Showing posts with label tính tự lập. Show all posts
Showing posts with label tính tự lập. Show all posts

Friday, November 29, 2013

Những cơ hội mẹ có thể tận dụng để dạy con tự lập

Khi bé phát triển các kỹ năng thể chất, tinh thần và dần tự tin hơn, bé bắt đầu nhận ra rằng, bé có những suy nghĩ, cảm xúc của chính mình. Tất nhiên, điều này có nghĩa là bé càng ngày càng muốn làm việc theo ý mình.

Tách khỏi mẹ và phát triển độc lập

Khoảng 6-7 tháng tuổi, bé ý thức được rằng bé khác với mẹ và mẹ có thể để bé lại một mình. Điều này có thể gây cho bé nỗi sợ hãi khi bị tách khỏi mẹ và đạt “đỉnh” ở năm 2 tuổi.

Khi bé hiểu được rằng có lúc mẹ không có mặt bên cạnh nhưng sẽ quay trở lại với bé, bé tiếp tục vui chơi và xây dựng tinh thần độc lập. Đến tuổi lên 1, sự độc lập của bé phát triển nở rộ đủ để gây ra một số vấn đề: muốn làm theo cách của riêng bé và bộc lộ giận dữ nhiều hơn.

Những cơ hội mẹ có thể tận dụng để dạy con tự lập 1

Quá trình phát triển độc lập

Giai đoạn 12-18 tháng tuổi: Bước qua tuổi đầu đời, quá trình tự khám phá bản thân thực sự bắt đầu. Đây là sự chuyển đổi lớn từ phụ thuộc thành độc lập. Kết quả dẫn tới thay đổi tâm trạng và hành vi cực kỳ phức tạp ở bé.

Nếu trước kia bé hoàn toàn phụ thuộc vào bạn thì bây giờ, bé có kỹ năng thể chất và tinh thần riêng. Có khi, bé cố dấn thân vào hành trình khám phá mọi thứ mà không biết giới hạn; chẳng hạn, bé hùng hổ leo lên ghế sofa rồi loay hoay tìm cách xuống hoặc gắng sức chui vào áo khoác của mẹ rồi vướng víu trong đó. Và khi bé không thể tự giải quyết khó khăn, bé có thể khóc vì sợ hãi nhưng bạn đừng lo bởi giá trị phía sau đó là bé đang phát triển “bản sắc” riêng.

Bé của bạn cũng học được rằng, mẹ là một thực thể riêng biệt và có thể tạm xa bé. Tuy nhiên, bé vẫn chưa nắm được thời điểm mẹ sẽ trở lại và điều đó có thể làm bé gào khóc khi thấy mẹ đi khỏi. Cảm xúc này lên tới đỉnh khi bé 18-24 tháng tuổi và mất dần sau tuổi lên 3.

Nếu bạn trốn đi để tránh thấy con quấy khóc thì đó chẳng phải cách hay. Nó chỉ khiến bé hoảng sợ nhiều hơn. Vì thế, cứng rắn nói lời tạm biệt và rời đi khi bé đang khóc sẽ có ích hơn.

Giai đoạn 19-24 tháng: Bé của bạn đã có ý thức tốt hơn ở độ tuổi này. Một nghiên cứu so sánh các bé dưới 1 tuổi với những bé 21 tháng tuổi như sau: các nhà nghiên cứu đặt các bé dưới 1 tuổi trước gương và để xem liệu bé có hiểu hình ảnh được phản ánh trong gương. Kết quả: bé không hiểu. Các bé vỗ nhẹ hình ảnh phản chiếu của mình như thể đang nhìn thấy một em bé khác. Và khi nhà nghiên cứu bôi màu đỏ lên mũi bé, các bé cố gắng chạm vào mũi hình ảnh trong gương, chứ không phải mũi của bé.

Ngược lại, áp dụng thử nghiệm này cho bé 21 tháng tuổi, các bé có ý thức rõ ràng về bản thân. Bé chạm vào mũi của mình khi thấy các hình ảnh mũi đỏ trong gương.

Nhờ thế, bé ở giai đoạn này có khả năng phục hồi tốt hơn trước một cuộc “chia ly”. Ngay cả khi bé khóc lóc vì bị mẹ bỏ lại với một người giúp việc, bé cũng nhanh chóng lấy lại bình tĩnh. Kinh nghiệm và trí nhớ tốt đủ để bé hiểu rồi mẹ sẽ quay trở lại.

Những cơ hội mẹ có thể tận dụng để dạy con tự lập 2

Bạn nên xây dựng sự tin tưởng cho con bằng cách luôn yêu thương và chăm sóc bé. Điều này giúp bé vui vẻ tự khẳng định mình. Có thể đó là ý thức cho bộ đồ ngủ màu xanh mặc trong đêm thứ 5 liên tiếp, chỉ ăn những loại thực phẩm nhất định và muốn tự trèo lên ghế - tất cả những dấu hiệu độc lập ngày càng tăng ở bé.

25-30 tháng tuổi: Trong giai đoạn 2-3 tuổi, bé sẽ tiếp tục “đấu tranh giành độc lập”. Bé thích chạy lang thang, cách xa mẹ khi chơi bên ngoài và thích làm trái lời của mẹ, ngay cả khi bạn đang cấm đoán bé phía sau.

31-36 tháng tuổi: Con của bạn vượt qua được nỗi sợ chia cắt ở sinh nhật lần thứ 3. Nhưng đừng ngạc nhiên vì thỉnh thoảng bé lại bám chặt lấy mẹ.

Vai trò của bạn

Bé nhà bạn cần được tự do để khám phá cuộc sống xung quanh; vì thế, hãy cung cấp cho bé một môi trường vui chơi an toàn. Thay vì chạy sau lưng con nói “không” mỗi khi bé định chạm vào thứ gì đó, bạn hãy bỏ những thứ nguy hiểm ra xa tầm tay của bé.

Khuyến khích tính độc lập cho bé bằng cách tạo những việc bé có thể làm một mình. Cho bé chọn giữa hai bộ quần áo, đồ ăn nhẹ hay các hoạt động buổi chiều, sử dụng riêng thìa bát cho bé trong mỗi bữa ăn...

Nhớ rằng bé muốn “thoát” khỏi mẹ không phải do bé cứng đầu hoặc cần ít tình yêu thương. Trong khi bé muốn được độc lập, bé vẫn khao khát tình yêu của cha mẹ. Động viên bé tự làm việc gì nhưng không thờ ơ khi bé chạy lại nhờ mẹ giúp đỡ. Các bé cần được cha mẹ uốn nắn trong thời gian dài nữa.

Dấu hiệu cần được quan tâm

Mặc dù bé mới biết đi của bạn rất lo lắng khi tạm xa mẹ nhưng nên nói chuyện với bác sĩ nếu bạn thấy bé hoảng sợ, không thể làm điều gì khi không có mẹ bên cạnh hoặc bé không nguôi ngoai khi được mẹ để lại với người chăm sóc bé.



Mẹ Việt lấy chồng Pháp chia sẻ cách dạy con tự lập cực siêu
Những cơ hội mẹ có thể tận dụng để dạy con tự lập 3

Rèn tính tự lập cho con từ bé không hề khó

Tách biệt và độc lập

Khi bé còn là một đứa trẻ sơ sinh, bé khá “ bám mẹ”, mọi việc bạn đều phải làm cho bé và việc gì cũng muốn và phụ thuộc vào sự cho phép của bạn. Nhưng khi bé lớn dần lên, các kĩ năng về thể chất, tinh thần và cảm xúc phát triển, bé sẽ muốn tập làm hoặc bắt chước những việc bạn làm để tự làm. Điều đó cũng có ý nghĩa rằng, con bạn sẽ ngày càng muốn làm mọi việc theo cách của mình.

Vào khoảng 6 – 7 tháng tuổi, bé bắt đầu nhận ra rằng bé tách biệt với mẹ và điều bạn nên làm đó là hãy để cho bé tự nhiên phát triển điều đó. Giai đoạn này có thể kéo dài đến khi bé được 2 tuổi nhưng bạn không cần lo lắng vì đó là điều tất yếu xảy ra trong quá trình trưởng thành của bé.

Càng lớn hơn, bé sẽ càng trở lên mạnh dạn trong việc bước đi và bắt đầu hình thành những cá tính riêng, đây chính là lúc bạn cần quan tâm đến bé hơn. Bởi vì những năm trước khi đi học, tính tự lập hoàn toàn có thể phát triển thành sự ích kỷ cá nhân và gây ra một số vấn đề về tính cách của bé như muốn điều khiển mọi việc theo cách của mình.

Rèn tính tự lập cho con từ bé không hề khó 1
Hãy để bé tự làm những việc trong khả năng. (Ảnh minh họa)

Các giai đoạn khi bé tự khẳng định mình

Từ 25 đến 30 tháng tuổi

Trong độ tuổi này, con bạn sẽ liên tục khẳng định mình trên mọi phương diện. Bé sẽ làm nhiều việc vượt xa sự cho phép của bạn nhiều hơn và cũng thường xuyên vi phạm các điều cấm kị mà bạn đã đề ra như việc tô màu lên các bức tường ngay cả khi bạn nói “Không được”. “Con sẽ làm điều mà con muốn” có thể sẽ là điệp khúc phổ biến nhất của bé trong giai đoạn này.

Từ 31 đến 36 tháng tuổi

Đây là độ tuổi bé chuẩn bị đi học. Điều này có thể khiến bạn lo lắng nhưng đây là giai đoạn đứa trẻ nào cũng phải trải qua. Điều bạn cần làm là vạch ra ranh giới rõ ràng cho bé trong mọi việc vì đây là mốc quan trọng trước khi bé đến trường mẫu giáo và được tiếp xúc với nhiều người hơn là với bố mẹ.

Vai trò của bạn trong sự phát triển tính tự lập của bé

Con của bạn cần có những lời răn dạy, khuyên bảo của bạn trước khi bé tự khám phá thế giới bên ngoài. Bạn hãy cho bé tình yêu và sự hỗ trợ để con tự tin bước đi trên con đường của mình.

Bé cũng cần có sự tự do để có thể khám phá mọi thứ xung quanh, vì vậy bạn hãy tạo ra một môi trường an toàn trong gia đình mình thay vì chạy theo và nói “Không được” với mọi thứ bé chạm vào.

Rèn tính tự lập cho con từ bé không hề khó 2
Và hướng dẫn con tự làm những việc cá nhân. (Ảnh minh họa)

Khuyến khích tính tự lập ở bé bằng cách cho con sự lựa chọn và cho bé biết những việc bé có thể làm một mình mà không cần có bạn. Bạn có thể để bé lựa chọn giữa hai bộ trang phục, đồ ăn nhẹ hoặc các hoạt động buổi chiều sẽ khiến bé ý thức về sự độc lập cá nhân.

Dạy cho bé tính độc lập không có nghĩa rằng bé sẽ cần ít hơn tình yêu của cha mẹ mà ngược lại bé vẫn luôn khao khát sự chăm sóc của bạn. Hãy khen con mỗi khi bé làm được việc gì đó một mình, nhưng đừng bao giờ đẩy bé ra khi con cần sự hỗ trợ của bạn. Bé sẽ muốn và luôn cần sự trấn an của bạn trong một thời gian dài sau đó.

Bạn nên hiểu rõ rằng càng trưởng thành bé sẽ càng có nhiều điều muốn được làm một mình mà không cần đến sự hỗ trợ của bạn, điều này đồng nghĩa với việc bạn không nên bao bọc con quá nhiều. Dạy cho con cách làm việc độc lập từ nhỏ chính là bạn đã tạo cho bé một nền tảng vững chắc để bé có thể đứng vững trong tương lai.



 Quan tâm tới con quá mức là một trong những cách khiến con không tự lập. Dưới đây là những kiểu cha mẹ điển hình khiến con không tự lập.
Rèn tính tự lập cho con từ bé không hề khó 3