. Tương tự, với lời khuyên nên chọn đồ chơi có màu sắc tương phản như đen – trắng cho bé sơ sinh thì cha mẹ cũng tránh hiểu lầm là chọn tất cả đồ chơi, quần áo, hay trang trí màu tường đen – trắng sẽ làm bé thông minh hơn.

2. Chậm nói

Quan niệm: Nếu bé chậm nói thì không cần lo lắng bởi lớn lên, bé sẽ nói được.

Thực tế: Nên cho bé đi khám sớm nếu bé bị chậm nói.

Cha mẹ cần biết, ngôn ngữ bao gồm: ngôn ngữ nói, ngôn ngữ viết và ngôn ngữ cử chỉ. Nhiều bé chỉ chậm nói nhưng vẫn có khả năng nghe - hiểu, biểu đạt bằng cử chỉ, điệu bộ thì có thể chưa lo lắng lắm. Nhưng nếu bé chậm nói và cũng không giao tiếp (nghe - hiểu, phản ứng lại bằng cử chỉ, điệu bộ) thì có khả năng bé mắc tự kỷ hoặc các rối loạn khác mà cần đưa con đi khám sớm.

3. Con gái út và khả năng ngôn ngữ

Quan niệm: Bé gái út trong nhà thường chậm nói hơn.

Thực tế: Thứ tự sinh có thể đóng vai trò quan trọng trong ngôn ngữ nhưng không phải yếu tố quyết định. Cha mẹ nên cảnh giác với bất kỳ sự chậm trễ nào trong ngôn ngữ của bé, dù đó có phải là bé út trong nhà hay không.

4. Sách và thị lực của bé

Quan niệm: Bé để sách quá gần sẽ khiến thị giác suy yếu.

Thực tế: Bé để sách sát với mắt cũng không thể làm hại thị giác, trừ khi bé đã biết đọc (đọc sách quá gần có thể gây cận thị). Ở bé còn nhỏ, để sát sách vào giống như một hoạt động vui chơi, chứ không phải đọc sách.

5. Hiểu về chiều cao của bé

Quan niệm: Chiều dài bé sơ sinh quyết định chiều cao khi trưởng thành.

Thực tế: Chiều dài bé sơ sinh không phải yếu tố dự báo chính xác chiều cao trưởng thành. Nhiều người đơn giản nghĩ bé còn nhỏ mà đã dài thì sau này hẳn sẽ cao lắm. Trong khi đó, chiều cao của cha mẹ mới là yếu tố dự báo chiều cao của bé khi trưởng thành tốt.

6. Dị ứng di truyền

Quan niệm: Nếu cha mẹ bị dị ứng hô hấp thì bé cũng vậy. Bố mẹ nào không bị dị ứng thì con cũng thế.

Thực tế: Yếu tố di truyền đóng vai trò lớn với dị ứng nhưng còn nhiều yếu tố quan trọng khác. Do đó, di truyền không phải luôn quyết định dị ứng ở bé.

---

5 sai lầm về dinh dưỡng cho bé khiến các mẹ tin sái cổ

Giúp bé giảm đau nhanh khi mọc răng

Mọc răng là một quá trình khá tốn kém thời gian mà bé sẽ phải trải qua. Trong thực tế, bé sẽ mất 3 năm đầu tiên để mọc đầy đủ cả hàm răng. 

Đa số trẻ nhú chiếc răng sữa đầu tiên khi được khoảng 6 tháng tuổi. Và tại sinh nhật lần thứ 3, bạn sẽ thấy bé có một hàm răng hoàn thiện với 20 chiếc răng sữa nho nhỏ xinh xinh. 

Những hiện tượng đi kèm mọc răng

Có một số tranh cãi liên quan tới vấn đề có hay không chuyện mọc răng gây ra đau đớn ở trẻ. Trẻ mọc răng có thể sẽ kèm theo một số triệu chứng: lợi bị sưng đỏ, chảy dãi, cằm quanh miệng nổi ban, sốt, tiêu chảy, nổi rôm sảy, sổ mũi, ho, thích cắn, cáu kỉnh, biếng ăn… nhưng bạn hãy yên tâm rằng mọc răng không gây nên bệnh. 

Đối với một số trẻ sơ sinh, mọc răng là một thử thách không đơn giản bởi nó gây ra đau nhức, khó chịu.

Sau sự xuất hiện của hai chiếc răng cửa của hàm dưới, hai chiếc răng cửa hàm trên, răng bên cạnh răng cửa hàm trên, ranh nanh và rồi các răng dọc theo bên cạnh chúng cũng sẽ từ từ “nảy mầm”. Mọc răng sớm hay muộn cũng một phần do di truyền, vì vậy nếu trước đây bạn mọc răng sớm thì bạn nên yên tâm rằng điều này có thể sẽ xảy ra ở bé nhà mình. 

Đối với một số trẻ sơ sinh, mọc răng là một thử thách không đơn giản bởi nó gây ra đau nhức, khó chịu (Ảnh minh họa)

Giảm đau răng cho con

Mọc răng thường kèm theo sốt, đau nhức, chảy dãi,… vì thế sinh hoạt, ăn uống hàng ngày của bé bị xáo trộn là điều bình thường, hoàn toàn dễ hiểu. Bạn không thể làm bất cứ điều gì để bảo chiếc răng của bé rằng “đừng làm đau chủ nhân”, nhưng có vài cách bé sẽ thoải mái hơn khi bị đau răng nếu bạn tuân thủ theo vài cách sau:

Bé có thể ăn ít đi, không hào hứng với việc ăn uống như trước đây, bạn đừng cố ép con ăn nhiều vào thời điểm này làm gì mà cách hay nhất vẫn là chia nhỏ bữa ăn của bé, cha mẹ nên cho bé ăn các loại thức ăn mềm như cháo hạt để kích thích răng bé mọc nhanh hơn và việc nhai cũng làm bé thoải mái, không gây đau đớn.

Dành thời gian trò chuyện, an ủi, ôm ấp yêu thương bé nhiều hơn vào thời điểm này. 

Bạn có thể cho bé nhai những đồ ăn mát mẻ, thực phẩm mềm, nhuyễn, chúng giúp bé nuốt không phải nhai. Bạn cần lưu ý rằng răng bé sẽ được mọc nhanh hơn nếu bé tiếp nhận những thực phẩm lạnh. 

Chẳng hạn như táo, lê, cà rốt xay nhuyễn để trong ngăn mát tủ lạnh, hoặc bạn có thể tìm mua và cho bé ngậm một cái vòng rồi làm lạnh nó trong tủ lạnh (vòng được thiết kế riêng làm nướu bé dễ chịu). 

Nếu bé hơn 4 tháng tuổi bạn hoàn toàn có thể chà gel vào nướu để hỗ trợ giảm đau cho bé.

Trường hợp bé sốt trên 38,5 độ, bậc cha mẹ có thể cho bé sử dụng thuốc hạ sốt sau khi đã tham khảo đầy đủ ý kiến của bác sĩ.

Khi mọc răng, nhiều bé bị đi ngoài nhiều lần từ 3 – 6 ngày. Bà mẹ cần cho bé uống thật nhiều nước để bù vào lượng nước đã mất đi.

Ngoài ra, bạn hãy bắt tay vào công cuộc làm sạch sẽ thường xuyên những chiếc răng của bé. Trẻ còn nhỏ chưa thể dùng tới bàn chải đánh răng, bạn có thể đánh răng cho bé bằng một miếng gạc nhỏ được làm ẩm, mềm chà lưỡi và răng bé một cách nhẹ nhàng. 

Cha mẹ có thể dùng tay để mát-xa nhẹ nướu răng để bé đỡ đau nhức. Lưu ý rằng trước khi thực hiện động tác này, bậc phụ huynh cần rửa tay sạch sẽ để tránh đưa vi khuẩn vào miệng bé. 

Cha mẹ cũng có thể đánh lạc hướng cơn đau của bé bằng cách thu hút bé vào một hoạt động, trò chơi mà bé yêu thích như nghe nhạc, chơi đồ chơi mới…

Sau 18 tháng, bé hoàn toàn có thể sử dụng được bàn chải đánh răng mềm với kem đánh răng dành riêng cho bé. 

Tóm lại, sau khi đã thực hiện một loạt các cách trên nhưng bé vẫn đau đớn, quấy khóc, bỏ ăn,… bạn nên nhờ tới sự trợ giúp từ chuyên gia y tế.  

---

Đi cùng với niềm vui khôn xiết được "chiêm ngưỡng" cái răng sữa đầu tiên của con,

 nhiều chị em đau thấu xương khi cục cưng cứ nhằm "ti" mẹ mà cắn.

Những lưu ý mẹ cần biết khi bé chậm lớn

Từ ngày đón bé Bông ở bệnh viện về, chị Hòa (Hà Đông, Hà Nội) mừng rỡ lắm. Gia đình chị chuẩn bị cho bé đầy đủ đồ đạc, đồ chơi, chị cũng rất tự tin với số kinh nghiệm mà chị có được từ lần sinh nở đầu tiên. Thế nhưng sau vài ngày, chị lo lắng vô cùng khi thấy con biếng ăn, trong suốt 2 tuần đầu bé không lên cân mà thậm chí tụt cân. Đi khám, chị được biết bé thuộc diện chậm lớn. 

Trong những năm tháng đầu tiên, trẻ em thường tăng cân và phát triển trí thông minh nhanh chóng. Đôi khi, có vài trường hợp trẻ không đạt tiêu chuẩn dự kiến như đã đề ra. 

Một ngày bạn giật mình nhận ra con mình không cao lớn như chuẩn mà các chuyên gia dinh dưỡng đề ra. Bạn lo lắng và kết luận con bị chậm phát triển, bạn không nên quá lo lắng và có một kết luận sớm như vậy. Để đưa ra được kết quả chính xác thì bạn cần phải đưa bé tới bệnh viện để các bác sĩ thăm khám. 

Để chẩn đoán và điều trị một đứa trẻ không phát triển hay còn gọi là bé chậm lớn, các bác sĩ sẽ phải tập trung vào việc xác định vấn đề tiềm ẩn liên quan tới cơ địa của bé. 

Chậm phát triển, chậm lớn là một từ để mô tả tình trạng chứ không phải là một căn bệnh cụ thể. Những đứa trẻ không phát triển mạnh thường có khả năng tăng cân và phát triển kém hơn những em bé khác.

Những đứa bé chậm lớn thường có khả năng tăng cân và phát triển kém hơn những em bé khác (Ảnh minh họa)

Hầu hết các chẩn đoán về tình trạng này thường xuất hiện ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi. Bởi trong những năm đầu tiên của cuộc sống đó là giai đoạn quan trọng của sự phát triển thể chất và tinh thần. Sau khi sinh ra, não của một đứa trẻ phát triển nhiều trong năm đầu tiên, nếu  trẻ hấp thụ dinh dưỡng kém thì điều này vô tình sẽ tác động tiêu cực về tâm sinh lý trong tương lai. 

Hầu hết các bé tăng gấp đôi trọng lượng chỉ sau 4 tháng khi ra đời và tăng gấp ba lần trọng lượng đó khi bé được 1 tuổi. Những bé phát triển chậm sẽ không thể đáp ứng được những con số này. 

Dấu hiệu bé chậm lớn

Ngoài cân nặng, dấu hiệu để nhận biết con không chịu lớn như sau:

Con thờ ơ với môi trường xung quanh, gọi không chú ý.

Con tránh nhìn trực diện vào người khác.

Bé luôn cáu kỉnh, khó chịu, khóc lóc.

Bé không đạt được các mốc phát triển như những trẻ bình thường khác về ngồi, bò, và nói chuyện. 

Nguyên nhân

Yếu tố xã hội: Trong một số trường hợp, các bác sĩ không thể xác định được rõ nguyên nhân nhưng đa số là do các bà mẹ thiếu hiểu biết, bổ sung dinh dưỡng trong thai kỳ kém. 

Ví dụ, trong quá trình mang thai và cho con bú, nhiều bà mẹ đã thực hiện chế độ ăn kiêng, dung nạp ít lượng calorie, con không thể nhận được chất béo đủ. Hoặc cha mẹ không quan tâm đến con, bỏ bê con, cuộc sống nghèo đói khiến dinh dưỡng trong con bị ảnh hưởng, còi xương, chậm lớn. 

Liên quan tới bệnh tiêu hóa: Chúng bao gồm bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD), tiêu chảy mãn tính, xơ nang, bệnh gan mãn tính và bệnh loét bao tử…

Bị GERD, thực quản của bé có thể bị kích thích, bé bị đau và không thể ăn được. Tiêu chảy kéo dài sẽ khiến các chất dinh dưỡng và năng lượng cơ thể bị hao tổn. 

Nếu bị xơ nang, bệnh gan mãn tính, trẻ không thể hấp thụ tối đa chất dinh dưỡng dù ăn rất nhiều. 

Khi bé bị bệnh mãn tính: Một đứa trẻ có vấn đề như sinh non, sứt môi hoặc viêm vòm miệng, bé khó có thể ăn và hấp thụ dinh dưỡng như một bé hoàn toàn khỏe mạnh khác. Trong trường hợp này bé ăn ít sẽ càng yếu đi và ảnh hưởng tới sự phát triển của tim mạch, nội tiết tố và dễ bị rối loạn hô hấp. 

Bé không thể dung nạp đạm sữa: Điều này có thể gây khó khăn với việc bé hấp thụ các chất dinh dưỡng. Việc không dung nạp được đạm sữa sẽ khiến bé phải ăn kiêng, thực đơn ăn kiêng bao giờ cũng khiến sức khỏe của trẻ không được phát triển toàn diện được.

Nhiễm trùng: nhiễm trùng đường tiết niệu, bệnh lao,…, sẽ khiến lượng dinh dưỡng trong cơ thể trẻ giảm đi nhanh chóng, mất đi cảm giác thèm ăn, ngon miệng. 

Rối loạn tiêu hóa: quá trình này sẽ khiến bé kém ăn, lười ăn vì đau bụng, nôn mửa. Hiện tượng này khiến cơ thể bị hạn chế khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng. 

Bạn nên đưa bé tới viện nếu có những dấu hiệu trên (Ảnh minh họa)

Điều trị

Trẻ em chậm lớn cần sự giúp đỡ của cha mẹ và bác sĩ. Nếu trong 2 tháng liên tiếp con có dấu hiệu biếng ăn, chậm tăng cân, bạn cần đưa con tới bệnh viện. Các chuyên gia dinh dưỡng sẽ đánh giá nhu cầu ăn uống của trẻ. 

Trong trường hợp thiếu dinh dưỡng, trẻ sẽ được điều trị thường xuyên tại nhà với sự theo dõi thăm khám của bác sĩ. Bác sĩ sẽ khuyên bạn nên sử dụng thực phẩm gì, ăn lượng bao nhiêu cho bé là hợp lý. 

Trường hợp nghiêm trọng hơn, các bác sĩ sẽ cho bé được truyền thức ăn qua ống chuyên dụng, đó là một cái ống được chạy từ mũi vào thẳng dạ dày. Thực phẩm dinh dưỡng dạng lỏng được cung cấp một cách đều đặn qua ống, và khi được nuôi dưỡng đầy đủ hơn, đứa trẻ sẽ cảm thấy cơ thể khỏe hơn và có thể sẽ bắt đầu ăn nhiều hơn trong thời gian sau. 

Điều trị kéo dài bao lâu tùy vào cơ thể của từng bé. Dù rất muốn con tăng cân nhưng bạn cần hiểu rằng tăng cân cần phải có thời gian. Nếu bị chậm phát triển do một căn bệnh mãn tính hoặc rối loạn, có thể đứa trẻ đó phải được theo dõi định kỳ và điều trị lâu hơn. 

Di truyền cũng đóng một vai trò lớn trong việc tăng cân, vì vậy nếu bạn và chồng của bạn thấp bé nhẹ cân, bé nhà bạn có thể sẽ nằm trong diện thấp bé. 

Nếu bạn nhận thấy sự bất bình thường trong cân nặng của con, thấy con có dấu hiệu như ở trên, nếu con biếng ăn thì bạn nên gọi điện cho bác sĩ. Trẻ mới biết đi và trẻ lớn hơn có thể trong vài ngày biếng ăn song trẻ sơ sinh thì không, bé sẽ không tự dưng biếng ăn nếu không gặp vấn đề. 

---

Hạn chế bé cầm nắm đồ vật sẽ làm não chậm phát triển

Các loại hạt giúp bé phát triển chiều cao

Xương chắc khỏe giúp bé phát triển chiều cao tốt hơn. Rất nhiều phụ huynh cho rằng chỉ có sữa và các thực phẩm giàu canxi khác mới có thể tăng chiều cao cho bé. Nhưng nghiên cứu mới cho thấy các loại hạt giàu magie cũng có tác dụng tương tự như sữa, giúp cho xương chắc khỏe. Nếu chịu khó ăn các loại hạt điều độ, thì có thể giúp bé phát triển chiều cao tốt hơn.

Các loại hạt - siêu thực phẩm cho xương chắc khỏe

Theo tờ Daily Mail của Anh đưa tin, một nghiên cứu mới ở Houston đã chỉ ra rằng các loại thực phẩm giàu magiê đóng một vai trò quan trọng trong phát triển xương. Các loại hạt giàu magiê có tác dụng tương tự như sữa và phát huy tác động mạnh mẽ tới sự phát triển xương của bé.

Trong những năm qua, nhiều phụ huynh đã cho con uống sữa và ăn các thực phẩm giàu canxi khác để tăng cường sức khỏe xương, nhưng trong các chương trình nghiên cứu mới cho biết: hạt bí, sô-cô-la đen, cá hồi và quả hạnh là những thực phẩm quan trọng không kém.

Các loại hạt giàu magie cũng giúp bé phát triển chiều cao tốt hơn. (Ảnh minh họa)

Như chúng ta đã biết, magie rất quan trọng đối với sức khỏe xương của người lớn, nhưng đối với xương của trẻ em thì còn cần một vài nghiên cứu tập trung. Tác giả chính của nghiên cứu, Steven Abrams, Đại học Y Baylor (Houston), cho biết: "Muốn con mình có xương khỏe mạnh, thì chế độ dinh dưỡng phong phú là điều cần thiết, một trong những chất dinh dưỡng quan trọng là magie và canxi.”

Các nhà nghiên cứu tuyển chọn 63 trẻ em khỏe mạnh, từ 4-8 tuổi, tham gia vào nghiên cứu này. Trong quá trình nghiên cứu, tất cả các trẻ em đều tự viết riêng một cuốn nhật ký thực phẩm. Và trong suốt quá trình này, trẻ em đều được thực hiện kiểm tra hàm lượng canxi và magie hai lần mỗi ngày trong bệnh viện vào ban đêm (để trẻ tiện thống kê lượng thực phẩm đã tiêu thụ trong ngày). Tại đây, theo cuốn nhật ký của các bé, các nhà nghiên cứu cung cấp giá trị hàm lượng canxi và magie cụ thể trong tất cả các loại thực phẩm mà bé đã ăn để chúng ghi lại. Chế độ ăn uống của các bé được cân lại trước và sau bữa ăn để xác định hàm lượng canxi và magie thực tế mà trẻ tiêu thụ.

Sau một loạt kiểm tra nghiêm ngặt (xét nghiệm nước tiểu, đo tĩnh mạch, đo nồng độ đồng vị, đo mật độ xương...) để tính toán chính xác hàm lượng canxi và magie dung nạp vào cơ thể trẻ, các nhà nghiên cứu đã thu được kết quả như sau: Sự tiêu thụ và hấp thụ hàm lượng magie là một trong những yếu tố quan trọng cho sự phát triển xương của trẻ. “Chúng tôi tin rằng một chế độ ăn uống cân bằng và lành mạnh cho trẻ em, và một nguồn khoáng chất (bao gồm cả canxi và magie) là rất quan trọng để phát triển chiều cao cho bé”, Tiến sĩ Abrams kết luận. Kết quả nghiên cứu đã được công bố tại cuộc họp hàng năm của Hội Nhi khoa, tổ chức tại Washington.

Những thực phẩm giàu magie mẹ có thể đưa vào thực đơn của con: Bí ngô, bột yến mạch, sô-cô-la đen, hạnh nhân, hạt điều, sữa chua, đậu lăng, chuối ,các loại rau màu xanh đậm.

Ăn các loại hạt đều đặn sẽ giúp bé phát triển chiều cao tốt hơn

Các loại hạt – giống như đồ ăn nhẹ lành mạnh, đã được các nhà dinh dưỡng coi là “công thức bí mật” cho tuổi thọ và xương. Các loại hạt rất giàu vitamin, sắt, kẽm và nhiều khoáng chất phong phú khác. Vì thế, các mẹ hãy khuyến khích các bé ăn các loại hạt như hạt điều, quả óc chó, hạt hướng dương, hạt dưa, hạt bí ngô, hạnh nhân... 

Cha mẹ nên tận dụng mọi cơ hội để trẻ phát triển chiều cao một cách tối đa. (Ảnh minh họa)

Hãy biết tận dụng cơ hội để bé phát triển chiều cao tối đa

Báo cáo Tổ chức Y tế thế giới chỉ ra rằng tốc độ tăng trưởng của cơ thể con người không giống nhau trong một năm. Tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong tháng 5, trung bình là 7.3mm, tiếp đó là khoảng tháng 6 – tháng 10, trung bình là 6.3mm. Vì vậy, các chuyên gia gọi đó là “Những tháng kỳ diệu”.

Tại sao cơ thể con người phát triển nhanh nhất trong tháng 5? Các nhà sinh vật học và các chuyên gia y tế cho biết tốc độ tăng trưởng của một người có liên quan chặt chẽ với yếu tố di truyền, nội tiết, thói quen, tình trạng dinh dưỡng, địa lý, khí hậu, tập thể dục và vài yếu tố khác. Thời điểm này chức năng của các cơ quan cơ thể người và các tế bào rất năng động, trao đổi chất, tuần hoàn máu, chức năng tiêu hóa, đường hô hấp, tiết hoóc môn tăng trưởng cũng đều tăng, vì thế nó là thời điểm để tăng tốc tăng trưởng và phát triển.

Ngoài ra, tháng 5 là thời điểm trẻ em tham gia các hoạt động ngoài trời nhiều hơn. Các hoạt động như chạy, nhảy trong ánh mặt trời kích thích tốt cho xương, tăng tốc phát triển xương. Ánh nắng mặt trời mùa hè cũng giúp tổng hợp vitamin D tốt hơn, phát huy sự hấp thu canxi (mà canxi là một yếu tố cần thiết cho việc thúc đẩy sự phát triển xương).

Tuy nhiên, mọi thứ đều có một ngoại lệ bởi sự phát triển của mỗi trẻ là không giống nhau. Đa số trẻ phát triển nhanh hơn vào mùa xuân nhưng một số trẻ lại phát triển tốt hơn vào mùa đông vì tăng trưởng chiều cao còn có quan hệ với nhiều yếu tố. Điều cha mẹ cần làm là tạo điều kiện tốt nhất cho con mình có cơ hội phát triển tối ưu.

---

Sữa cung cấp canxi, nhiều vi chất dinh dưỡng rất tốt để phát triển chiều cao, nhưng không phải ai uống sữa nhiều cũng cao và ngược lại.

7 điều nên làm để ngừa dị tật bẩm sinh cho thai nhi

Dưới đây là danh sách 7 điều quan trọng mẹ bầu nên làm trước và trong thai kỳ để ngăn ngừa dị tật bẩm sinh cho thai nhi.

1. Ngừa khuyết tật ống thần kinh bằng bổ sung axit folic

Các khuyết tật về ống thần kinh như nứt đốt sống và thiếu não là những dị tật bẩm sinh nghiêm trọng của tủy sống ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống của bé sau này. Theo ước tính cứ khoảng 1000 ca sinh nở thì có 1 ca mắc phải dị tật này.

Tuy nhiên, các bác sĩ cũng cho biết mẹ bầu có thể phòng ngừa tới 70% nguy cơ mắc dị tật này bằng cách bổ sung axit folic trước và trong thai kỳ, đặc biệt là giai đoạn đầu mang thai.

Trước khi có ý định mang thai, mọi phụ nữ nên lên kế hoạch bổ sung axit folic ít nhất 3 tháng trước khi có bầu. Ngoài ra hãy tạo thói quen ăn uống những món giàu axit folic và bổ sung axit folic theo chỉ dẫn của bác sĩ. Thông thường ở giai đoạn đầu mang thai, mỗi ngày mẹ bầu cần một viên axit folic chứa 400mcg (4mg) là đủ.

Ảnh minh họa

2. Không uống rượu

Hội chứng ngộ độc rượu khi mang thai (fetal alcohol syndrome) thường xảy ra ở những em bé có mẹ uống rượu trong thời gian mang bầu và cho con bú. Một vài khuyết tật bẩm sinh có thể tránh được nếu người mẹ nói “không” với rượu. Rượu gây các vấn đề về trí tuệ, hành vi cho bào thai hoặc khiến thai chết non. Theo Hiệp hội sản phụ khoa Mỹ, không có mức độ tiêu thụ nào là an toàn cho thai phụ vì vậy các mẹ đừng bao giờ tự nhủ "uống một chút cũng không sao".

Người ta cho rằng hội chứng ngộ độc rượu bào thai là nguyên nhân phổ biến gây chậm phát triển tâm thần ở bé. Điều này hoàn toàn ngăn chặn được bằng cách tránh rượu khi có thai.

Ngoài ra, bé sinh ra với hội chứng này thường nhẹ cân, có khuyết tật về học hành, hành vi cũng như các khuyết tật khác.

3. Ngăn ngừa khuyết tật tim

Phụ nữ béo phì tại thời điểm mang thai có nguy cơ cao sinh con khuyết tật tim cũng như các dị tật bẩm sinh khác. Tập thể dục, ăn uống đúng và có trọng lượng khỏe mạnh trước khi mang thai rất tốt cho sức khỏe của mẹ và bé.

Bệnh cạnh đó, nếu trong 3 tháng đầu mang thai, người mẹ mắc Rubella (sởi Đức) thì nguy cơ khuyết tật tim bẩm sinh sẽ tăng lên. Để phòng tránh điều này, phụ nữ có ý định mang thai nên tiêm phòng vắc-xin phòng bệnh Rubella trước khi quyết định có thai ít nhất là 3 tháng.

Ngoài ra, mẹ bầu nên thận trọng với các loại thuốc. Phụ nữ chuẩn bị mang thai và đang mang thai nên thận trọng với các loại thuốc, kể cả thuốc thảo dược. Hãy trao đổi với bác sĩ những loại thuốc bạn dùng để đảm bảo chúng không gây khiếm khuyết tim cho bào thai.

4. Tránh khói thuốc lá

Theo một thống kê ở Mỹ, nếu thai phụ tránh hút thuốc (hoặc hít khói thuốc) thì sẽ giảm được 5% tỷ lệ sảy thai (20% sinh con nhẹ cân, 8% sinh non, 11% thai chết lưu và 5% bé sơ sinh bị tử vong). Khói thuốc không chỉ cản trở bào thai hấp thu oxy mà còn khiến bào thai nhiễm phải nhiều chất độc.

Ảnh minh họa

5. Tránh các chất độc môi trường

Nhiều hóa chất từ lâu đã bị nghi ngờ gây ra các dị tật bẩm sinh. Vì thế hàng ngày, bạn nên tránh tiếp xúc với những hóa chất có mùi nặng. Nếu công việc của bạn phải tiếp xúc với hóa chất thì nên đeo găng tay, khẩu trang (mặt nạ chống độc) và được thông hơi đầy đủ.

Tránh tiếp xúc với chì, không sơn sửa nhà cửa.

6. Xét nghiệm các bệnh lây truyền qua đường tình dục

Trong khi các bệnh lây truyền tình dục ở mẹ không hẳn liên quan đến dị tật bẩm sinh thì chúng lại có liên quan đến nguy cơ sinh non, gây suy não, suy phổi nghiêm trọng ở bé. Người ta ước tính có đến 50% nam giới và phụ nữ hoạt động tình dục bị nhiễm bệnh lây qua tình dục ở một số thời điểm trong cuộc đời.

Vì tất cả những lý do trên, các bác sĩ khuyên bạn nên làm các xét nghiệm bệnh lây truyền qua đường tình dục để hạn chế những ảnh hưởng xấu đến thai nhi.

7. Tìm tư vấn di truyền

Đây là việc làm còn rất hiếm hoi ở nước ta nhưng lại là đầu việc quan trọng các cặp vợ chồng nên làm trước khi có ý định mang thai.

Nguyên nhân của hầu hết các dị tật bẩm sinh có khi không được biết những cặp vợ chồng có gia đình dị tật nên xét nghiệm sàng lọc để phân tích rủi ro dị tật di truyền cho em bé sau này.

---

Các cặp vợ chồng thụ tinh ống nghiệm (IVF) được chính thức cảnh báo về nguy cơ dị tật gene và trục trặc sức khỏe của con họ.