"Xóa tan" tính đố kỵ của con

Trong nhiều trường hợp, tính đố kỵ cũng không hoàn toàn là xấu. Đố kỵ giúp trẻ phấn đấu trong học tập, biết tôn trọng người khác, có ý chí tiến thủ và khuyến khích trẻ sáng tạo. Trẻ sẽ nhận biết được mình thiếu điều gì và phải phấn đấu để sống tốt hơn.

Tuy nhiên, nếu thường xuyên ghen ghét bạn bè mà không chịu phấn đấu, trẻ sẽ ngày càng trở nên hẹp hòi, ích kỷ, thậm chí còn coi thường người khác.

Đố kỵ hay ghen ghét là một trong những tính xấu của con người tuy nhiên đó lại là một cảm xúc rất thật mà mỗi chúng ta ai cũng từng trải qua ít nhất một lần trong đời.

Đây là hỗn hợp của ác cảm, bất an, ích kỷ và nghi ngờ. Con bạn đang thể hiện đúng thái độ ấy với anh, chị em hay bạn bè. Bạn sẽ làm gì để giúp con mở lòng và vị tha hơn?

1. Giữ thái độ bĩnh tĩnh, ôn hòa

Con hay kể tội một bạn trên lớp vì đơn giản bạn ấy được thầy cô yêu quý hơn con, nhiều bạn hơn con với thái độ hằn học.

Bạn có thể bất ngờ và cảm thấy lo lắng, đôi khi có chút bực tức vì con đang mang tính xấu. Tuy nhiên, bạn đừng thể hiện thái độ bực mình ấy với trẻ vì như thế con sẽ cảm thấy mình đang mắc lỗi.

Nếu chúng ta bắt trẻ phải đương đầu với những thử thách như vậy, lần sau trẻ sẽ không tâm sự với bạn mà sẽ giữ kín mọi chuyện trong lòng. Khi đó trẻ sẽ bắt đầu tự đánh giá về bản thân với thái độ tiêu cực hơn.

Vì vậy, những gì bạn cần làm là nói với con rằng: “Mẹ biết con ghen tỵ với bạn ấy vì điều gì rồi và mẹ vui vì con đã nói cho mẹ biết điều đó. Mẹ tin rằng khi tâm sự với mẹ như vậy, con sẽ cảm thấy dễ chịu hơn nhiều. Tuy nhiên, mẹ biết rằng con của mẹ cũng rất giỏi, chỉ cần con cố gắng nhiều hơn, học giỏi hơn, vui vẻ hơn thì thầy, cô và các bạn sẽ yêu quý con hơn thôi”.

Khi thấy người khác có thứ mà mình không có, trẻ thường nảy sinh tâm lý đố kỵ. (Ảnh minh họa)

2. Thú nhận với con mình cũng có tính xấu ấy

Bạn hãy giúp trẻ hiểu rằng bạn nhận thấy những biểu hiện ghen ghét của trẻ với người khác. Bạn cũng có thể thú nhận với con rằng bản thân bạn đôi khi cũng có tính xấu ấy.

Bạn có thể nói cho con nghe rằng: “Mẹ rất hiểu những gì con đang cảm thấy lúc này. Đôi khi mẹ cũng ghen ghét với người khác nhưng mẹ không để cho vấn đề này làm phiền mẹ. Mẹ nghiệm ra rằng, nếu cứ lờ đi, tập trung vào những việc khác thì một thời gian sau, lòng ác cảm sẽ biến mất và chắc chắn điều này cũng sẽ diễn ra với con thôi”.

Việc thú nhận này hoàn toàn không có hại mà đó sẽ là một bài học cho bản thân trẻ trong cách cư xử với người khác.

3. Nhấn mạnh những điểm tích cực trong tính cách của trẻ

Tính đố kỵ của trẻ thường xuất hiện trong sự so sánh với anh, chị, em, bạn bè về một mặt nào đó, chẳng hạn như bạn A có nhiều quần áo đẹp hơn, điểm thi cao hơn,...Với trường hợp này, bạn có thể giúp trẻ bằng cách tìm ra những điểm mạnh của trẻ và nhấn mạnh vào những ưu điểm, sở trường trẻ đang có.

Bạn có thể nói với con như thế này: “Mẹ thấy con đang buồn vì bạn A có nhiều quần áo mới hơn, có điểm thi cao hơn nhưng con nghĩ xem, mẹ cũng mua cho con nhiều quần áo đẹp và con vẽ đẹp hơn bạn A nhiều, đúng không? Đó là con còn được nhiều bạn bè yêu quý nữa. Vì vậy chẳng có lý do gì để ghen tỵ với bạn nữa đúng không nào?”.

4. Giúp trẻ nhìn thấy sự hợp lý trong cuộc sống

Nếu con đang ghen ghét với anh chị em trong nhà thì điều quan trọng là bạn phải cho trẻ nhìn thấy sự hợp lý chứ không phải sự bình đẳng. Hãy giải thích cho trẻ hiểu rằng mỗi người là một cá nhân riêng biệt, có những nhu cầu tình cảm khác nhau.

Ví dụ bạn có thể nói: “Con không giống anh trai, nên bố mẹ cho con những gì phù hợp với sở thích của con chứ không thể cho cả anh và con những thứ giống hệt nhau được. Con chắc chắn không muốn nhận được món quà mà con không thích phải không?”.

---

Quá ganh tị sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp tới quá trình phát triển của trẻ, khiến cho bé luôn cảm thấy tự ti.

Câu chuyện của một bà mẹ có con xấu xí

Ai cũng mong con mình sinh ra được xinh đẹp, cao ráo, thông minh, ngoan ngoãn, thế nên khi sinh con ra nếu thấy chưa hài lòng về bề ngoài của con, nhiều bà mẹ lại trách móc con, trách móc bản thân mình. Từ đó kéo theo hàng loạt hệ lụy không mong muốn. 

Từ ngày bé Mai sinh ra đời, đi cùng với niềm hạnh phúc mẹ tròn con vuông thì chị Quỳnh (Khâm Thiên, Hà Nội) lại suy nghĩ, trăn trở rất nhiều. Ngày nào bà nội bé cũng nhắc đi nhắc lại điệp khúc: “Thằng Thành đẹp trai ngời ngời như thế mà bé Mai chẳng giống bố tẹo nào, chỉ giống ai ấy, mũi thì tẹt, trán thì dô, lông mày ngắn tũn…”. 

Chị biết bà đang ám chỉ vào mình, vì quả thật chị chẳng xinh, chị đen đúa, gày gò, mắt bé, trán dô, mũi tẹt. Chị buồn nhiều hơn là trách bà vì dù gì bà vẫn là mẹ chồng chị và việc con chị không xinh đẹp bằng ai cũng đơn giản vì chị xấu. 

Ngoài sự thông minh, nhanh nhẹn trong công việc thì chị lại có một nhược điểm to đùng là "gái xấu". Cứ tưởng lấy được Thành đẹp trai, cao ráo thì việc cải thiện đời F1 không quá gian nan vậy mà...

Chị Quỳnh biết suy nghĩ của mình là ích kỷ, không nên nhưng “sự thật thì vẫn là sự thật”, chị lo lắng nếu con xấu xí, thấp bé (Ảnh minh họa)

Dù rất yêu con nhưng những điều bà nói bất giác ngấm dần vào chị, nhìn con say sưa ngủ chị cũng ngắm nghía rồi tự trách quở: “Tại sao mắt bố to mà con mắt lại húp híp, bé như sợi chỉ thế kia”, “Liệu một thời gian nữa, mí thứ 2 của con có xuất hiện không? Liệu cái lông mày ngắn cũn kia có dài hơn và xích nhau ra xa thêm không? rồi cái bớt ở bụng bé có biến mất không hay ngày một lớn lên?”…

Rồi chị nghĩ: “Sinh con gái thật là thiệt thòi cho con, con xinh thì chẳng sao nhưng con mà lùn, mà xấu thì sẽ thế nào đây?”

Chị còn ngồi tự trách mình tại sao trước đây khi mang bầu không tẩm bổ nhiều nước mía (khiến con trắng trẻo), trách mình lười uống vitamin nên con không được cao… Còn nhiều nhiều vấn đề nữa khiến chị lo lắng, thế là hết trách mình, trách con, cứ lúc nào rảnh rang, chị lại ngồi vuốt mũi cho con, mát xa chân cho con. Chị tâm sự bảo: “Làm thế thì mũi con mới có khả năng cao lên và chân mới dài được thêm”. 

Bà nội chê con, chị chán một, nhưng chị lo lắng, chán nản hơn nếu con gái mình lớn lên xấu thật vì xấu thì thiệt thòi lắm. 

Thời gian thấm thoát thoi đưa, tới giờ Mai được 2 tuổi, chị chẳng biết bà nội thấy thế nào nhưng chị lại thấy con dường như xinh xắn, đáng yêu hơn trước chỉ mỗi tội hơi "nấm lùn" mà thôi. Suốt ngày bà nội chê bai: “Lùn như con mẹ, lớn lên liệu có phước để lấy được thằng chồng như bố nó không?”

Dù ấm ức lắm, nhưng chị vẫn chịu đựng, chị quyết định tham gia vào công cuộc làm đẹp cho con. Chị tìm hiểu từ nhiều chị em khác, rồi chị ép con ăn, mỗi khi thấy con hoàn thành nhiệm vụ dù trong khó khăn, nước mắt nước mũi chảy ròng ròng nhưng chị vẫn cứ ngỡ đó là chiến tích của mình. 

Cứ nhắc đến ăn uống là Mai lại rúm ró vì sợ. Một ngày của con, quay đi quay lại là ăn với uống, mỗi ngày chị ép con ăn sạch 3 bát cháo thịt to, 3 cốc sữa lớn, rồi sữa chua, váng sữa...

Nếu con mà có lỡ nôn trớ thì chị lại tiếp tục hành trình ép con ăn lại. Những lúc con không hợp tác, chị sẵn sàng tét vào mông con, nhìn con khóc chị cũng khóc theo: “nếu đã xấu thì phải cao, xấu mà lùn nữa thì chết dở con ạ”.

Tiếp đến là từ bề ngoài, cứ tới kỳ lương là chị lại đi chọn lựa quần áo sắm sửa sao cho đẹp nhất cho con mặc. Vợ chồng chị đều là công chức nhà nước, lương không quá thấp nhưng cao thì không hẳn là cao, nhưng chị mặc kệ, con vẫn là nhất, chị sắm không biết bao nhiêu là quần áo váy vóc cho con, nhưng càng mua chị càng thấy là không đủ. 

Trước khi đưa con đi chơi đâu, chị lại bận túi bụi tìm quần áo đẹp cho con. Đẹp đâu chưa thấy, chỉ thấy khi Mai được mẹ diện xong cho bộ đồ đi ra đường, con cũng mệt lử vì mẹ thay cho liên tục hết bộ này rồi bộ kia. 

Sau một thời gian dài, không chỉ chị mà ngay cả Mai cũng tự hình thành nên suy nghĩ: "Mai xấu thì phải biết thân biết phận", bé đến lớp học, bé tự ti, chẳng dám nói chuyện, cười đùa như bạn khác, lúc nào bé cũng co ro rúm ró xấu hổ vì bản thân mình. Có lần, cô giáo bế Mai ra chơi với các bạn, Mai khóc váng lên bảo: "Con xấu, con xấu", cô giáo bảo "Đâu, con xinh mà, Mai đáng yêu lắm!" thì ngay lúc đó, bé giơ tay đánh vào mặt cô. 

Sau khi cô giáo thông báo tình hình này của con, chị Quỳnh mới lo lắng về cách dậy dỗ con mình: "Liệu có phải mình đang sai?"

---

Nhiều bà mẹ vô tư kể về chuyện ép con ăn như một chiến tích, nhưng họ không biết rằng, điều này có thể khiến sức khỏe của bé bị ảnh hưởng.