Bé hay cáu giận, mẹ phải có chiêu

Mẹ càng mắng, con càng gào khóc

Bé Vừng – con gái chị Thúy Quỳnh (Khâm Thiên, Hà Nội) vừa tròn 3 tuổi, cùng với niềm vui con nói rất sõi là việc cả nhà chị bị stress vì dạo này bé bướng bỉnh, lại hay cáu. 

Chỉ cần không hài lòng điều gì, Vừng sẵn sàng ném bất cứ thứ gì có trong tay, hoặc xông vào đá những gì thấy trước mắt. 

Một lần, bé đòi bế nhưng chị Quỳnh đang dở tay nấu nướng, bé phụng phịu chạy ra nhắc nhở, mè nheo mẹ liên hồi, chị nhẹ nhàng bảo: “Chờ mẹ 5 phút nữa thôi con nhé!”. 

Thế là bé gào khóc, chị mắng con vài lời thì bé càng gào lên to hơn. Chị cố tình đi nhanh ra phòng bên để cho bé 1 mình mà “biết sợ”. Thế mà bé vớ được quyển sách, chạy theo và ném vào mẹ nhưng may là bé ném trượt.

Anh Toàn – chồng chị bực mình và lo lắng trong cách dạy con. Anh bảo: “Chắc phải roi thôi!” nhưng chị gạt đi bảo không nên và nghĩ chắc do bé yêu mẹ và chờ lâu quá nên mới vậy.

Bố mẹ Vừng rất đau đầu không hiểu vì sao bé ngày càng đành hanh đến vậy? (Ảnh minh họa)

Thế nhưng, càng ngày bé càng tỏ ra ghê gớm, đành hanh. 

Dạo này, sau khi ngủ dậy bé có thói quen lôi đồ chơi vứt ra ngoài cửa sổ. Bố mẹ bảo thế nào bé vẫn không nghe, lờ tịt lời người lớn dặn. Chị đánh vào tay bé, bé phản ứng lại vừa khóc vừa cầm cái điều khiển trên tay quăng đi. 

Thế nào mà điều khiển tivi lại bay vào qua mặt chị tuy không đau lắm nhưng chị giả vờ kêu đau và ôm mặt khóc. Có vẻ hốt hoảng, bé chạy lại dỗ dành mẹ, tỏ ra hối lỗi và xoa xoa cho mẹ. 

Nhưng lần sau thì đâu lại hoàn đấy. Cứ đòi cái gì mà không ai đáp ứng thể nào bé cũng giãy đành đạch rồi ném đồ chơi, chăn chiếu xuống đất cho hả. 

Cùng tuổi với bé Vừng là bé Tít. Bố mẹ Tít cũng lo lắng và không biết phải trị tính hay cáu giận của con như thế nào. 

Chị Minh Tú (Gốc Đề, Hà Nội) – mẹ bé Tít chia sẻ: “Chưa bao giờ tôi thấy stress như thế này, bé luôn làm theo ý mình và tỏ ra thích thú mỗi khi làm trái ý người lớn. Nếu bố mẹ mắng, bé phụng phịu rồi gào khóc, dỗ kiểu gì cũng không xong. Mệt nhất là vừa cho bé ăn xong, bé gào nhặng xị rồi nôn trớ”. 

Trước đây, bé Tít rất ngoan, cũng hiếu động nghịch ngợm nhưng mẹ chỉ cần nheo mày thế là bé hiểu ngay vấn đề. Nhưng không hiểu sao càng ngày bé càng tỏ ra bướng. 

Hiểu được tâm trạng của con

Khi tức giận bé sẽ gào khóc, quăng đồ chơi, thậm chí còn cắn bố mẹ. Với bé dưới 1 tuổi, các bậc phụ huynh thường không mấy bận tâm với điều đó vì nghĩ tuổi đó chưa biết gì, nghịch như vậy âu cũng là lẽ thường. 

Thế nhưng, khi bước sang 2 tuổi, bé đã nhận thức được hành động của mình. Và khi sự tức giận biểu hiện bằng những hành động trái ý bố mẹ khiến phụ huynh nghĩ bé không ngoan nên tìm cách trị, kỷ luật. 

Việc bé không bằng lòng và phản ứng đúng là một thói quen không tốt. Là thói quen chứ không phải là tính cách mà thói quen thì hoàn toàn có thể thay đổi được. Vậy phụ huynh cần làm gì?

Hơn 2 tuổi, bé dường như đã hiểu được những việc mình làm, hiểu được thái độ của bố mẹ dành cho mình. Vì thế, khi thấy bé sai, bố mẹ nên nhẹ nhàng giải thích cho con: Tại sao con lại cáu giận, quăng đồ đạc?...

Bạn cần giải thích với bé rằng, thói quen quăng đồ đạc, gào khóc, bướng bỉnh là không nên vì khi quăng đi rồi thì “bé sẽ mất đồ chơi” chẳng hạn, bé gào khóc bướng bỉnh thì "bé sẽ không xinh"...

 

Khi con tức giận rồi ném đồ đạc, thay vì mắng hay đánh bé, bạn nên tìm hiểu rõ nguyên nhân vì sao con khó chịu và cả nhà cùng tìm hướng giải quyết. 

Bố mẹ có thể một vài lần chiều chuộng con một chút bằng cách cho đi tới nơi nào con thích để bé thư giãn đầu óc, thoải mái hơn. 

Những lúc bé không ngoan, bạn có thể gợi ý để khiến bé phân tâm bằng cách chỉ ra một việc khác hấp dẫn hơn rất nhiều. Kiểu đánh trống lảng này rất hữu ích để giúp bé bình tĩnh nhanh. 

Bạn cũng có thể đặt bé vào “chiếc ghế hư" – một chỗ nào đó trong nhà, không nhất thiết là góc tường, nơi bé chỉ được phép bước ra khi nào đã ngoan, nhận ra lỗi, không khóc nhè. 

Đôi khi cáu giận, quăng đồ đạc cũng là một cách gây sự chú ý của bố mẹ tới bé, bạn nên dành thời gian nhiều hơn cho con. Hãy để bé biết rằng bạn thực sự quan tâm đến cảm xúc của con. Bé sẽ thấy đuợc an ủi, được yêu thương nếu bố mẹ ở bên cạnh đúng lúc. 

---

Khi cơ thể không khỏe ở chỗ nào đó cũng là một trong những nguyên nhân khiến bé bỗng dưng khó tính

Mệt mỏi vì con bướng bỉnh

"Chịu con rồi!"

Càng lớn bé Khánh (4 tuổi) càng tỏ ra là một cậu bé bướng bỉnh. Anh Chiến Thắng – chị Tú Linh (Quận Tân Bình – TP HCM) – bố mẹ bé thi thoảng còn đùa nhau: “Cứ nghĩ tới cảnh, cả ngày thứ 7, Chủ Nhật phải ‘vật’ với bạn ý, khiếp cả vía”.

Biết được cả nhà chiều thế nên Khánh lúc nào cũng sẵn sàng “phản kháng” nếu bố mẹ có cấm đoán điều gì. Điển hình như việc Khánh rất thích nghịch cái bình đun nước.

Để tiện đun nước, anh chị đành bố trí một chỗ bé xinh xinh cho nó trong phòng ngủ. Dặn rất nhiều lần rằng “sờ vào phích, con sẽ bị bỏng, rất đau, phích biết cắn đấy” nhưng bé vẫn xí xớn, lăng xăng chạy quanh cái phích, chỉ trực khi không có ai nhìn theo là ôm chầm lấy.

Mắng, thậm chí là đánh nhưng Khánh tỏ ra bướng bỉnh, khóc loạn lên và chỉ đến khi bố mẹ đưa phích cho thì bé mới chịu nín. Anh Thắng còn phải thốt lên: "Chịu con rồi, tính con bướng giống ai vậy?"

Khi bước sang tuổi thứ 2, bé đã thích được thể hiện mình, thích làm những gì bản thân thích một cách tự lập không cần tới sự giúp đỡ của bố mẹ. Thái độ bướng bỉnh từ đây mà hình thành trong bé. 

Khánh rất thích quăng quật đồ đạc, anh chị dùng mọi biện pháp, nhẹ có nặng có nhưng bé tỏ ra bướng bỉnh, cười phá lên mỗi khi đập được món đồ gì đó chan chát. Và đương nhiên, bố mẹ càng ngăn cấm, càng cáu thì bé càng làm, rồi giậm chân, giãy lên đành đạch, lăn đùng ra đất đập tay chân xuống nền… 

Anh chị tỏ ra vô cùng mệt mỏi vì “Khánh quá bất trị”. Lo lắng và lên những diễn đàn chia sẻ, anh chị cũng nhận ra nỗi lo về con bướng bỉnh không chỉ có mình mình. Hiện giờ vợ chồng anh chị chỉ biết "thỏa hiệp" vô điều kiện với con...

Lo lắng và lên những diễn đàn chia sẻ, anh chị cũng nhận ra nỗi lo

 về con bướng bỉnh không chỉ có riêng mình. (Ảnh minh họa)

Như trường hợp của nhà chị Thủy Tiên (Khâm Thiên, Hà Nội) là một ví dụ. Chị cũng “phát điên” mỗi khi Bi - cô con gái 5 tuổi nhà mình suốt ngày ăn vạ. 

Nào chuyện con vứt đồ chơi vào người anh trai mà nhất quyết không chịu xin lỗi anh, vứt cứ vứt rồi cười khanh khách, rồi là chuyện con đòi sách mà anh đang học bài, anh chưa kịp nói gì thì con đã nhao đến xé rách…

Nhất là khi có khách đến, bé Bi thể nào cũng đòi “mẹ bế, mẹ lên phòng cơ”, âu yếm, dỗ dành thì con càng gào lên, mắng thì con lại lăn đùng ra ăn vạ, khóc sướt mướt tới lúc khách về mới thôi. Biết bao lần chị xấu hổ với bạn bè khi con quấy khóc. 

Lập ra cam kết rõ ràng với con

Các bậc phụ huynh phải biết rằng trước tình trạng bé bướng bỉnh, càng đánh mắng, hay tỉ tê thủ thỉ… bé sẽ vẫn không chịu nghe lời dễ thế đâu. Bố mẹ nên rõ ràng với bé ngay từ đầu bằng những lời giải thích nghiêm túc.

Bạn nên bỏ qua suy nghĩ “Cứ chiều bé, bé còn nhỏ mà, giải thích làm sao mà hiểu được”, bởi vì ở tuổi này bé đã hiểu được những điều bạn nói với bé rồi. 

Để trẻ hết thói bướng bỉnh, điều quan trọng là cha mẹ không nên áp đặt ý muốn của mình mà hãy lắng nghe, thấu hiểu tâm trạng và tôn trọng những yêu cầu, sở thích của bé. 

Chị Chi Vân (Quận 1, TPHCM) – mẹ Nhím Xù chia sẻ: “Trước đây Xù ghê gớm lắm, hơi một tí là giãy nảy lên, nằng nặc đòi bố mẹ phải làm theo ý mình. Thế rồi, lên mạng học cách của mấy mẹ, mình áp dụng theo. Ban đầu còn xót con lắm nhưng sau ‘cứng’ hơn, quả thực Nhím Xù vào quy củ hẳn”.

"Thỏa hiệp" liên tục với con không phải là một cách hay. (Ảnh minh họa)

Phương pháp của Chi Vân rất đơn giản, chỉ là “mặc kệ, cho bé khóc cứ khóc, gáo cứ gào”. Xong xuôi đâu đấy, chị lại nhẹ nhàng giải thích với con tại sao đòi hỏi lại bị từ chối.  

Theo Chi Vân, có nhiều ông bố bà mẹ mặc dù đã “lên gân” với con nhưng lại không đủ cương quyết khi con giở bài khóc, dỗi, cuối cùng họ đành nhượng bộ. Đấy hoàn toàn là sai lầm!. Một quyết định đã được đưa ra, bố mẹ hãy trung thành với nó. Đừng để con thấy rằng cha mẹ dễ mềm lòng như vậy, bé sẽ càng được thể, thi gan, mè nheo…

Như trường hợp ở trên - chị Tiên gặp phải là một ví dụ, bé bướng bỉnh, không nghe lời mẹ, mè nheo, hờn giận từ lúc khách đến đến lúc khách về. Việc nhượng bộ con như vậy chưa hẳn là một cách hành xử đúng đắn.  

Nếu con bạn không nghe lời và tỏ thái độ bướng bỉnh, bạn hãy kiên quyết bế con đi chỗ khác, và nói rõ rằng "Con đang hư đấy". Nếu bé vẫn như vậy, bạn hãy dũng cảm kệ bé. 

Dù còn bé nhưng con đều có thể hiểu được thái độ của bố mẹ đối với việc làm sai hay đúng qua âm lượng của lời nói, qua ánh mắt, nét mặt, cử chỉ… Và để dạy, uốn nắn được trẻ thì trước tiên người lớn cần phải gương mẫu và nhất quán cách dạy con. Không thể mẹ nói là a mà bố lại nói là b. 

Có một cách mà nhiều mẹ đang áp dụng đó là trước khi đi  ngủ, cha mẹ thường đọc truyện cho con nghe. Những câu chuyện dạy bé về cách ứng xử, hành vi tốt, tình yêu thương đồng loại...

Một cách khác cha mẹ có thể sử dụng là phương pháp phạt lấy đi những đặc quyền của trẻ. Chẳng hạn, chị Tú Quyên (Kim Mã, Hà Nội) hay áp dụng biện pháp này với bé Tuti nhà mình. 

Mỗi khi bé bướng, không nghe lời bố mẹ, chị phạt bé không cho xem Siêu nhân cả ngày hôm đó (phim hoạt hình mà Tuti yêu thích) và trước khi ngủ sẽ không được mẹ thơm và chúc ngủ ngon. 

Thế là, sau một thời gian ngắn, Tuti đã hiểu rằng, nếu làm sai thì con sẽ bị lấy mất một số thứ nó yêu thích. Chị chia sẻ rằng: “Hình phạt này chỉ là một cách dạy bé, hướng cho con thực hiện các hành vi chuẩn được xã hội chấp nhận, khuyến khích bé thay đổi”. 

Bên cạnh đó, cha mẹ cũng cần tự nâng cao nhận thức cho mình, đọc sách báo để hiểu tâm sinh lý phát triển của trẻ. Khi xảy ra một tình huống, thay vì mắng mỏ, hãy đặt mình vào hoàn cảnh của con và cùng con giải quyết.

---

Tham khảo mẹo hay trị bé bướng bỉnh của mẹ Tibi nhé!

Dạy con: “Làm chị phải biết yêu em”

28 tuổi, chị đã “sở hữu” 2 thiên thần vô cùng đáng yêu, bé Bông (5 tuổi), Bon (1 tuổi). 

Dạy bé yêu em không khó

- Bông 5 tuổi, ngày nào bé cũng tự nguyện lau nhà giúp bà, chăm em giúp mẹ và gấp quần áo cho bố. Với những ưu điểm này, Thái Hà đã dạy con như thế nào vậy? 

Bông vừa tròn 5 tuổi, thực ra nói là ưu điểm thì cũng không hẳn bởi ở độ tuổi này thì các bé cũng đã tập làm được một số công việc giúp mẹ rồi. Bông cũng như nhiều bé khác muốn chứng tỏ mình “người lớn”, con rất hăng hái khi nhận được sự nhờ vả từ bố mẹ (dù kết quả công việc con làm mẹ cũng không phải là ưng ý lắm). 

Tuy nhiên, để bé có thể tự nguyện giúp mẹ, mình thường nâng cao vai trò của con lên ngang tầm người lớn, đặc biệt khi con đã trở thành chị. Trước đây khi chưa có em bé thì mình thường rủ Bông làm bếp cùng cho vui, đi chợ tung tẩy cùng mẹ, con gái lúc ấy rất tự hào vì được mẹ nhờ rồi cứ khi nào bố đi làm về, bé lại rối rít khoe chiến tích. 

Khi muốn Bông trông em, mình hướng dẫn con cách trông em an toàn và dặn phải luôn để mắt đến em, nói chung giao nhiệm vụ gì, Bông cũng đều hoàn thành tốt.

- Xem ra, mẹ Hà mát tay quá!

À, để có được ngày Bông yêu và chăm em như thế này, mình cũng phải đấu tranh và huấn luyện con gian nan lắm đó. 

Mình cũng là một bà mẹ hay “la cà” trên mạng, mình hiểu đây là một vấn đề không dễ giải quyết của nhiều gia đình. Hai vợ chồng mình cùng xắn tay vào công cuộc “tư tưởng” dần cho con gái. 

Mình dành nhiều thời gian hơn để dạy con cách chơi với em bé, cách lắng nghe và nói chuyện với em trong bụng, lúc đó Bông tỏ vẻ yêu em lắm. Cho phép Bông cũng nghĩ tên đặt cho em bé, cô nàng tỏ ra rất thích thú khi được đóng góp trong “công cuộc” chọn tên cho em.

Thời gian đầu khi em Bon “xuất hiện”, chị Bông thi thoảng lại ăn vạ đòi mẹ nhưng sau một thời gian, cú sốc đó dường như đi qua, Bông đã biết hợp tác với gia đình bằng cách nhường mẹ cho em và chỉ xin ngủ với mẹ vào thứ Bẩy hàng tuần. 

- Vợ chồng mình luôn cố gắng nghĩ và đặt mình vào hoàn cảnh của con dù rất bận rộn. Chúng mình tưởng tượng nếu là bé, hành động này của bố mẹ sẽ khiến con có bị tổn thương hay không? 

Mình tạo điều kiện cho Bông tham gia “lo cho em” dưới sự quan sát của người lớn. Nhờ đó Bông càng ngày không những biết chăm em mà còn ý thức được rằng đó là em trai của mình và mình có quyền lợi và nghĩa vụ yêu thương, chăm sóc. 

Đặc biệt, dù vợ chồng có bận rộn trong việc chăm sóc bé Bon đến đâu nhưng vẫn dành thời gian quan tâm đến Bông. 

- Và Bông hoàn toàn hài lòng?

Không đâu, có mấy lần vợ chồng mình vẫn bị cô nàng “phàn nàn” là “chỉ yêu em, quên cô chị” đấy! (Cười vang). Thế là ngay lập tức chúng mình phải chỉnh đốn. 

Ví dụ như: “Con cũng muốn được tắm nước thơm như em, con cũng muốn được kỳ từng ngón chân như em…” rồi “Hay con trở lại làm em bé mẹ nhé”… Những câu nói rất đáng yêu của con khiến mình ấm áp vô cùng.

- Nghe nói, bé sắp vào lớp 1 và chị phải định hướng bé “tĩnh” hơn? Tại sao vậy?

Sắp vào lớp 1, mình cũng đang dần hướng bé “tĩnh” hơn so với thời gian trước vì tuy là con gái nhưng Bông rất hiếu động, đi đâu con cũng có thể quen được bạn mới và ở khu vực gần nhà, Bông luôn là người dẫn đầu trong mọi trò chơi. Hôm nào mà Bông đi vắng thì cả khu buồn thiu, cứ khi nào con đi học về là có bạn đợi sẵn ở nhà rồi.

- Bé đi học thêm để chuẩn bị vào lớp 1 ư?

Ồ không!. Mình khác bậc phụ huynh khác là “nhồi” con học ngay từ sớm. Mình không có ý định tạo sức ép cho con bởi con chưa đi học. Với mình, con học chỉ là vừa học vừa chơi mà thôi. 

"Đóng vai" để dạy con tự tin hơn

- Chị có lo ngại về ngày đầu vào lớp 1, con sẽ ngỡ ngàng không?

Không biết có phải là con đầu được mẹ chuẩn bị tâm lý kỹ càng hay không mà việc đi lớp với con không có khó khăn gì cả. Mình nhớ lúc cho Bông chuẩn bị đi nhà trẻ. Trước đó, buổi chiều nào ông bà cũng hay cho con ra lớp chơi với các bạn. Ban đầu cô nàng còn mon men sau vài phút thì hồ hởi dắt tay bạn lên cầu trượt, hay xích đu. 

Rồi tối nào Bông cũng được bố mẹ mô tả việc đi học sẽ thích thú thế nào này, vui ra sao, bạn bè  đông lắm này… Mình cứ tham gia vào trí tưởng tượng của con như thế. 

Có hôm, mẹ đóng vai cô giáo, hai bố con Bông là các bạn. Mô hình “lớp học gia đình” thế này khiến con rất thích, con thích nghe những lời nhận xét của mẹ, rồi tiếng vỗ tay động viên của bố. Thế là thời gian đó con cũng đã nhăm nhe đòi đi học luôn và ngay. 

Không biết các bà mẹ khác thế nào nhưng mình thấy cách này rất hiệu quả với Bông. Ngay từ ngày đầu đi học, bé không hề khóc và tỏ ra rất tự tin. 

Mình tin, vào lớp 1 với Bông là chuyện nhỏ.

- Và bạn đã làm gì để bé biết nghe lời?

Con đang trải qua độ tuổi của sự bướng bỉnh, mình nghiệm ra rằng nếu mà mẹ cương lên thì con sẽ không nghe lời, Bông nhà mình cũng thế, mình chỉ có thể dùng biện pháp nhẹ nhàng và làm bạn với con thì mọi vấn đề mới được giải quyết. 

Khi con sai, mình sẽ giải thích rõ ràng về việc không nên của hành động đó và hỏi xem có bạn nào ở lớp thế không để Bông cùng mẹ hướng dẫn các bạn làm lại, thế là con lại vui vẻ “kể tội” các bạn rồi nhiều việc, bé lại nhờ mẹ tư vấn có nên làm như vậy không.

- Bạn có hình thức kỷ luật gì cho bé không?

Về vấn đề ăn uống thì cả nhà “giơ cờ trắng”. Còn về những vấn đề dạy con thì mình nghĩ rằng, nếu để các bé hiểu sự trừng phạt là kỷ luật thì không tốt bởi như thế sẽ ảnh hưởng đến tâm lý, suy nghĩ và lập luận của trẻ, trẻ có thể nghĩ bố mẹ không yêu mình và có những hành động phản kháng.

Việc coi kỷ luật là cách dạy trẻ tích cực nhằm giúp bé dần tự điều khiển được bản thân và hình thành thói quen thì có lẽ bố mẹ nào cũng muốn hướng đến. Và theo mình thì bố mẹ nên làm gương cho con và luôn coi con mình là những người bạn cùng tiến thì ít nhiều bé cũng sẽ có những ảnh hưởng nhất định trong tư duy và hành động.

- Cảm ơn sự chia sẻ rất lý thú của bạn, chúc gia đình bạn hạnh phúc!

---

Dạy con khoa học nhất là khuyến khích con làm mọi thứ một mình là cách mà bà mẹ Thùy An giúp bé yêu nhà mình phát huy năng khiến và ngày một khôn lớn, ngoan ngoãn hơn.