Không nên cho bú đêm khi trẻ mọc răng sữa

Các bà mẹ không nên vội lo lắng con mình sẽ bị đói nếu không cho bú đêm vì trên thực tế, thời điểm các bé bắt đầu mọc răng sữa thường từ 6 – 8 tháng tuổi thì chỉ cần ăn no vào bữa tối, bé có thể ngủ yên cả đêm.

Nếu nửa đêm cho bé bú hoặc uống sữa hoàn toàn không có lợi cho sức khỏe răng miệng và cũng không tốt cho giấc ngủ của bé. Vì những lý do này mà các nha sỹ khuyên bạn cả trước khi đi ngủ cũng không nên cho con uống sữa là tốt nhất.

Vậy phải làm cách nào để biết được bé đã bú no hay chưa? Bạn có thể dựa vào 5 dấu hiệu đơn giản dưới đây để phán đoán và đưa ra kết luận:

- Tinh thần bé luôn tỉnh táo, tâm trạng vui vẻ, cân nặng tăng lên theo thời gian chứng tỏ bé luôn được bú no hàng ngày.

- Trong lúc bú, bé luôn ngậm bầu vú mẹ trong khoảng thời gian tương đối dài nhưng sau khi bú xong, rời bầu vú mẹ là bé khóc. Đó là dấu hiệu khi bé đã được “thỏa mãn” yêu cầu.

- Sau khi được bú no, bé thường đi ngủ rất ngoan, có khi ngủ một mạch đến tận lần bú tiếp theo là dấu hiệu bé được ăn no.

- Nếu bé bú trong thời gian ngắn rồi ngủ luôn, sau đó khoảng 1 – 2 giờ đồng hồ lại tỉnh dậy và khóc hoặc bé bú mẹ một cách vồ vập thì điều đó cho thấy bé chưa được cho bú đủ cữ.

- Bé đại tiện không đều, có thể bị táo bón hoặc tiêu chảy. Phân có màu xanh lá, mỏng hoặc đại tiện nhiều lần nhưng mỗi lần không đáng kể. Đó là những biểu hiện bé đã bị đói và có thể bị đói nhiều ngày.

Để bé có hàm răng khỏe mạnh sau này, ngoài việc không nên cho bú đêm thì ngay từ khi bé mọc chiếc răng sữa đầu tiên, bạn đã phải vệ sinh răng miệng cho bé bằng cách quấn khăn mềm quanh ngón tay hoặc dùng gạc chuyên dụng rồi thấm nước ấm và nhẹ nhàng lau răng cho bé mỗi ngày một lần.

Khi bé được 1 tuổi, bạn có thể dùng bàn chải đánh răng và kem đánh răng dành cho trẻ em, chú ý lượng kem đánh răng chỉ cần nhỏ như kích cỡ một hạt đậu là đủ cho bé. Từ 1 – 3 tuổi nên đánh răng cho bé 1 lần/ngày, sau 3 tuổi tăng lên 2 lần/ngày.

Hội Nha khoa Nhi đồng Hoa Kỳ khuyến cáo rằng nên đưa trẻ đến gặp nha sỹ trong khoảng thời gian 7 ngày khi trẻ bắt đầu mọc chiếc răng đầu tiên. Không hoàn toàn vì lý do chữa trị bệnh về răng mà quan trọng hơn, bạn sẽ được nghe những lời khuyên cần thiết từ các bác sỹ chuyên khoa cho việc chăm sóc răng sữa của bé.

---

Tâm sự của người mẹ "nghiện" cho con bú

Giải mã lý do bé thức giấc lúc nửa đêm

Chúng tôi sẽ giải mã cho bạn những lý do thường gặp khiến bé đột nhiên thức giấc giữa đêm như vậy:

1. Chu kỳ giấc ngủ không thường xuyên

Theo Viện Hàn lâm Nhi khoa Mỹ (AAP) thì "Trẻ không có chu kỳ giấc ngủ thường xuyên cho đến khi khoảng sáu tháng tuổi ". Trong khi trẻ sơ sinh ngủ khoảng 16-17 giờ mỗi ngày, mỗi giấc ngủ chỉ kéo dài khoảng từ 1 – 2 giờ thì đối với bé lớn hơn lại cần ngủ ít hơn.

Tuy nhiên, với mỗi em bé khác nhau thì nhu cầu ngủ cũng khác nhau. Vì thế, sẽ là bình thường nếu bé chưa được 6 tháng tuổi thức giấc nửa đêm, chúng sẽ ngủ lại sau một vài phút.

2 . Thay đổi các yếu tố môi trường

Nếu em bé của bạn đang ngủ ngon nhưng đột nhiên thức dậy thì đề có thể là sự thay đổi của nhiệt độ căn phòng, âm thanh cũng như ánh sáng.

Trẻ có thể bị đánh thức ban đêm bởi những tiếng ngáy của bố mẹ, tiếng ho quá to hoặc ngay cả khi bé cảm thấy quá nóng hay quá lạnh.

Ngoài ra, một nguyên nhân khác cũng có thể khiến trẻ dễ thức giấc ban đêm, đó là sự thay đổi môi trường. Việc thay đổi cũi, giường, võng hay thay đổi nơi ngủ trong khi đi nghỉ cũng là một trong số những lý do khiến trẻ bị thức giấc ban đêm.

3. Bệnh tật

Trẻ cũng thức dậy vào ban đêm khi chúng đang bị bệnh, mệt, ốm hoặc đau đớn. Một số trẻ bị nhiễm trùng tai cũng hay thức giấc ban đêm. Cha mẹ có thể soi tai và phát hiện ra điều này. Khi đó, cha mẹ nên cho bé uống thuốc kháng sinh để giảm viêm. Trẻ sẽ ngủ ngon mà không thức giấc nửa đêm nữa.

Nhưng khi con thường xuyên thức giấc ban đêm mà không xác định được nguyên nhân, cha mẹ nên đưa con tới bác sĩ nhi khoa để được thăm khám và điều trị bệnh kịp thời.

4. Bước phát triển nhảy vọt

Bị gián đoạn giấc ngủ cũng có thể là một dấu hiệu cho thấy em bé của bạn đang được chuẩn bị sẵn sàng để có một bước nhảy vọt về tăng trưởng và phát triển, chẳng hạn như bò hoặc đi. Ở thời điểm đó, sự thay đổi của hooc môn tăng trưởng có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ bình thường của bé.

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng trẻ em thường bắt đầu thức giấc khi chúng học được một điều gì đó mới lạ từ cuộc sống hay những người thân xung quanh. Và khi chúng muốn thực hành kỹ năng mới này chúng sẽ làm thật nhiều nếu có thể.

5. Mọc răng

Em bé của bạn cũng có thể “bị” đánh thức bởi cảm giác khó chịu khi mọc răng, đặc biệt là chiếc răng đầu tiên. Mọc răng thường khiến cho bé cảm thấy bứt rứt khó chịu và thức giấc. Trong trường hợp này bạn nên kiểm tra xem hàm trên và hàm dưới của bé có dấu hiệu của việc mọc răng hay không nhé!

6. Đói

Đói cũng là một trong những nguyên nhân khiến trẻ thức giấc giữa đêm. Trong trường hợp này, trẻ sẽ thức giấc và có những biểu hiện đòi ăn. Bạn đừng cố giỗ bé ngủ trong hoàn cảnh này, mà hãy nhanh chóng cho bé bú sữa hay ăn gì đó để lấp đầy cái bụng rỗng. Bé sẽ nhanh chóng đi vào giấc ngủ sau khi “thỏa mãn” cơn đói và ngủ ngon hơn.

7. Chứng rối loạn lo âu

Một bà mẹ than thở đứa con gần 10 tháng tuổi của mình hay thức giấc vào ban đêm. Sau đó đã được bác sĩ nhi khoa tư vấn rằng bé thường xuyên thức dậy vào ban đêm cũng là hiện tượng rất phổ biến ở trẻ từ 9 tháng đến 12 tháng tuổi. Hiện tượng này hay gặp ở những bậc cha mẹ nuôi dạy con “kiểu Tây”. Nghĩa là cho trẻ ngủ riêng sớm để rèn luyện tính tự lập.

Khi đó, trẻ bắt đầu cảm thấy lo âu vì sợ phải ngủ riêng. Chúng dễ thức giấc và nhìn cha mẹ của mình vào ban đêm. Trẻ ở lứa tuổi từ 6 tháng đến 2 năm, giấc ngủ cũng có thể bị xáo trộn bởi lo lắng. Đây là một giai đoạn bình thường trong phát triển cảm xúc của một đứa trẻ. Khi ấy, trẻ có thể thức dậy nhiều lần trong đêm và gọi tên cha mẹ hoặc đòi cha mẹ nằm ngủ chung giường.

Tuy nhiên, những rối loạn cảm xúc này sẽ nhanh qua. Bạn hãy vỗ về bé để bé trở lại giường ngủ, nhưng phải đảm bảo với chúng là bạn sẽ quay lại sớm. Bé sẽ thiếp đi trong lúc “chờ đợi” cha mẹ quay lại.

Mẹo giúp bé ngủ ngon

- Nên cho bé ngủ theo giờ quy định, tức là cho trẻ ngủ vào cùng một giờ mỗi ngày. Như vậy sẽ tập cho trẻ được một thói quên tốt khi ngủ.

- Tạo cảm giác thoải mái cho trẻ trước khi ngủ: Nếu đạt được cảm giác thoải mái dễ chịu, bé sẽ dễ dàng bắt đầu giấc ngủ hơn. Để làm được điều này các bậc cha mẹ nên dành thời gian cho bé để kể chuyện hay mát-xa cho trẻ, ngoài ra nếu có thể bạn hãy tắm bằng nước ấm cho trẻ trước khi đi ngủ.

- Bố trí không gian phòng ngủ hợp lý: Nên giữ cho nhiệt độ trong phòng ở mức vừa phải, thoáng gió, không có tiếng động, phòng ngủ nên đặt ở chỗ tối, ít ánh sáng.

- Tránh cho trẻ ăn no trước khi đi ngủ.  

Lưu ý: Nếu đã thử nhiều cách mà trẻ vẫn thức giấc và quấy vào ban đêm. Bạn nên đưa trẻ tới gặp bác sĩ nhi khoa để có những phát hiện và tìm ra nguyên nhân kịp thời.

---

Một vài quan niệm chưa chuẩn về giấc ngủ của bé các mẹ nên biết.

Thức ăn phù hợp với từng giai đoạn mọc răng của bé

4 - 8 tháng

Thông thường, 4 tháng sau khi sinh, bé xuất hiện hiện tượng “chảy dãi”, báo hiệu chiếc răng sữa đầu tiên sẽ nhú lên trong tương lai gần. Vị trí của chiếc răng này thường nằm ở hàm dưới.

Thời điểm bé chuẩn bị mọc răng hoặc răng nhú lên khỏi lợi, bạn có thể thay đổi thực đơn cho bé từ thức ăn dạng lỏng dần dần sang dạng sền sệt hoặc đặc hơn với các món như: khoai tây nghiền, cháo… để bé trải nghiệm cảm giác thức ăn hơi đặc một chút sẽ như thế nào (chú ý nên bắt đầu từ lượng thức ăn ít, sau đó tăng nhiều lên theo thời gian).

Ngoài ra, bạn có thể hầm nhừ rau củ, bỏ hạt và cắt nhỏ một số loại hoa quả mềm để cho bé ăn. Điều này sẽ giúp răng sữa của bé mọc thuận lợi hơn, đồng thời luyện tập cơ nhai, thúc đẩy nướu và răng sữa của bé phát triển khỏe mạnh.

8 – 12 tháng

Trong khoảng thời gian này, bé sẽ dần dần mọc 2 hoặc nhiều răng hơn, nhưng chắc chắn là từ răng cửa hàm trên rồi sang hai bên.

Mẹ cần bổ sung thêm dinh dưỡng cho bé với những món ăn bổ dưỡng chế biến từ nhiều loại thịt được băm nhỏ. Thức ăn cũng cần có độ cứng thích hợp, không nên lỏng và mềm quá. Thịt lợn băm, cà rốt ninh nhừ và đậu phụ là những gợi ý mà các chuyên gia dinh dưỡng khuyên bạn nên chú ý sử dụng trong thực đơn của con giai đoạn này.

9 – 13 tháng

Các răng bên cạnh răng cửa hàm trên về cơ bản đã “có mặt” đầy đủ (đến 13 – 16 tháng, các răng mọc xung quanh răng cửa hàm dưới cũng xuất hiện). Đây cũng là giai đoạn chức năng tiêu hóa của bé đã gần hoàn thiện, vì vậy bé có thể ăn thức ăn đặc hơn, rau nấu chín kỹ.

13 – 18 tháng

Lúc này bé đã có khoảng 8 – 12 chiếc răng và hàm răng cũng trở nên “mạnh” hơn. Bạn có thể giảm lượng thức ăn lỏng, tăng thức ăn đặc vì bé đã có thể ăn được cháo đặc, cơm nấu nát, bánh mì và các loại rau nấu chín tới.

16 – 20 tháng

Khoảng 20 chiếc răng sữa xinh xắn của bé về cơ bản đã hình thành và đây là giai đoạn bé bắt đầu chuyển sang ăn cơm, mì, bánh mỳ và một số thức ăn của người lớn được rồi.

Trên thực tế, mỗi trẻ có sự phát triển khác biệt, vì vậy các loại thức ăn ứng với từng giai đoạn trên chỉ mang tính gợi ý. Bạn nên theo sát quá trình mọc răng và ăn dặm của con để điều chỉnh cho phù hợp.

---

Có thể các mẹ chưa biết, nhưng khi sinh ra, các bé đã có đủ 20 chiếc răng sữa. Chúng nằm vùi sâu dưới lợi, chỉ chờ thời cơ nhú lên.

Khóc cười khi con mọc răng

Vừa mệt vừa vui vì con mọc răng

Bé Long (7 tháng) nhà anh Toàn (Đường Bưởi, Hà Nội) bình thường rất ngoan, “ăn ngủ cứ thun thút theo lịch, không ó óe ọ ọe gì thế nhưng gần đây bé quấy kinh khủng, khóc suốt ngày đêm khiến ai trong nhà cũng mệt mỏi”, anh tâm sự. 

Vì Long là con đầu cháu sớm nên khi thấy bé quấy khóc, nước dãi chảy ướt đẫm gối, lại còn sốt, tiêu chảy, hay giật mình khi ngủ... vợ chồng anh cứ sợ bé bị ốm đau ở đâu nhất là trong tiết trời lạnh như hiện nay. Khi đem con tới bác sĩ, anh chị mới nhẹ nhõm khi biết chiếc răng sữa xinh xinh đầu tiên của “quý tử” bắt đầu nhú lên. 

Đi cùng với niềm vui khôn xiết được "chiêm ngưỡng" cái răng sữa đầu tiên của con, chị Thùy Mi (Giảng Võ, Hà Nội) đau thấu xương khi cục cưng cứ nhằm "ti" mẹ mà cắn. 

Không như bé Long ở trường hợp trên, Tũn nhà chị Mi ăn vẫn tốt tuy hay mút ngón tay và cắn ti mẹ. 

Chị tâm sự: “Trước đây bé ‘ti’ nhẹ nhàng bao nhiêu thì bây giờ mình phát hoảng khi con cứ thật lực cắn bằng răng rồi dùng cả nướu để cắn mẹ”. 

Đi cùng với niềm vui khôn xiết được "chiêm ngưỡng" cái răng sữa đầu tiên của con, 

chị Thùy Mi đau thấu xương khi cục cưng cứ nhằm "ti" mẹ mà cắn (Ảnh minh họa)

Dấu hiệu bé mọc răng

Trước khi xuất hiện chiếc răng sữa, lợi của bé thường bị sưng, đỏ tấy và triệu chứng kèm theo thường gặp là bé bị sốt nhẹ. 

Vì đau, ngứa lợi nên nhiều bé quấy khóc, biếng ăn, chảy dãi, thích mút tay, gặm nhấm một vật gì đó mềm mại. 

Khi mọc răng, nhiều bé bị tiêu chảy nên khả năng bé tụt cân rất cao. 

Ngoài ra, bé còn bị nổi ban ở cằm và quanh miệng.

Triệu chứng hay gặp khi bé mọc răng đó là bị ho, dễ cáu kỉnh, ngủ không ngon, lăn trái lăn phải. 

Thi thoảng bé hay kéo tai, dùng tay chà, gãi vào má.

Cùng con vượt qua "khủng hoảng" mọc răng

Chị Thanh Nga (Quận Bình Thạnh, TP HCM) cũng là “nạn nhân” của cậu con trai 9 tháng tuổi: “Trước đây, khi tròn 7 tháng, Bin đã ‘lăm le’ mọc liền 2 cái răng dưới. Hạnh phúc vô cùng vì mình biết mọc răng là một hiện tượng phản ánh tốt tình trạng sức khỏe của con. Bên cạnh đó, mình mệt mỏi vì bé cũng hội đủ các triệu chứng của mọc răng: quấy khóc, sốt, biếng ăn rồi kèm cả thói xấu ‘nhá’ ti mẹ". 

Thế nhưng giờ Bin tròn 12 tháng, răng mọc thêm đều đặn, nhưng bé không còn sốt, quấy khóc, biếng ăn mà bé cũng ít hẳn cắn ti mẹ. 

Chị được một mẹ mách là dùng cái “bọc đầu ti”, ấy thế mà hiệu quả lắm. Ban đầu Bin khó chịu vì “sự vướng víu” này, cứ lấy tay cậy ra, những lần như vậy chị lại thủ thỉ rằng “con cắn làm mẹ đau lắm, con ngoan đừng thế thì mẹ mới bỏ ra!”, thì bé thôi luôn việc cắn mẹ thật. Tuy nhiên cũng có lúc chàng ta quên mất, chị lại dùng tới “vũ khí”, vài lần như vậy, bé hiểu và không còn cắn mẹ nữa. 

Chị chia sẻ thêm rằng, để bé đỡ đau khi mọc răng, chị luôn giữ vệ sinh răng miệng sạch sẽ cho bé, mát-xa cho con bằng cách lau sạch nướu sau khi con ăn hoặc trước khi đi ngủ bằng miếng gạc mềm nhúng qua nước muối sinh lý ấm.

Bé Nhi (1 tuổi) nhà chị Thảo Nguyên (Tân Ấp, Hà Nội) thích nghe nhạc từ nhỏ, thế nên những khi bé bị đau, chị thường dỗ dành bé bằng một bản nhạc nhẹ nhàng do chị tự chơi, tâm sự, trò chuyện, âu yếm để “đánh lạc hướng” con. Thêm vào đó, chị rất hay chà nướu cho con bằng nước mát, theo chị điều này bé sẽ thoải mái hơn và tạm thời quên đi cảm giác khó chịu của cái răng xinh đanh chồi lên. 

Chị nói: “Nhi mọc răng đúng đợt nóng vừa rồi, mình thường mua chuối rồi để vào ngăn mát tủ lạnh. Đến giờ thì đưa cho con tự mút mát, gặm nhấm món này, con có vẻ thích thú và đỡ khó chịu, quấy khóc hơn. Đương nhiên, mình vẫn phải ngồi giám sát để đề phòng trường hợp bé nuốt miếng to”. 

Vì thời điểm mọc răng con rất hay gặm bất cứ thứ gì trước mặt, nhất là đồ chơi, vì thế chị phải vệ sinh chúng thường xuyên. "Vệ sinh sạch những đồ vật xung quanh, con sẽ không bị vi khuẩn, vi trùng tấn công. Vì thế, con sẽ có một quá trình mọc răng an toàn, khỏe mạnh, nhanh chóng, không đau đớn", chị nói.

---

Ngay từ khi con còn bé, bậc phụ huynh nên bổ sung đầy đủ những chất dinh dưỡng cần thiết để

 giúp bé tránh khỏi những vấn đề về răng miệng: chậm mọc răng, sâu răng, sún răng…

Mách mẹ bài mát-xa giúp bé mau lớn

Mẹ nên mát-xa cho bé hằng ngày vì những cái vuốt ve nhẹ nhàng của mẹ không chỉ giúp bé thư giãn mà còn kích thích lưu thông khí huyết, tăng cường hệ tim mạch, hô hấp, tiêu hóa, giúp bé năng động hơn vào ban ngày và ngủ ngon hơn vào ban đêm.

1. Khi bé đau bụng

Khi bé bị đau bụng, mẹ hãy áp dụng bài mát-xa này, đảm bảo bé sẽ đỡ hơn đấy. Ngay cả khi bé không đau bụng thì những bài mát-xa này vẫn giúp bé tiêu hóa và ngừa táo bón rất tốt.

- Cách 1: Xoa đều bụng bé theo chiều kim đồng hồ

Đây là cách được nhiều mẹ áp dụng nhất vì nó đơn giản và hiệu quả nhất. Mẹ hãy tưởng tượng có một mặt đồng hồ trên bụng bé, ngay khoảng dưới lồng ngực. Dùng tay phải vuốt quanh bụng theo chiều kim đồng hồ. Sau đó, chuyển qua tay trái. 2 tay di chuyển luôn phiên từ điểm 10h đến 5h và ngược lại. Lặp lại động tác này 6 lần.

Tiếp tục, một lần nữa mẹ nhẹ nhàng gập đầu gối bé vào bụng dưới và giữ trong vòng 6 giây. Nhớ đảm bảo lưng dưới của bé luôn nằm trên mặt sàn.

Mẹ sẽ kết thúc bằng việc đặt tay lên bụng bé, thì thầm với bé để bé thư giãn và thả lỏng hoàn toàn.

- Cách 2: Bánh xe nước quay đều:

Mẹ dùng cạnh 2 bàn tay đặt ngang, lần lượt và liên tục từng tay vuốt từ xương sườn xuống bụng ngay tã bé giống như một bánh xe nước đang quay. Động tác nên được thực hiện 6 lần.

2. Khi bé mọc răng

- Cách 1: Các mẹ biết không, bên cạnh những biện pháp làm giảm khó chịu khi bé mọc răng thì cách vuốt ve bàn tay hoặc bàn chân của bé là một cách tốt để làm dịu sự khó chịu khi những chiếc răng sữa đầu tiên đang nhú ra đấy. Mẹ có thể tập trung nhiều hơn vào phần lòng bàn tay ở giữa của ngón cái và ngón trỏ nhé!

- Cách 2: Ngoài ra, các mẹ có thể giúp bé đỡ đau khi mọc răng bằng cách mát-xa nướu cho bé. Mẹ hãy lấy một chiếc khăn hoặc gạc mềm nhúng qua nước muối sinh lý để lau sạch nướu cho con trước khi đi ngủ hoặc sau khi ăn. Hoặc mẹ có thể rửa sạch tay để mát-xa nhẹ vào nướu răng để bé đỡ đau nhức.

Lưu ý lúc này nứu bé đang bị sưng nên mẹ phải rửa tay tiệt trùng để tránh lây lan vi khuẩn gây viêm nướu bé nhé. Mẹ cũng có thể tìm mua các loại bàn chải chuyên dụng mát-xa dành cho bé mọc răng. Mát-xa nhẹ nhàng và quan sát thái độ của bé để xem bé đã dễ chịu hơn chưa, và chỉ nên thực hiện trong thời gian ngắn.

3. Mát-xa giúp bé ngủ ngon

- Cách 1: Để bé ngủ ngon hơn, mẹ hãy cho bé nằm dựa trên trên vai mình, xoa khắp vùng lưng và cổ của bé, vỗ nhè nhẹ. Một cách khác là nhẹ nhàng xoa hai thái dương và vùng cổ của bé, sẽ giúp bé ngủ sâu hơn.

- Cách 2: Mẹ hãy đặt bé lên giường trong tư thế thoải mái, dùng tay nhẹ nhàng xoa vào lưng, chân, tay bé dễ dàng ngủ và ngủ sâu hơn, giấc ngủ thanh bình.

Tiếp theo, mẹ hãy mát-xa ngực bé, dần chuyển dịch tay xuống bụng, xoa nhẹ theo vòng tròn cùng chiều với chiều kim đồng hồ. Sau đó, mẹ chuyển sang mát-xa phần các ngón tay, chân của bé.

4. Những lưu ý khi mát-xa cho bé

Để có một buổi mát-xa cho bé, mẹ cần chuẩn bị kĩ càng và nên thực hiện trong một căn phòng thoáng khí và ấm áp, sắp sẵn khăn, tã giấy, quần áo sạch, dầu mát-xa trẻ em.

Thời điểm tốt nhất trong ngày để thực hiện mát-xa cho bé là vào buổi sáng để bé bắt đầu một ngày mới đầy hứng khởi hoặc buổi chiều tối để bé ngủ ngon hơn.

Mẹ hãy rửa tay và lau khô để có đôi tay sạch, mềm mại và ấm , nhớc tháo bỏ vòng nhẫn để không làm sây sát làn da mỏng manh của con nhé.

Khi mát-xa cho con, mẹ nên giữ sự trao đổi bằng mắt với bé, luôn nhìn bé và mỉm cười. Hãy hát cho bé nghe hoặc mở một bản nhạc êm dịu để cả 2 mẹ con cùng thư giãn.

Mẹ không nên mát-xa khi bé mới ăn no hoặc đang đói, khi bé không được khỏe hoặc không thích thú với việc này. Cũng đừng đánh thức bé dậy để mát-xa nhé.

Khi bắt đầu mát-xa, mẹ nên tìm hiểu tâm trạng con. Nếu bé khóc ít, hãy cố gắng dỗ nín trước khi tiếp tục. Nếu bé vẫn khóc lớn thì tốt nhất là dừng lại vì có lẽ lúc này cục cưng của bạn muốn được đỡ dậy, bú hoặc ngủ.

Dầu hạt nho, hạnh nhân ngọt và dầu ô liu là những loại dầu mát-xa an toàn đối với trẻ sơ sinh. Tuy nhiên có thể sử dụng thêm một số loại tinh dầu khác như: Lavender (thơm dịu, sát khuẩn và có công dụng như một loại thuốc thông mũi), dầu bạch đàn (một loại thuốc thông mũi mạnh, tốt khi bé bị cảm lạnh), cúc La Mã (thư giãn và nhẹ nhàng, có thể hữu ích trong khi bé đang mọc răng), tinh dầu hoa hồng (tốt cho làn da của bé, giúp tăng cường độ ẩm, giảm khô da, thích hợp cho mùa đông).

---

Mùa đông lạnh giá, mẹ học bài mát-xa giữ ấm cho bé nhé!

Mách mẹ mẹo chăm sóc răng cho bé thật tốt

Chăm sóc răng qua các giai đoạn mọc răng của trẻ

Chuẩn bị mọc răng: 0-6 tháng

Vệ sinh nướu giúp bé giảm nguy cơ mắc các bệnh về răng miệng khi mọc răng. Cho nên trong giai đoạn này mẹ cần lưu ý vệ sinh nướu cho bé vài lần 1 ngày và nhớ vệ sinh cả hàm trên và hàm dưới.

Răng sữa có thể mọc trong khoảng từ 3 – 12 tháng, trung bình là gần 6 tháng. Răng được hình thành trong tử cung, do đó, những vitamin, khoáng chất như canxi và phốt pho được mẹ bổ sung từ khi mang thai đã đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển răng của bé.

Trong vòng vài ngày hoặc vài tuần trước khi bé mọc răng sữa, bé thường chảy nước dãi nhiều và thích nhai bất cứ vật gì bé có được.

Lúc này, bạn nên vệ sinh chỗ mọc răng của bé bằng một miếng gạc, hoặc khăn sạch. Nên vệ sinh trước khi bé đi ngủ và sau bữa ăn sáng để tránh vi khuẩn phá vỡ bề mặt răng sữa của bé.

Ngoài ra, bạn cũng nên đưa bé đến nha sĩ khám răng trong vòng 6 tháng kể từ khi bé mọc chiếc răng đầu tiên.

Giai đoạn trẻ chuẩn bị mọc răng mẹ cần chăm sóc thật cẩn thận để tránh vi khuẩn hình thành, gây hại cho nướu của trẻ

Từ 6-12 tháng

Kể từ lúc mọc chiếc răng đầu tiên, bé sẽ mọc thêm ít nhất khoảng 8 chiếc răng nữa, chúng xuất hiện theo thứ tự: răng cửa trung tâm thấp hơn, răng cửa trung tâm trên và răng cửa phía dưới. Thời gian này, nếu bé cảm thấy ngứa lợi, hãy để bé ngậm núm vú giả để tránh việc bé mút tay, đụng chạm vào nướu, lợi gây đau.

Bạn nên vệ sinh răng cho bé bằng cách nhẹ nhàng xoa bóp nướu bằng gạc hoặc khăn. Nếu trẻ cảm thấy đau trong thời kỳ mọc răng, hãy tham khảo bác sĩ về việc dùng thuốc giảm đau cho con.

Từ 12 - 18 tháng

Nếu đã 15 tháng mà bé vẫn chưa mọc chiếc răng đầu tiên, hãy đưa bé tới khám nha khoa để kiểm tra nướu răng, bác sĩ có thể kiểm tra xem răng có ở dưới bề mặt và chà nướu của bé để giúp chiếc răng có thể mọc. Một số bé ở giai đoạn này, có thể cảm thấy khó chịu bởi sử thay đổi của cơ thể, bé có thể bị sốt, cảm thấy mệt mỏi, quá nóng hoặc quá lạnh.

Ở độ tuổi này, bạn đã có thể sử dụng bàn chải đánh răng cho trẻ. Nên chọn loại có chổi lông mềm mại, và sử dụng loại kem đánh răng dành riêng cho trẻ nhỏ, đề phòng nếu trẻ có lỡ nuốt kem đánh răng trong khi vệ sinh răng miệng.

Ảnh minh họa

Một số lưu ý khác khi chăm sóc răng cho bé

Một số bé có thể bị chậm mọc răng, đây không phải dấu hiệu bệnh lý. Nguyên nhân chậm mọc răng có thể do trẻ sinh non, thể trạng yếu hoặc do chế độ ăn uống. Khi trẻ được 1 tuổi, mà vẫn chưa mọc răng thì đây được coi là tình trạng bất thường, do bé thiếu dinh dưỡng, còi xương. Bạn cần bổ sung cho trẻ ăn nhiều chất đạm, uống vitamin, đặc biệt là vitamin D.

Có một số triệu chứng khi mọc răng có thể làm bé khó chịu tuy nhiên cha mẹ cũng không nên quá lo lắng bởi đây là tình trạng sinh lý bình thường nhiều trẻ gặp phải. Đó là, khi mọc răng, trẻ có thể mệt mỏi, hay quấy khóc, ít ngủ, chảy nước miếng. Ngoài ra, khi mọc răng, một số trẻ còn bị rối loạn tiêu hoá, đi ngoài phân bị lỏng

Để răng mọc được, nướu phải nứt ra gây đau cho trẻ và rất có thể nhiễm trùng răng miệng, điều này sẽ khiến trẻ quấy khóc nhiều hơn, lười ăn uống dẫn đến sút cân.

Đặc biệt, nhiều bậc phụ huynh không để ý đến dấu hiệu mọc răng của trẻ nên khi thấy trẻ có những dấu hiệu trên đã rất lo lắng và tự cho trẻ uống các loại thuốc bổ, vitamin… Những lúc như vậy, cha mẹ nên bình tĩnh và đưa trẻ đến gặp bác sĩ ở các viện Nhi để được điều trị đúng tình trạng. Thường những dấu hiệu trên sẽ xuất hiện và tự hết trong vòng từ 3-7 ngày.

Chăm sóc trẻ mọc răng

Bạn có thể làm dịu cho trẻ tạm thời bằng cách cho trẻ vật nhẹ, mềm để trẻ cắn như vòng mọc răng, núm vú giả…

Nếu trẻ bị sốt cao và đau nhiều trong thời gian mọc răng sữa. có thể dùng paracetamol để hạ sốt và giảm đau, liều lường theo chỉ định của bác sĩ. Tuyệt đối không để trẻ sốt quá cao.

Chú ý tới việc vệ sinh răng miệng cho trẻ. Dùng miếng gạch hoặc vải mềm nhúng nước nhẹ nhàng lau và mat xa nướu.

Trong ăn uống hàng ngày, không nên cho trẻ ăn đồ quá nóng, quá lạnh. Ngoài ra, bổ sung thêm hàm luợng can xi trong thành phần bữa ăn hàng ngày.

Nếu trẻ quấy khóc, không chịu ăn kéo dài nhiều ngày, sụt cân, hãy cho trẻ đến khám bác sĩ ngay để có hướng điều trị phù hợp.

---

Mọc răng thường kèm theo sốt, đau nhức, chảy dãi,… vì thế sinh hoạt, ăn uống hàng ngày của bé bị xáo trộn là điều bình thường, hoàn toàn dễ hiểu.

Giúp bé giảm đau nhanh khi mọc răng

Mọc răng là một quá trình khá tốn kém thời gian mà bé sẽ phải trải qua. Trong thực tế, bé sẽ mất 3 năm đầu tiên để mọc đầy đủ cả hàm răng. 

Đa số trẻ nhú chiếc răng sữa đầu tiên khi được khoảng 6 tháng tuổi. Và tại sinh nhật lần thứ 3, bạn sẽ thấy bé có một hàm răng hoàn thiện với 20 chiếc răng sữa nho nhỏ xinh xinh. 

Những hiện tượng đi kèm mọc răng

Có một số tranh cãi liên quan tới vấn đề có hay không chuyện mọc răng gây ra đau đớn ở trẻ. Trẻ mọc răng có thể sẽ kèm theo một số triệu chứng: lợi bị sưng đỏ, chảy dãi, cằm quanh miệng nổi ban, sốt, tiêu chảy, nổi rôm sảy, sổ mũi, ho, thích cắn, cáu kỉnh, biếng ăn… nhưng bạn hãy yên tâm rằng mọc răng không gây nên bệnh. 

Đối với một số trẻ sơ sinh, mọc răng là một thử thách không đơn giản bởi nó gây ra đau nhức, khó chịu.

Sau sự xuất hiện của hai chiếc răng cửa của hàm dưới, hai chiếc răng cửa hàm trên, răng bên cạnh răng cửa hàm trên, ranh nanh và rồi các răng dọc theo bên cạnh chúng cũng sẽ từ từ “nảy mầm”. Mọc răng sớm hay muộn cũng một phần do di truyền, vì vậy nếu trước đây bạn mọc răng sớm thì bạn nên yên tâm rằng điều này có thể sẽ xảy ra ở bé nhà mình. 

Đối với một số trẻ sơ sinh, mọc răng là một thử thách không đơn giản bởi nó gây ra đau nhức, khó chịu (Ảnh minh họa)

Giảm đau răng cho con

Mọc răng thường kèm theo sốt, đau nhức, chảy dãi,… vì thế sinh hoạt, ăn uống hàng ngày của bé bị xáo trộn là điều bình thường, hoàn toàn dễ hiểu. Bạn không thể làm bất cứ điều gì để bảo chiếc răng của bé rằng “đừng làm đau chủ nhân”, nhưng có vài cách bé sẽ thoải mái hơn khi bị đau răng nếu bạn tuân thủ theo vài cách sau:

Bé có thể ăn ít đi, không hào hứng với việc ăn uống như trước đây, bạn đừng cố ép con ăn nhiều vào thời điểm này làm gì mà cách hay nhất vẫn là chia nhỏ bữa ăn của bé, cha mẹ nên cho bé ăn các loại thức ăn mềm như cháo hạt để kích thích răng bé mọc nhanh hơn và việc nhai cũng làm bé thoải mái, không gây đau đớn.

Dành thời gian trò chuyện, an ủi, ôm ấp yêu thương bé nhiều hơn vào thời điểm này. 

Bạn có thể cho bé nhai những đồ ăn mát mẻ, thực phẩm mềm, nhuyễn, chúng giúp bé nuốt không phải nhai. Bạn cần lưu ý rằng răng bé sẽ được mọc nhanh hơn nếu bé tiếp nhận những thực phẩm lạnh. 

Chẳng hạn như táo, lê, cà rốt xay nhuyễn để trong ngăn mát tủ lạnh, hoặc bạn có thể tìm mua và cho bé ngậm một cái vòng rồi làm lạnh nó trong tủ lạnh (vòng được thiết kế riêng làm nướu bé dễ chịu). 

Nếu bé hơn 4 tháng tuổi bạn hoàn toàn có thể chà gel vào nướu để hỗ trợ giảm đau cho bé.

Trường hợp bé sốt trên 38,5 độ, bậc cha mẹ có thể cho bé sử dụng thuốc hạ sốt sau khi đã tham khảo đầy đủ ý kiến của bác sĩ.

Khi mọc răng, nhiều bé bị đi ngoài nhiều lần từ 3 – 6 ngày. Bà mẹ cần cho bé uống thật nhiều nước để bù vào lượng nước đã mất đi.

Ngoài ra, bạn hãy bắt tay vào công cuộc làm sạch sẽ thường xuyên những chiếc răng của bé. Trẻ còn nhỏ chưa thể dùng tới bàn chải đánh răng, bạn có thể đánh răng cho bé bằng một miếng gạc nhỏ được làm ẩm, mềm chà lưỡi và răng bé một cách nhẹ nhàng. 

Cha mẹ có thể dùng tay để mát-xa nhẹ nướu răng để bé đỡ đau nhức. Lưu ý rằng trước khi thực hiện động tác này, bậc phụ huynh cần rửa tay sạch sẽ để tránh đưa vi khuẩn vào miệng bé. 

Cha mẹ cũng có thể đánh lạc hướng cơn đau của bé bằng cách thu hút bé vào một hoạt động, trò chơi mà bé yêu thích như nghe nhạc, chơi đồ chơi mới…

Sau 18 tháng, bé hoàn toàn có thể sử dụng được bàn chải đánh răng mềm với kem đánh răng dành riêng cho bé. 

Tóm lại, sau khi đã thực hiện một loạt các cách trên nhưng bé vẫn đau đớn, quấy khóc, bỏ ăn,… bạn nên nhờ tới sự trợ giúp từ chuyên gia y tế.  

---

Đi cùng với niềm vui khôn xiết được "chiêm ngưỡng" cái răng sữa đầu tiên của con,

 nhiều chị em đau thấu xương khi cục cưng cứ nhằm "ti" mẹ mà cắn.

Mẹo nuôi con kiểu... tai hại của các bà

Những mẹo nuôi con kinh dị

Mẹ chị Hoa là hiệu trưởng một trường cấp 3 nổi tiếng ở Hà Nội. Bà được cả cấp dưới và cấp trên nể sợ, kính trọng. Chị Hoa cũng dành cho mẹ tình cảm tương tự. Với chị, mẹ lúc nào cũng là số một. Mẹ thứ mẹ nói ra đều đúng. Và đương nhiên, cách mẹ dạy chị chăm sóc con cũng được chị liệt vào hàng kinh điển.

Ngay từ khi bé My chào đời, công việc chăm sóc bé My phần lớn phụ thuộc vào bà ngoại. Từ thay bỉm, pha sữa, tắm rửa,… chị chẳng động tay vào bất cứ việc gì. Chính vì vậy, chẳng có gì ngạc nhiên khi mẹ phán gì, chị đều răm rắp làm theo.

Khi bé My được khoảng 3 tháng tuổi, tự dưng bé hay quấy khóc. Sau khi lột trần ra để soi xét từng cm da thịt, răng miệng, mẹ chị phát hiện ra bé có nanh sữa. Bà khẳng định chắc như đinh đóng cột nanh sữa chính là nguyên nhân khiến bé khó ăn, khó ở.

Thế là bà nhanh chóng đưa ra quyết định: "phải nhổ". Trong lúc chị gọi điện cho chồng về nhà đưa hai mẹ con đến bác sĩ, bà gạt phăng đi và mắng: “Chúng mày cứ lắm chuyện. Hơi một tí đòi đến bác sĩ. Đến mấy chỗ đó hay ho gì chứ. Không có bệnh tự dưng lại rước bệnh vào người. Không biết bệnh viện là ổ dịch lớn nhất à?”.

Sau khi mắng con một hồi, bà quyết định tự nhổ nanh sữa cho bé My. Thấy con còn bé xíu mà mẹ lại lăm lăm cái kim trên tay, chị Hoa cũng thấy sợ sợ. Nhưng vì tin tưởng mẹ, chị lẳng lặng ngồi xuống xem mẹ “trình diễn” mà lòng như có lửa đốt.

Không chịu ảnh hưởng từ mẹ nhưng chị Trang lại rất tôn sùng các biện pháp chăm sóc con theo cách dân gian vì chị lý luận: “Các cụ mất cả đời tích cóp kinh nghiệm thì  làm sao mà sai được. Tôi thấy nhiều trường hợp bệnh viện bó tay rồi. Tuyệt vọng, mang con về nhà, các mẹ lại chữa khỏi cho con nhờ kinh nghiệm”.

Vì thế, khi bé Thúy bị tưa lưỡi, chị cật lực dùng mật ong vì tin rằng chỉ sau vài lần, con sẽ hết tưa lưỡi và sống vui khỏe như bình thường.

Ảnh minh họa.

Và hậu quả...

Chị Trang cho biết: “Đánh tưa lưỡi cho bé rất đơn giản. Tôi chỉ việc quấn chiếc gạc sạch vào đầu ngón tay trỏ, tẩm chút mật ong vào rồi đánh tưa lưỡi cho bé. Bé ngoan và không quấy khóc gì cả. Theo tôi được biết, rất nhiều mẹ đã áp dụng cách này rồi”.

Và hiệu quả của nó đến đâu, chị Trang nhanh chóng có câu trả lời. Chỉ sau vài ngày đánh tưa lưỡi bằng mật ong, bé Thúy tự dưng lên cơn sốt khi tưa lưỡi chưa hề hết. Khi đưa con đến bệnh viên, chị mới biết bé bị nhiễm trùng.

Khi trò chuyện với bác sĩ, chị  mới nhận ra “hành động bạo lực” của mình khi đánh tưa lưỡi cho con. Chị kể, khi thấy mấy chấm trắng vẫn không hề đi dù chị cọ đi cọ lại nhiều lần, chị đã lấy ngón tay cạy nhẹ. Ban đầu chị cũng thấy lo lắng khi thấy máu chảy ra. Nhưng máu rỉ ra một chút lại hết nên chị  không bận tâm tới nữa.

Bị bác sĩ mắng cho một trận nên thân, chị mếu máo chia sẻ thêm: “Bác sĩ còn nhắc tôi tuyệt đối không được đánh tưa lưỡi cho con bằng mật ong vì ngoài chuyện gây nhiễm trùng, mật ong còn có độc tố nguy hại cho thần kinh, gây liệt cơ”.

Còn chị Hoa cũng bị một phen thót tim khi không ngăn cản mẹ nhổ nanh cho bé My. Lúc đó, dù bà rất nhanh tay, cầm kim chọc mạnh vào nanh sữa khiến dịch trắng tràn ra nhưng cuối cùng bé vẫn phải… vào viện. Bé My bị chuẩn đoán nhiễm trùng.

Thì ra trong lúc “tập làm bác sĩ”, mẹ chị Hoa không bôi một chút thuốc tê để giảm đau hay bôi thuốc sát trùng khiến bé bị nhiễm khuẩn. Chị Hoa cũng bị bác sĩ mắng cho một trận rồi giải thích: "Bản chất của nanh sữa là một loại nang có vỏ mỏng trong lòng chứa đầy chất keratin (một sản phẩm thoái hóa của biểu mô sừng hóa) màu trắng do các mảnh vụn tế bào trong quá trình hình thành răng sữa còn sót lại ở xương hàm, nếu là nanh sữa ở vòm miệng thì do mảnh vụn của các tế bào tuyến nước bọt phụ bị vùi kẹt dưới niêm mạc trong thời kỳ bào thai. Đa số trường hợp nanh sữa không gây đau đớn hay khó chịu gì nhiều cho trẻ. Tuy nhiên, cũng có trẻ quấy khóc hoặc bỏ bú thì cha mẹ phải đưa con đến bác sĩ thăm khám chứ không nên tự nhể răng sữa tại nhà cho con vì rất nguy hiểm".

Sau lần chăm con theo kiểu kinh nghiệm kinh dị, cả chị Hoa và Trang đều sợ mất mật. Dù không nói ra nhưng các chị quyết tâm tránh xa những lời khuyên “bổ ích” của các bà. Các bà thương cháu thật nhưng đôi khi kinh nghiệm của các bà lại có thể ảnh hưởng không tốt tới sức khỏe của trẻ.

---

Dưới đây là danh sách những kiêng cữ cực kì nực cười khi chăm sóc mẹ và bé.

Những điều mẹ cần biết khi bé bắt đầu mọc răng

Sau đây là những lời khuyên cho các mẹ để chăm sóc răng miệng đúng cách cho trẻ từ những chiếc răng đầu tiên

- Thời gian: hầu hết trẻ em bắt đầu mọc chiếc răng đầu tiên từ lúc được 4 - 7 tháng tuổi.

- Theo dõi các dấu hiệu: chảy nước dãi, nhai hay nghiến lợi, sưng nướu, ngủ mất giấc, sốt nhẹ là tất cả những dấu hiệu phổ biến nhất khi bé bắt đầu mọc răng.

Các mẹ có thể xem thêm video dưới đây để biết cách vệ sinh nướu cho bé:

- Hỗ trợ bé: đồ chơi cho bé mọc răng, khăn mặt lạnh, và thuốc giảm đau cho trẻ sơ sinh (với sự đồng ý của bác sĩ nha khoa) đều có thể giúp giảm bớt sự khó chịu của bé trong giai đoạn này.

- Chuẩn bị tinh thần cho mẹ: nếu mẹ đang cho con bú, đầu vú của người mẹ có thể bị thương do bé cắn hay nghiến bởi những chiếc răng đầu tiên của bé mới nhú ra. Việc này thường xảy ra ở cuối mỗi lần mẹ cho bé bú, vì vậy người mẹ nên chuẩn bị tinh thần sẵn sàng và có thể tham khảo ý kiến bác sĩ về một số loại thuốc bôi làm lành vết thương mà không ảnh hưởng đến việc cho bé bú.

- Vệ sinh cho bé: khi bắt đầu mọc răng em bé có thể bị chảy nhiều nước dãi, bạn có thể bôi một chút thuốc mỡ lên cằm bé để tránh kích ứng và dùng yếm để giữ cho quần áo bé sạch sẽ và khố ráo.

Với nhiều em bé, mọc răng có thể là một giai đoạn rất khó khăn kèm theo cơn sốt nhẹ và quấy khóc. Nhưng những ngày khó ngủ, mệt mỏi cho cả mẹ và bé này sẽ không kéo dài mãi, do đó các mẹ nên kiên nhẫn khi con mình bước vào giai đoạn mọc răng.

Ảnh minh họa.

Một số lưu ý khi làm sạch răng cho bé:

Bạn nên bắt đầu làm sạch răng của bé ngay sau khi thấy xuất hiện mầm trắng màu ngọc trai đầu tiên nhô lên trên lợi của bé (đối với hầu hết trẻ sơ sinh thời điểm đó là khi bé được khoảng 4 tháng tuổi).

Howard Reinstein, một bác sĩ nhi khoa ở Encino, California, đồng thời là phát ngôn viên của Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ cho biết: "Lúc đầu, chỉ cần sử dụng một miếng gạc làm ẩm với nước để lau các mảng bám trên răng và nướu răng của bé". Bạn không cần phải sử dụng kem đánh răng khi này, nhưng bạn nên làm sạch răng của bé hai lần một ngày”.

Khi em bé của bạn có nhiều răng hơn, bạn có thể thử sử dụng một bàn chải đánh răng nhỏ với chỉ hai hoặc ba hàng lông thật mềm để làm sạch răng cho bé. Lúc này, để chắc chắn, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ nhi khoa xem có nên sử dụng kem đánh răng cho bé hay không, nếu có thì nên dùng loại kem đánh răng nào.

Nếu bạn sống trong một khu vực mà nguồn nước có chất florua, bác sĩ có thể khuyên không nên sử dụng kem đánh răng có chứa florua. Ngược lại, nếu nước không có florua, bác sĩ có thể kê toa thuốc nhỏ florua hay thuốc viên và giới thiệu kem đánh răng có chất florua. Dù bằng cách nào, bạn cũng nên biết florua có thể gây độc hại cho trẻ em nếu nuốt vào với số lượng lớn.

Để tránh những rủi ro không đáng có, hãy giữ kem đánh răng ngoài tầm với của con bạn, và chỉ sử dụng một lượng kem nhỏ bằng nửa hạt đậu khi dùng đánh răng cho bé. Bạn nên khuyến khích con nhổ kem đánh răng ra chứ không phải nuốt vào - một khái niệm không dễ hiểu đối với trẻ nhỏ.

---

Mọc răng là một quá trình khá tốn kém thời gian mà bé sẽ phải trải qua. Trong thực tế, bé sẽ mất 3 năm đầu tiên để mọc đầy đủ cả hàm răng.