6 điều bất ngờ về cơn sốt ở bé có thể mẹ chưa biết

1. Cơn sốt chỉ bắt đầu từ 38°C

Bé tỉnh dậy với đôi má đỏ ửng, da nóng hừng hực. Chiếc nhiệt kế đã khẳng định nghi ngờ của bạn khi chỉ đến con số 37°8. Bạn cuống cuồng lục tung đống thuốc hoặc tìm kiếm số điện thoại của bác sĩ?

Trên thực tế thì trong trường hợp này bé thậm chí còn chưa đủ điều kiện để được coi là sốt. Ngay cả đối với trẻ sơ sinh nhỏ tuổi nhất, nhiệt độ bình thường của cơ thể có thể thay đổi trong khoảng 37°C đến dưới 38°C.

Nhiệt độ cơ thể trẻ em, cũng như như nhiệt độc cơ thể người lớn, có thể tăng nhẹ vì nhiều lý do, từ vận động đến tắm nước ấm hay mặc quá nhiều đồ. Hơn nữa, nhiệt độ cơ thể có xu hướng tăng vào chiều tối và hạ vào sáng sớm.

Vì vậy, trừ khi con số hiển thị trên nhiệt kế là 38°C hoặc hơn thì hãy nghĩ đến việc hạ sốt cho bé cưng của bạn.

Bé con nhà bạn chỉ thực sự bị sốt khi nhiệt kế chỉ 38°C. (Ảnh minh họa)

2. Sốt vi khuẩn khác với sốt virus

Sốt virus xảy ra khi cơ thể đang chống lại căn bệnh gây ra bởi một loại virus, chẳng hạn như bệnh đường ruột, cúm, hoặc cảm lạnh. Sốt virus có xu hướng giảm dần trong vòng ba ngày. Kháng sinh không có tác dụng với virus vì vậy mẹ không nên cho bé uống kháng sinh khi con sốt virus.

Sốt vi khuẩn xảy ra khi cơ thể chống lại nhiễm trùng do vi khuẩn, chẳng hạn như nhiễm trùng tai (có thể do vi khuẩn hoặc virus), nhiễm trùng đường tiết niệu, hoặc viêm phổi do vi khuẩn. Sốt vi khuẩn đáng ngại hơn sốt virus bởi vì chúng có thể dẫn đến những bệnh nghiêm trọng. Trong trường hợp này thường phải dùng kháng sinh.

3. Đối với trẻ dưới 3 tháng tuổi, sốt rất nguy hiểm

Nếu bé dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ trên 38°C thì cần được đưa đến gặp bác sĩ ngay lập tức.  Mẹ không dùng thuốc hạ sốt cho bé trừ khi được bác sĩ cho phép.

Sốt ở bé dưới 3 tháng tuổi rất nguy hiểm vì trẻ sơ sinh không có dấu hiệu nhiễm trùng nặng như các bé lớn. Trẻ sơ sinh có thể bị nhiễm trùng máu mà không có các triệu chứng điển hình.

Trẻ sơ sinh bị sốt có thể kiểm tra máu và nước tiểu để xác định xem có bị nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc chọc dò tủy sống để xem có viêm màng não không.

4. Đo nhiệt độ ở hậu môn là chính xác nhất

Bạn có thể chần chừ trong việc đo nhiệt độ cho bé theo cách này – nhưng cách tốt nhất để có được nhiệt độ chính xác là sử dụng nhiệt kế trực tràng.

Chỉ có nhiệt kế trực tràng mới cho nhiệt độ cơ thể chính xác. Nhiệt kế nách, trán và tai vẫn bị sai số.

Ngoài nhiệt kế trực tràng thì những loại nhiệt kế còn lại thường cho kết quả cao hơn thực tế, việc sử dụng chúng có thể dẫn đến căng thẳng không cần thiết cho cha mẹ.

Đo nhiệt độ ở nách hoặc tai thường cho kết quả cao hơn thực tế. (Ảnh minh họa)

5. Điều trị các triệu chứng, không phải con số

Nhiều cha mẹ tin rằng càng sốt cao, bé càng ốm nặng hơn nhưng điều đó không đúng. Một em bé sốt tới 39°4 độ vẫn có thể nằm chơi trên giường. Trong khi một em bé sốt 38°3 có thể quấy khóc, mệt mỏi và cần bạn ở bên mọi lúc, mọi nơi.

Thay vì tập trung vào biến động của nhiệt kế thì bạn nên chú ý đến các dấu hiệu khác để xác định xem con bạn ốm thế nào để đưa bé đến gặp bác sĩ kịp thời hay chỉ cần theo dõi tại nhà.

6. Sốt là một phản ứng của sự khỏe mạnh

Dù bạn nghe nói gì đi nữa, sốt sẽ không làm tổn thương não của con bạn. Thậm chí những cơn co giật do sốt cao cũng chưa từng được chứng minh là gây hại cho não của bé.

Nhiệt độ tăng cao là cách cơ thể của chống lại những “kẻ xâm lược” và thực sự là một dấu hiệu của sự khỏe mạnh. Sốt chẳng phải là điều hay ho – nhưng hệ thống miễn dịch của bé đã làm chính xác những gì cần làm.

---

Các mẹ hãy tham khảo 10 lời khuyên dưới đây của các chuyên gia y tế hàng đầu của Viện hàn lâm Nhi khoa Mỹ khi dùng thuốc hạ sốt, giảm đau cho con.

Một số điều về sốt ở trẻ mà cha mẹ nào cũng phải biết

1. Những quan niệm sai lầm về sốt ở bé

- Trên 37ºC là sốt: Nhiệt độ ở bé cao nhất trong buổi chiều và buổi tối, nhất là sau khi thức dậy. Ngoài ra, các bé cũng thường có thân nhiệt cao hơn người lớn. Theo tuổi, thân nhiệt ở bé sẽ dần ổn định vì thế, trên 37ºC không phải lúc nào cũng là bé bị sốt.

- Chạm vào da bé, thấy nóng tức là sốt: Đây là một quan niệm không đúng. Bởi vì ở cơ thể trẻ có sự biến động thường xuyên của nhiệt độ. Bé gia tăng thân nhiệt tạm thời có thể do chơi hoặc khóc dữ dội hoặc xảy ra ngay sau khi thức dậy.

Hãy dùng nhiệt kế để đo thân nhiệt cho bé; chẳng hạn, 38ºC đo ở hậu môn (trừ đi 0,5ºC sai số) thì có thể bé đang bị sốt.

- Sốt ở trẻ có thể gây tổn thương não: Một trong những quan niệm sai lầm phổ biến, kéo dài trong nhiều năm, là bé bị sốt có thể gây hại cho não. Theo báo cáo từ Trung tâm y tế quốc gia Mỹ đây chỉ là một quan niệm không đủ chính xác bởi vì nhiều cơn sốt ở bé không đủ cao để gây biến chứng não. Trường hợp co giật do sốt (tức là co giật với sốt cao) cũng không phải nguyên nhân gây tổn thương não. Tuy nhiên, với bé dưới 3 tháng tuổi thì sốt cần được đặc biệt chú ý.

Trên 37ºC không phải lúc nào cũng là sốt. (Ảnh minh họa)

- Khi trẻ bị sốt là phải suy nghĩ đến tình huống xấu xảy ra: Nhiều phụ huynh hoảng loạn khi thấy con sốt và điều đó là không cần thiết. Sốt là phản ứng phòng vệ tự nhiên của cơ thể. Nhiệt độ cao giúp sản xuất bạch cầu chống nhiễm trùng. Do đó, sốt giúp bảo vệ cơ thể bé chống lại sự tấn công của nhiễm trùng.

Sốt ở bé có thể nhanh chóng đi qua mà không có biến chứng. Các nghiên cứu ở Mỹ cho thấy phần lớn cha mẹ bắt đầu dùng thuốc hạ sốt cho con ở mức 37,5ºC (vì họ nghĩ đó là nhiệt độ khá nguy hiểm).

2. Các bước lau mát hạ sốt đúng cách cho bé

- Đặt bé nằm ngửa trên giường

- Cởi bỏ quần áo của bé

- Lấy nhiệt độ bé

- Mẹ rửa tay sạch sẽ

- Chuẩn bị nước lau mát:

+ Cho ít nước lạnh vào trong thau

+ Cho nước nóng vào, bằng ½ lượng nước lạnh

+ Kiểm tra nhiệt độ nước bằng cách nhúng khuỷu tay vào thau nước, cảm giác ấm giống như nước tắm em bé

- Lau mát

+ Nhúng 5 khăn vào thau nước và vắt hơi ráo

+ Đặt 2 khăn ở hõm nách, 2 khăn ở bẹn và 1 khăn lau khắp người

+ Không đắp lên trán vì ít có tác dụng hạ sốt. Không đắp lên ngực vì tăng nguy cơ viêm phổi

+ Thay khăn mỗi 2-3 phút

+ Theo dõi nhiệt độ nước, cho thêm nước nóng nếu thấy nước không còn ấm

+ Lấy nhiệt độ bé mỗi 15 phút, ngưng lau mát khi nhiệt độ dưới 38,5ºC

+ Lau khô và mặc quần áo mỏng cho bé

Trẻ bị sốt cao co giật thường gặp ở lứa tuổi từ 6 tháng đến 5 tuổi. Cơn co giật này mất đi khi hạ thân nhiệt xuống dưới 39ºC. Do vậy các bà mẹ cần nhanh chóng hạ sốt khi bé bị sốt cao. Cần cởi bỏ bớt quần áo cho bé, dùng thuốc hạ sốt, lau mát hạ sốt, cho bé bú hoặc uống nhiều nước và đưa bé đến cơ sở y tế.

Không dùng nhiều loại thuốc có chung một thành phần để hạ sốt sẽ dẫn đến quá liều có thể gây ngộ độc. (Ảnh minh họa)

3. Một số điều mẹ nên tránh khi hạ sốt cho con

- Mặc nhiều quần áo ấm hoặc đắp chăn khi bé đang sốt vì sẽ càng làm tăng thân nhiệt, rất nguy hiểm nếu bé sẽ sốt cao hơn gây co giật.

- Tuyệt đối không dùng nước đá để chườm cho bé sẽ khiến bé bị sốt cao hơn do cơ chế co mạch máu ở bề mặt da.

- Không xát chanh hay đánh gió cho bé.

-Không giật tóc, vỗ vào người bé khi bé đang bị co giật, càng khiến bé bị kích thích, co giật nhiều hơn.

- Không dùng nhiều loại thuốc có chung một thành phần để hạ sốt sẽ dẫn đến quá liều có thể gây ngộ độc.      

---

Mẹ Tí Kẹo sẽ mách các mẹ cách tắm chuẩn nhất khi con bị sốt.

Những điều mẹ nào cũng nên biết khi con bị sốt

Con bị sốt có thể do bị nhiễm trùng, cảm nắng hoặc do mọc răng, tiêm chủng… Để chẩn đoán chính xác xem con có bị sốt cao hay không, các mẹ hãy quan sát biểu hiện. Nếu thấy con thở gấp, ngủ lơ mơ, hay quấy khóc và thân nhiệt nóng hơn bình thường thì cần nhanh chóng kẹp nhiệt độ để xem thân nhiệt hiện tại của con là bao nhiêu.

Ứng phó khi con bị sốt

1. Con bị sốt dưới 38 độ

Sau khi kẹp nhiệt độ cho con, nếu thấy thân nhiệt của trẻ dưới 38 độ là con bị sốt nhẹ. Các mẹ hãy cho con mặc quần áo thoáng mát và chú ý theo dõi sự thay đổi thân nhiệt. Cho con uống nhiều nước cũng là cách giúp con nhanh hạ sốt rất tốt.

2. Con bị sốt dưới 39 độ

Khi đo thân nhiệt và thấy con sốt khoảng 39 độ, các mẹ cần nhanh chóng cởi bớt quần áo cho con để dễ thoát nhiệt. Nên cho con nằm tại phòng thoáng và cho con uống nhiều nước.

Các mẹ cũng nên chuẩn bị loại khăn có khả năng thấm nước tốt và một chậu nước ấm (như nước mẹ thường tắm cho trẻ) để lau người cho con, chủ yếu là ở hai bên bẹn và khắp người. Làm như vậy cũng sẽ giúp con hạ sốt.

3. Con bị sốt trên 39 độ

Khi con có thân nhiệt trên 39 độ tức là con bị sốt nặng. Các mẹ cần nhanh chóng tìm cách hạ sốt cho con và đưa con tới các cơ sở y tế. Khi bị sốt, cơ thể con sẽ bị mất nước và muối nên việc bổ sung các loại vitamin và nước cho con rất quan trọng.

Trong thời gian bị sốt, con sẽ chán ăn nên các mẹ hãy chú ý chia thành nhiều bữa nhỏ và tăng cường cho con uống sữa để tránh mất nước và sụt cân.

Ảnh minh họa.

Chăm sóc khi con bị sốt

Để giúp con không bị sốt, các mẹ hãy chú ý tới không khí trong phòng. Để nhiệt độ vừa phải giúp làm giảm thân nhiệt cho trẻ.

Tăng cường cho con uống nước mát như nước cam, chanh và hạn chế cho con uống đồ uống có ga.

Cho trẻ uống si rô, đặc biệt là loại si rô có chứa thành phần paracetamol. Tuy nhiên, việc sử dụng loại si rô nào còn phụ thuộc vào độ tuổi của trẻ. Nhưng nên nhớ rằng, đối với những trẻ dưới 3 tháng tuổi được khuyên không nên dùng bất cứ loại si rô nào. Vì thế, bạn không nên tự ý cho trẻ sử dụng si rô mà chưa hỏi ý kiến các bác sĩ chuyên khoa.

Nên thường xuyên cặp nhiệt độ cho trẻ để kiểm soát mức thân nhiệt của bé. Hãy nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện nếu tình trạng sốt của trẻ kéo dài, không có dấu hiệu thuyên giảm và nhiệt độ ngày một tăng lên.

Nên cho trẻ ăn loãng. Đây cũng là một nguyên tắc quan trọng khi bé bị sốt. Sốt cao liên tục sẽ làm cơ thể trẻ mất nước. Vì vậy, hãy cho trẻ ăn thức ăn loãng, dễ tiêu như cháo, súp. Trong nhiều trường hợp có thể pha oresol theo tỷ lệ cho trẻ uống để phòng nguy cơ mất nước do sốt kéo dài.

Một số cách hạ sốt cho con không nên dùng:

- Tránh dùng thuốc hạ sốt khi con sốt dưới 38 độ

- Tránh mặc quá nhiều đồ và tránh đắp nhiều chăn cho con vì điều này sẽ làm con sốt cao hơn

- Tự ý cho con dùng siro mà không hỏi ý kiến của bác sĩ

- Vắt chanh, đổ thuốc vào miệng bé khi đang co giật, sẽ rất dễ gây ngạt thở.

---

Mẹ Tí Kẹo sẽ mách các mẹ cách tắm chuẩn nhất khi con bị sốt.