Mệt đầu vì bé hay tị nạnh

"Tại sao ai cũng chỉ yêu mình em bé?"

Ai đến nhà chị Thanh Hoa (Cầu Gỗ, Hà Nội) cũng phải ngạc nhiên và ngưỡng mộ cách nuôi dạy hai con của chị. 

Nhà chị có hai cậu con trai, cậu anh thì lên 6 còn em mới lên 2. Anh em trai quấn quýt nhau lắm, anh mà đi học về muộn, cậu em lại khóc ời ời gọi anh. Những lúc không phải làm bài tập, Bin – cậu con cả lúc nào cũng chơi với em, dạy em hình này hình nọ, trông em cho mẹ nấu cơm. 

Rất nhiều người đến hỏi kinh nghiệm “Làm thế nào chị có thể kết nối anh em nó vậy? Bởi thường khi mẹ có em bé, cậu cả lúc nào cũng hờn giận, ghen tị”. 

Chị Hoa chia sẻ: “Để có được ngày như hôm nay, không phải tự nhiên mà vậy đâu. Trước anh nó suốt ngày 'chí' em đấy”. Qua lời kể của chị, từ ngày nhà chị đón thêm một thành viên mới, Bin tỏ vẻ buồn bã, tính tình cáu gắt. 

Chị bảo thực ra cũng tại chị, do thời gian đầu sau khi sinh con tâm trạng, thể chất không tốt rồi phải chăm con nhỏ nên cứ khi nào bé Bin chạy đến đòi “sờ ti” mẹ như trước rồi muốn mẹ cưng nựng thì chị chỉ thơm con lấy lệ rồi "xua" con ra chơi với bạn bè, ông bà, “để yên cho em ngủ”. 

Rồi bạn bè vợ chồng chị đến toàn thơm rồi khen em bé. Tất cả những điều như vậy khiến Bin chán nản, thất vọng và dần khép mình lại.

Mấy ngày sau, chị Hoa thấy trên người em bé có nhiều nốt đỏ lạ rồi hay khóc vật vã, chị nghĩ có thể do muỗi đốt, những lần sau chị cẩn thận buông màn. Nhưng một lần, vô tình lên phòng chị thấy Bin đang cấu em. 

Mỗi lần đi học về, bé lại đòi mua cái bút này, con búp bê nọ 

chỉ vì “Đứa bạn ngồi cạnh của con có, con cũng phải có”. (Ảnh minh họa)

Trong lúc mất bình tĩnh, chị chạy đến đánh và mắng Bin thì con khóc loạn lên bảo: “Tại ai cũng yêu em, sao con không được bố mẹ yêu như trước?”.

Giờ chị mới giật mình khi hiểu ra nguyên nhân và dần dần chị thay đổi bản thân cũng như năng trò chuyện để hiểu con hơn. 

Hay như trường hợp chị Liên (Q. Tân Bình, TP HCM) là một ví dụ. Gia đình anh chị dạo này rất căng thẳng bởi vì tình tính đứa con gái 6 tuổi càng ngày càng hay đòi hỏi, bướng bỉnh, cha mẹ nói không bao giờ nghe. 

Mỗi lần đi học về, bé lại đòi mua cái bút này, con búp bê nọ chỉ vì “Đứa bạn ngồi cạnh của con có, con cũng phải có”. 

Ban đầu thì anh chị bảo “khi nào con được điểm cao, bố mẹ sẽ mua cho nhé” nhưng vô tác dụng với bé. Trước những đòi hỏi ngày càng nhiều của bé, chị Liên có lần gắt lên với con: “Sao con hay ghen tỵ với bạn thế?”

Trị thói ghen tị của con - phải biết cách

Giai đoạn bé từ 4 - 6 tuổi, bé đã nhận thức tốt về "đặc quyền” của mình. Và khi bố mẹ có thêm em thì trẻ càng thấy “vị trí” của mình bị lung lay. Ghen tỵ là phương án bé tìm đến. 

Bố mẹ cần hiểu rằng, sự ghen tỵ là dấu hiệu cho thấy bé đang lo lắng thái quá: Khi bé bộc lộ tính cách này thường xuyên trong ngày, đó là dấu hiệu cho thấy bé buồn chán, tự ti. 

Vậy bố mẹ nên làm thế nào?

Chị Thanh Hoa ở trường hợp trên có chia sẻ rằng: “Để hai anh em chúng hiểu và chơi được với nhau, bố mẹ nên cho bé biết được rằng mình rất hiểu cảm giác ghen tỵ trong con”. 

Sẽ chẳng có gì xấu khi bạn thừa nhận với bé đôi lúc bạn cũng có cảm giác ấy, sự thẳng thắn của bạn sẽ khiến con thấy an toàn và dễ chia sẻ với bố mẹ hơn. Nhưng bậc phụ huynh cần giải thích với bé rằng hãy chia sẻ để giải tỏa sự ghen tỵ, ấm ức trong con, không nên để cảm giác này tồn tại lâu. Khi con bạn hiểu ra, cảm giác ghen tỵ sẽ dần được xoa dịu.

Cha mẹ hãy trò chuyện nhiều hơn với con, giúp con tự tin, hòa đồng. (Ảnh minh họa)

Việc phớt lờ tính ghen tỵ này của con, bạn không thể giúp bé từ bỏ tính xấu này thậm chí còn ngược lại...

Với trường hợp thứ hai, khi chị Liên mắng con rằng: “Sao con hay ghen tỵ với bạn thế?”, đây là nhận xét không nên dành cho con trẻ. Bởi những câu nói kiểu này chỉ khiến con buồn hơn, bé sẽ tìm cách che đậy cảm xúc thật của mình trước bố mẹ mà thôi.

Việc trẻ con ghen tị với bạn bè là chuyện bình thường. Ắt hẳn trong chúng ta cũng sẽ có lúc mình tự thắc mắc: “Tại sao mình không được xinh như cô ấy? Tại sao cô ấy trẻ vậy mà có nhiều tiền, trong khi mình thì chưa?”

Vì vậy, những lúc bé đòi hỏi phải có cái này cái nọ giống bạn A, bạn B thì bố mẹ cần tinh ý phát hiện ra và nhanh chóng chuyển hướng chú ý của trẻ.

Bạn hãy giúp con giải tỏa, để con hiểu rằng thay vì tị nạnh với bạn về món đồ, con hãy cố gắng học chăm học, giỏi hơn để được bằng bạn.

Cha mẹ hãy trò chuyện nhiều hơn với con, giúp con tự tin, hòa đồng cùng với các bạn bằng cách bản thân phụ huynh phải tự hào về con mình, hạn chế mắng mỏ con, khuyến khích bé phát triển năng khiếu, cho bé tham gia nhiều hoạt động tập thể…

---

Nhờ sự dạy dỗ ngọt ngào của mẹ mà bé Sún (4 tuổi) biết yêu thương, "thảo" với ông bà, bố mẹ.

Con hư vì bố mẹ chê xấu

Tất cả cũng vì cha mẹ vô ý

Chuyên gia tâm lý Hồng Hà (Chuyên viên tư vấn tâm lý trẻ em ở đường dây nóng 1088) chia sẻ, hàng ngày có rất nhiều bậc phụ huynh gọi điện đến nhờ tư vấn tại sao con họ đang rất ngoan ngoãn bỗng dưng tỏ ra rất bất trị, đặc biệt là hay ghen tức, tị nạnh với anh em trong nhà. 

Trường hợp nhà anh chị Thành Hữu –Phan Linh (ngõ Hàng Hương, Hà Nội) là một ví dụ. Anh chị có 3 người con, bé đầu là con trai, hai bé sau là gái. Bé út tên Nini 6 tuổi, vì là út ít trong gia đình nên anh chị rất cưng chiều, thế nhưng càng ngày Nini càng tỏ ra hay ghen tức, hỗn hào với anh chị. 

Ngồi trong cùng một mâm cơm, Nini lúc nào cũng so đo: “Tại sao bát của con không đẹp như của chị?”, “Tại sao mẹ lại gắp thịt cho anh cả, còn con thì không?” (Trong khi mẹ đang xúc cơm cho Nini)...

Nhiều lần thấy anh chị mình đang ngồi làm bài, Nini xông ra quăng sách vở, hộp bút của anh chị xuống đất. Bố mẹ mắng nhưng Nini còn nghiến răng nghiến lợi cấu vào tay anh cả rồi khanh khách cười bỏ ra ngoài. 

Nói nhẹ bé không nghe, còn cãi lý lại, chị Linh bực mình đét vào mông bé một cái rõ là đau. Nini khóc váng nhà chạy vào phòng, đóng sập cửa lại.

Định kệ cho con khóc một lúc nhưng thấy tội nghiệp lại đi vào xem con thế nào, đứng ngoài phòng chị nghe thấy bé đang thút thít “mách” tội bố mẹ với bà nội. 

Tất cả những chuyện này khiến bé từ buồn bã, giận hờn và rồi chuyển sang ghen ghét anh chị mình (Ảnh minh họa)

Nghe con nói, chị mới giật mình khi biết tính hay ghen, đố kỵ này xuất phát cũng chỉ do sự vô ý của anh chị mà ra.

Khách quan mà nói, anh chị rất đẹp đôi, giống nhau ở ngoại hình: trắng trẻo, cao ráo, thanh thoát, mũi cao, mắt sâu… thế  nên các bé sinh ra được thừa hưởng rất nhiều nét đẹp từ bố mẹ, đặc biệt là hai bé đầu. Nini thì hơi khác, giống mẹ đôi mắt to tròn nhưng lại đen và thấp. 

Đôi khi trong lúc cho con ăn, chị lại trêu: “Ăn ngoan nào, ăn nhanh nào không lại lùn tịt xấu nhất nhà đấy”. Rồi có những lúc anh chị vào phòng chúc con ngủ ngon, khi tưởng con đã ngủ say, anh chị ngồi thủ thỉ tâm sự với nhau bao nhiêu chuyện trong đó có chuyện: “Công nhận thằng Bin và con Bông xinh thật, trắng nõn ra. Có mỗi Nini là đen xì xì, đểu thế cơ chứ lị, chẳng hiểu tại sao lại thế?”

Anh chị không hay biết rằng Nini nghe trọn vẹn cuộc nói chuyện đó và đương nhiên, bé buồn và khóc rất nhiều.

Rồi có lần, bạn bè anh chị tới chơi nhà, nhìn thấy hai bé đầu ai cũng khen nức nở nhưng tới lượt Nini thì chẳng ai khen gì. Có chú còn bảo: “Nini không giống ai trong gia đình nhỉ?”.

Thấy Nini gườm gườm, chú còn trêu quá trớn: “Chắc bố mẹ nhặt từ đâu về rồi”. 

Tất cả những chuyện này khiến bé từ buồn bã, giận hờn và rồi chuyển sang ghen ghét anh chị. 

Cha mẹ nên làm gương

Chuyên gia Hồng Hà cho rằng, việc cha mẹ khen ngợi, coi trọng con “xấu” và “xinh” là điều không nên. Nguyên nhân khiến bé có thái độ ghen tức, tị nạnh có thể do các yếu tố chủ quan thuộc về bé hoặc khách quan do chính bố mẹ và người xung quanh tạo nên.

Gia đình anh Hữu và chị Linh đã sai lầm khi vô tình khiến bé cảm thấy bị phân biệt đối xử, rồi với suy nghĩ non nớt, bé đã tự thổi phồng cảm nhận của mình và tưởng tượng ra sự bất công trong gia đình, cha mẹ, mọi người không yêu mình. 

Vì thế, trong mọi trường hợp, bậc phụ huynh nên dành thời gian để hiểu con bởi nếu “tinh ý”, cha mẹ sớm can thiệp sẽ kịp thời giải tỏa khúc mắc này cho con. 

Chuyên gia Hồng Hà khuyên bậc phụ huynh nên giữ không khí công bằng, dân chủ trong gia đình. Bởi đứa trẻ nào cũng mong muốn nhận được toàn bộ tình yêu thương của cha mẹ. Nếu gặp hiện tượng bé tị nạnh, cha mẹ nên giúp bé hiểu rằng tình yêu thương của mình luôn dành cho các con là như nhau, không ai hơn ai. 

Tuyệt đối không quát mắng, đánh con khi biết con có tính ghen tị. Điều này chỉ khiến con càng chán nản và thất vọng vì gia đình mà thôi. 

Thêm vào đó, tự ti chính là điều kích thích lòng đố kỵ trong con người của bé. Cha mẹ nên giúp con tự tin về bản thân mình hơn. Ví dụ, cho con đến những khu vui chơi công cộng, thường xuyên tâm sự, nói chuyện để hiểu con, đọc những câu chuyện về tình anh em, lòng vị tha, sự thông cảm cho bé nghe. 

Nhiều bé học tính đố kỵ từ chính cha mẹ của mình, vì vậy nếu muốn giáo dục bé xoá bỏ được tính xấu này thì trước hết, cha mẹ cần chú ý đến cách ứng xử hàng ngày của mình. 

---

Mặc dù khá bận rộn nhưng chị vẫn dành cho con trai 2 giờ đồng hồ mỗi ngày để 

có thể chia sẻ với con những cảm xúc vui buồn trong cuộc sống.

"Xóa tan" tính đố kỵ của con

Trong nhiều trường hợp, tính đố kỵ cũng không hoàn toàn là xấu. Đố kỵ giúp trẻ phấn đấu trong học tập, biết tôn trọng người khác, có ý chí tiến thủ và khuyến khích trẻ sáng tạo. Trẻ sẽ nhận biết được mình thiếu điều gì và phải phấn đấu để sống tốt hơn.

Tuy nhiên, nếu thường xuyên ghen ghét bạn bè mà không chịu phấn đấu, trẻ sẽ ngày càng trở nên hẹp hòi, ích kỷ, thậm chí còn coi thường người khác.

Đố kỵ hay ghen ghét là một trong những tính xấu của con người tuy nhiên đó lại là một cảm xúc rất thật mà mỗi chúng ta ai cũng từng trải qua ít nhất một lần trong đời.

Đây là hỗn hợp của ác cảm, bất an, ích kỷ và nghi ngờ. Con bạn đang thể hiện đúng thái độ ấy với anh, chị em hay bạn bè. Bạn sẽ làm gì để giúp con mở lòng và vị tha hơn?

1. Giữ thái độ bĩnh tĩnh, ôn hòa

Con hay kể tội một bạn trên lớp vì đơn giản bạn ấy được thầy cô yêu quý hơn con, nhiều bạn hơn con với thái độ hằn học.

Bạn có thể bất ngờ và cảm thấy lo lắng, đôi khi có chút bực tức vì con đang mang tính xấu. Tuy nhiên, bạn đừng thể hiện thái độ bực mình ấy với trẻ vì như thế con sẽ cảm thấy mình đang mắc lỗi.

Nếu chúng ta bắt trẻ phải đương đầu với những thử thách như vậy, lần sau trẻ sẽ không tâm sự với bạn mà sẽ giữ kín mọi chuyện trong lòng. Khi đó trẻ sẽ bắt đầu tự đánh giá về bản thân với thái độ tiêu cực hơn.

Vì vậy, những gì bạn cần làm là nói với con rằng: “Mẹ biết con ghen tỵ với bạn ấy vì điều gì rồi và mẹ vui vì con đã nói cho mẹ biết điều đó. Mẹ tin rằng khi tâm sự với mẹ như vậy, con sẽ cảm thấy dễ chịu hơn nhiều. Tuy nhiên, mẹ biết rằng con của mẹ cũng rất giỏi, chỉ cần con cố gắng nhiều hơn, học giỏi hơn, vui vẻ hơn thì thầy, cô và các bạn sẽ yêu quý con hơn thôi”.

Khi thấy người khác có thứ mà mình không có, trẻ thường nảy sinh tâm lý đố kỵ. (Ảnh minh họa)

2. Thú nhận với con mình cũng có tính xấu ấy

Bạn hãy giúp trẻ hiểu rằng bạn nhận thấy những biểu hiện ghen ghét của trẻ với người khác. Bạn cũng có thể thú nhận với con rằng bản thân bạn đôi khi cũng có tính xấu ấy.

Bạn có thể nói cho con nghe rằng: “Mẹ rất hiểu những gì con đang cảm thấy lúc này. Đôi khi mẹ cũng ghen ghét với người khác nhưng mẹ không để cho vấn đề này làm phiền mẹ. Mẹ nghiệm ra rằng, nếu cứ lờ đi, tập trung vào những việc khác thì một thời gian sau, lòng ác cảm sẽ biến mất và chắc chắn điều này cũng sẽ diễn ra với con thôi”.

Việc thú nhận này hoàn toàn không có hại mà đó sẽ là một bài học cho bản thân trẻ trong cách cư xử với người khác.

3. Nhấn mạnh những điểm tích cực trong tính cách của trẻ

Tính đố kỵ của trẻ thường xuất hiện trong sự so sánh với anh, chị, em, bạn bè về một mặt nào đó, chẳng hạn như bạn A có nhiều quần áo đẹp hơn, điểm thi cao hơn,...Với trường hợp này, bạn có thể giúp trẻ bằng cách tìm ra những điểm mạnh của trẻ và nhấn mạnh vào những ưu điểm, sở trường trẻ đang có.

Bạn có thể nói với con như thế này: “Mẹ thấy con đang buồn vì bạn A có nhiều quần áo mới hơn, có điểm thi cao hơn nhưng con nghĩ xem, mẹ cũng mua cho con nhiều quần áo đẹp và con vẽ đẹp hơn bạn A nhiều, đúng không? Đó là con còn được nhiều bạn bè yêu quý nữa. Vì vậy chẳng có lý do gì để ghen tỵ với bạn nữa đúng không nào?”.

4. Giúp trẻ nhìn thấy sự hợp lý trong cuộc sống

Nếu con đang ghen ghét với anh chị em trong nhà thì điều quan trọng là bạn phải cho trẻ nhìn thấy sự hợp lý chứ không phải sự bình đẳng. Hãy giải thích cho trẻ hiểu rằng mỗi người là một cá nhân riêng biệt, có những nhu cầu tình cảm khác nhau.

Ví dụ bạn có thể nói: “Con không giống anh trai, nên bố mẹ cho con những gì phù hợp với sở thích của con chứ không thể cho cả anh và con những thứ giống hệt nhau được. Con chắc chắn không muốn nhận được món quà mà con không thích phải không?”.

---

Quá ganh tị sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp tới quá trình phát triển của trẻ, khiến cho bé luôn cảm thấy tự ti.